Kỳ quan sa mạc tạc qua vạn năm ở miền tây Mỹ sụp đổ vì mưa thế kỷ

Lý Ngôn
•
Thứ Bảy, 07/11/2026

Các đợt bão mạnh và mưa thế kỷ gần đây ở tây nam Mỹ đã làm nước sông dâng cao, gây lũ lụt nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng chục ngàn cư dân và cả các kỳ quan sa mạc.

Những cột đá hoodoo ở khu Ah-Shi-Sle-Pah, bang New Mexico. (Ảnh: Phạm vi công cộng)

Hai thắng cảnh sa mạc nổi tiếng ở rìa khu hoang dã Ah-Shi-Sle-Pah, tây bắc bang New Mexico, đã lần lượt sụp đổ, vỡ thành từng mảnh trong vòng vài tuần, hãng tin AP đưa tin. Đó là “Ngai vàng người ngoài hành tinh” (The Alien Throne, tiếng Navajo: Tsé Bináká Níyol) và “Vua của những đôi cánh” (King of Wings), hai khối đá do gió mưa bào mòn, tạc nên qua hàng vạn năm, nay đã hoàn toàn không còn.

The Alien Throne was the most famous hoodoo formation in the Valley of Dreams badlands, near Ah-Shi-Sle-Pah Wilderness, in northwestern New Mexico, USA.
Unfortunately, reports emerged in late October that the Alien Throne collapsed after a heavy rainfall. pic.twitter.com/VAhcPR69Yn
— Amazing Places on Our Planet (@Milosh9k) November 1, 2026

Từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10, hơi ẩm nhiệt đới liên tục tràn vào khu vực, gây mưa lớn. Các chuyên gia ước tính vùng Bốn Góc (Four Corners), gồm các bang New Mexico, Colorado, Utah và Arizona, đã hứng hơn 20 nghìn tỷ gallon nước mưa (75,7 nghìn tỷ lít).

Mưa trút xuống nền đất vốn đã bão hòa nước sau một mùa thu ẩm ướt khác thường, khiến những lòng suối (wash) bình thường khô cạn tràn nước thành lũ, phá hủy nhiều nhà cửa và đường sá. Nước hiện đã rút dần và việc dọn dẹp đã bắt đầu, nhưng giới chức ước tính tổng thiệt hại kinh tế có thể lên tới hàng trăm triệu USD.

Ngay từ trước đợt mưa lớn này, mạng xã hội đã lan truyền những bức ảnh cho thấy tảng đá lớn trên “Vua của những đôi cánh” đổ sập xuống đất, sau thời gian dài bị phong hóa và hơi nước bào mòn. Đến hôm 30/10, ông Kialo Winters, người sáng lập kiêm hướng dẫn viên của công ty du lịch địa phương Navajo Tours USA, đến nơi và sững sờ khi thấy “Ngai vàng người ngoài hành tinh”, khối đá nổi tiếng nhất, cũng đã đổ, mảnh vỡ nằm la liệt trên mặt đất.

“Chuyện này thật không thể tin nổi… Trong đầu tôi lúc đó hiện lên vô số ý nghĩ”, ông Winters đau lòng nói khi trả lời phỏng vấn.

Cả hai khối đá đều có dạng một phiến đá dày đặt trên chân đế bằng đất sét cao và mảnh, giữ thăng bằng như thể thoát khỏi lực hút của Trái Đất. Du khách Alan Studt, người từng đến đây, xem lại ảnh cũ và nhận thấy chân đế của cả hai khối đá mấy năm gần đây đã xuất hiện những hốc và vết nứt mới, cho thấy dấu hiệu phong hóa rõ rệt. Cuối cùng, chính sức mạnh thiên nhiên từng tạo nên chúng đã phá hủy hoàn toàn hai khối đá.

Ông Winters nhấn mạnh rằng với người Mỹ bản địa trong vùng, những khối đá này không chỉ là điểm tham quan. Suốt hàng ngàn năm, chúng là cột mốc quan trọng dẫn đường cho tổ tiên họ trên các tuyến đường giao thương, và là sợi dây gắn kết những câu chuyện được truyền từ đời này sang đời khác. Dù di sản của các khối đá sẽ còn lại qua ảnh chụp, tranh vẽ và ký ức của mọi người, ông vẫn kêu gọi công chúng để khu di tích được “nghỉ ngơi”, không trèo lên đống đá đổ và không mang đi bất kỳ mảnh vỡ nào.