Ông Trump tuyên bố chấm dứt toàn cầu hóa, thúc đẩy trật tự mới do Mỹ dẫn dắt
- Lộ Khắc
- •
Theo bình luận của Fox News, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới (World Economic Forum – còn gọi là Diễn đàn Davos) lần này không chỉ giúp hội nghị vốn lâu nay bị xem là “cuộc tụ họp của giới tinh hoa toàn cầu” lấy lại sự chú ý của dư luận quốc tế, mà trên thực tế còn làm thay đổi trọng tâm nghị sự của diễn đàn.
Bài bình luận cho rằng, trong những năm gần đây, nếu không có sự hiện diện của Tổng thống Mỹ, tầm ảnh hưởng của Davos trong dư luận quốc tế đang dần suy giảm. Sự xuất hiện của ông Trump đã đưa sự kiện này trở lại vị trí trung tâm của các vấn đề chính trị và kinh tế toàn cầu. Theo Fox News, bản thân bài phát biểu của ông Trump chính là một sự tái cấu trúc “diễn ngôn toàn cầu hóa”: ông không tìm cách chiều theo giới tinh hoa quốc tế có mặt tại đây, mà liên tục nhấn mạnh đà tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế Mỹ và những lợi thế thể chế đứng sau thành quả đó, qua đó gửi đi thông điệp rằng “nước Mỹ vẫn là động cơ cốt lõi của kinh tế toàn cầu”.
Nhấn mạnh sức mạnh kinh tế: trực diện cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ
Fox News nhận định, bài phát biểu của ông Trump tại Davos thực chất cũng là một “thông điệp từ xa” gửi tới cử tri trong nước. Dù là tại Davos (Thụy Sĩ) hay trong các chuyến vận động tranh cử sắp tới ở bang Iowa, ông Trump đều liên tục nhấn mạnh thành tích kinh tế, với mục tiêu rất rõ ràng: các vấn đề kinh tế sẽ trở thành yếu tố mang tính quyết định trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.
Bài bình luận dẫn lại dữ liệu lịch sử cho thấy: trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở năm thứ hai của nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của bốn đời tổng thống Cộng hòa gần đây — Eisenhower (1958), Nixon/Ford (1974), Reagan (1986) và George W. Bush (2006) — đảng cầm quyền đều chịu thất bại nặng nề, với số ghế tại Hạ viện lần lượt giảm ròng 49 ghế, 48 ghế, 5 ghế và 30 ghế. Quy luật chính trị thường bất lợi cho đảng cầm quyền, vì vậy việc liên tục củng cố và nhấn mạnh các thành tựu kinh tế được xem là chiến lược then chốt của ông Trump nhằm phá vỡ “lời nguyền năm thứ sáu”.
Greenland và vấn đề an ninh: phát tín hiệu thay vì leo thang xung đột
Trong phần trả lời câu hỏi của báo chí, phát biểu của ông Trump liên quan đến Greenland đã trở thành tâm điểm. Ông khẳng định rõ ràng: “Tôi sẽ không sử dụng vũ lực”.
Tuyên bố này nhanh chóng làm dịu bớt những lo ngại của thị trường về khả năng phát sinh căng thẳng nội bộ trong NATO. Tuy nhiên, cùng lúc đó, ông Trump cũng gửi đi một thông điệp không kém phần rõ ràng: “Các bạn có thể nói ‘đồng ý’, chúng tôi sẽ rất biết ơn; các bạn cũng có thể nói ‘không’, nhưng chúng tôi sẽ ghi nhớ điều đó”.
Theo Fox News, cách phát biểu này phản ánh phong cách đàm phán nhất quán của ông Trump — tránh leo thang quân sự, nhưng vẫn giữ dư địa gây sức ép về chính trị và kinh tế. Sau khi thông tin được công bố, thị trường tài chính toàn cầu đã ổn định trở lại rõ rệt, cho thấy giới đầu tư đã hình thành kỳ vọng rõ ràng đối với lập trường của phía Mỹ.
Vấn đề Iran và việc tái định nghĩa trật tự toàn cầu
Trong phần hỏi – đáp ngắn sau hội nghị, khi đề cập đến vấn đề Iran, ông Trump tuyên bố: “Iran từng là kẻ bắt nạt ở Trung Đông, nhưng giờ thì không còn nữa”.
Các phóng viên châu Âu không tiếp tục chất vấn về tình hình nhân quyền trong nước của Iran, song phía Mỹ rõ ràng đã coi Iran là một vấn đề an ninh cần phải đối phó. Hiện nay, nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) của Mỹ đã tiến gần Trung Đông, cùng với việc triển khai đồng bộ nhiều nguồn lực quân sự khác. Giới phân tích cho rằng, riêng động thái này đã phát đi một tín hiệu răn đe mạnh mẽ.
Fox News nhận định thêm rằng, lựa chọn mà chính quyền Trump đang đối mặt không phải là có phản ứng hay không, mà là “phản ứng như thế nào”. Nếu không có phản ứng thực chất trước các hành động của Iran, điều đó sẽ bị xem là sự dung túng, và hậu quả có thể còn mang tính hủy hoại lớn hơn.
Ông Trump đang tháo dỡ chương trình nghị sự cũ
Báo The Guardian của Anh bình luận rằng bài phát biểu của ông Trump, với trọng tâm là lợi ích quốc gia và vai trò chủ đạo của Mỹ, đã trực tiếp thách thức chương trình nghị sự truyền thống của Davos.
Nhiều hãng truyền thông Mỹ cho rằng ý nghĩa cốt lõi trong chuyến đi Davos lần này của ông Trump không nằm ở các chính sách cụ thể, mà ở việc sắp xếp lại trật tự ưu tiên của chương trình nghị sự toàn cầu. Trong thời gian dài, Davos lấy toàn cầu hóa, khí hậu và quản trị xuyên quốc gia làm trục chính; còn ông Trump đã kéo trọng tâm trở lại với các yếu tố: lợi ích quốc gia đặt lên hàng đầu, sức mạnh kinh tế quyết định quyền phát ngôn, và vấn đề an ninh đứng trên các lý tưởng thể chế.
Sự xuất hiện của ông Trump tự thân đã làm thay đổi bản chất của hội nghị — từ một “diễn đàn đồng thuận” thành một “sân khấu thể hiện lập trường”. Ông không tìm cách hòa nhập vào hệ thống sẵn có, mà sử dụng quy mô kinh tế và sức ảnh hưởng quân sự của Mỹ để tái định nghĩa thứ tự ưu tiên của nghị trình quốc tế. Khi Tổng thống Mỹ bước vào Davos, hội nghị đó không còn thuộc về Davos, mà thuộc về nước Mỹ.
Fox News chỉ ra rằng, ông Trump không chỉ thiết lập lại thứ tự ưu tiên trong các vấn đề kinh tế, mà còn “phá vỡ thông lệ” trong các cuộc thảo luận về an ninh và trật tự quốc tế, buộc giới tinh hoa toàn cầu phải đối diện với định vị chiến lược mới của Mỹ.
Chuyên gia về vấn đề Trung Quốc Hằng Hà nhận định rằng bài phát biểu của Tổng thống Trump tại Diễn đàn Davos “đánh dấu việc toàn cầu hóa đang bị gạt bỏ, một kỷ nguyên mới đã bắt đầu”, đồng thời cho rằng đây là dấu chấm hết cho trật tự quốc tế dựa trên toàn cầu hóa trước đây, và cũng là biểu tượng cho “sự ra đời của một trật tự mới”.
Xem thêm
Từ khóa Donald Trump Davos
