Trước chuyến thăm Mỹ dự kiến diễn ra vào tháng Chín của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, Thượng nghị sĩ (TNS) Đảng Dân chủ Dick Durbin kêu gọi Bắc Kinh trả tự do cho 8 thành viên Giáo hội Zion cùng một số tù nhân chính trị nổi bật.

Thượng nghị sĩ Dick Durbin (D-Ill.) tại Đồi Capitol ở Washington vào ngày 14/7/2026. (Ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times)

Nhà sáng lập và quản nhiệm Giáo hội Zion (Hội thánh Zion), Mục sư Kim Minh Nhật (Ezra Jin Mingri), đã được trả tự do vào đầu tháng này sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vận động Bắc Kinh trả tự do cho vị mục sư này trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng Năm, khi ông gặp gỡ ông Tập Cận Bình.

Giáo hội Zion là một trong những mạng lưới nhà thờ tư gia ngầm lớn nhất và có ảnh hưởng nhất ở Trung Quốc.

Được thành lập vào năm 2007 tại Bắc Kinh bởi Mục sư Kim Minh Nhật – còn được biết đến với tên Ezra Jin – nhà thờ này đã mở rộng tới hơn 40 thành phố trên khắp Trung Quốc với số lượng thành viên ước tính khoảng 10.000 người. Năm 2018, chính phủ Trung Quốc chính thức cấm nhà thờ này và tịch thu toàn bộ tài sản sau khi ban lãnh đạo Zion từ chối lắp đặt camera giám sát trong tòa nhà. Nhà thờ sau đó buộc phải chia thành nhiều điểm sinh hoạt nhỏ hơn, dần dần mở rộng phạm vi hoạt động sang các tỉnh khác.

Giáo hội Zion nổi tiếng với việc chú trọng hoạt động xuất bản, giáo dục, xây dựng gia đình, chăm sóc cộng đồng và thành lập nhà thờ, cũng như một hoạt động mục vụ trực tuyến quan trọng.

Mục sư Kim Minh Nhật là một nhà lãnh đạo Cơ đốc giáo nổi bật của Trung Quốc, đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập và phát triển Giáo hội Zion. Ông là một trong những người lãnh đạo nhà thờ tư gia có ảnh hưởng nhất ở Trung Quốc. Tại Giáo hội Zion, ông đã xây dựng một đội ngũ mục vụ vững mạnh, nhiều người trong số họ được đào tạo bài bản cả về nhân văn và thần học. Trong khi các mục sư có ảnh hưởng khác ở Trung Quốc chọn cách im lặng, rút ​​lui hoặc rời khỏi Trung Quốc, Mục sư Kim vẫn tích cực và công khai bày tỏ đức tin và sự phục vụ của mình. Ông nằm trong số những người bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ trong cuộc đàn áp gần đây.

Hôm 27/7, tại Thượng viện, TNS Durbin, thành viên cấp cao trong Ủy ban Tư pháp Thượng viện Mỹ, đã đưa ra lời yêu cầu trên đến Bắc Kinh, sau cuộc gặp với Mục sư Kim cùng con gái và cháu trai của mục sư tại văn phòng của ông hôm 23/7.

TNS Durbin cho biết, Mục sư Kim Minh Nhật đã trải qua 266 ngày trong một nhà tù ở Trung Quốc.

TNS Durbin chỉ trích: “Tội của ông ấy [Mục sư Kim] là gì? Ông ấy điều hành một nhà thờ, một nhà thờ Thiên chúa giáo. Và ít nhất 8 thành viên giáo hội của ông ấy vẫn đang bị cầm tù.”

Mục sư Kim, 57 tuổi, đã bị bắt giữ tại nhà riêng vào tháng 10/2025. Động thái này là một phần trong chiến dịch rộng lớn hơn nhắm mục tiêu vào giáo hội này do chính quyền Trung Quốc tiến hành. Một số mục sư và tín đồ khác của Giáo hội Zion cũng bị bắt giữ.

Hôm 4/7, cô Grace Jin Drexel, con gái của Mục sư Kim, đã xác nhận rằng cha cô đã được thả.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với hãng thông tấn AP, Mục sư Kim tiết lộ, ông đã cam chịu việc phải ngồi tù ít nhất 15 năm trước khi được trả tự do bất ngờ. Ông mô tả việc được thả là “một phép màu” và ca ngợi “tài ngoại giao độc đáo” của Tổng thống Trump đã giúp ông được trả tự do.

TNS Durbin cũng kêu gọi Bắc Kinh trả tự do cho 8 thành viên Giáo hội Zion của Mục sư Kim và 5 tù nhân chính trị sau:

  • Mục sư Cao Toàn Phúc (Gao Quanfu) và vợ ông, bà Bàng Vũ (Pang Yu). Mục sư Cao là lãnh đạo Giáo hội Ánh sáng Zion (Light of Zion Church) tại Tây An, Trung Quốc. Ông đã bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ vào tháng 5/2025 tại nhà riêng tại Tây An.
  • Ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), một doanh nhân người Hồng Kông, người sáng lập hãng thời trang Giordano, tập đoàn truyền thông Next Digital và tờ báo Apple Daily (nay đã ngừng hoạt động). Ông là một nhà hoạt động ủng hộ dân chủ nổi tiếng ở Hồng Kông. Ông đã bị chính quyền Hồng Kông bắt giữ vào tháng 8/2020 theo luật an ninh quốc gia mới do Bắc Kinh ban hành và đã bị kết án 20 năm tù.
  • Bà Gulshan Abbas, một bác sĩ y khoa người Duy Ngô Nhĩ đã nghỉ hưu ở Tân Cương, Trung Quốc. Bà trở thành tiêu điểm quốc tế và được xem là một “tù nhân chính trị thay thế” (political prisoner by proxy) sau khi bị bắt giam và kết án 20 năm tù vào năm 2019 trong một phiên tòa kín. Đây được xem là hành vi trả đũa của chính quyền Trung Quốc đối với hoạt động nhân quyền của em gái bà là bà Rushan Abbas ở Mỹ.
  • Ông Ekpar Asat, một doanh nhân công nghệ người Duy Ngô Nhĩ, nhà từ thiện và là người sáng lập trang web tiếng Duy Ngô Nhĩ Baghdax nổi tiếng. Ông đã bị chính quyền Trung Quốc bắt giữ vào tháng 4/2016 sau khi tham gia Chương trình Lãnh đạo Khách mời Quốc tế của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, và sau đó bị kết án 15 năm tù.

Tên của 5 tù nhân chính trị này đã được đề cập trong một nghị quyết Thượng viện do TNS Durbin và TNS Đảng Cộng hòa Ted Cruz đệ trình và đã được Thượng viện Mỹ thông qua. Nghị quyết này kêu gọi Tổng thống Trump gây áp lực lên nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình để thả các tù nhân chính trị này trước cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo sắp diễn ra vào tháng Chín.

TNS Durbin nhấn mạnh: “Đây [việc trả tự do cho các thành viên Giáo hội Zion và tù nhân chính trị] sẽ là động thái đáng hoan nghênh trước chuyến thăm [Mỹ] của Chủ tịch Tập Cận Bình vào tháng Chín, bởi vì đơn giản là không có lý do gì để [chính quyền Trung Quốc] phải sợ hãi những người này, những người không làm gì khác ngoài việc thực hành quyền tự do tôn giáo và quyền tự do ngôn luận một cách hòa bình.

Theo thông báo của tổ chức phi lợi nhuận về tự do tôn giáo ChinaAid có trụ sở tại tiểu bang Texas, Hoa Kỳ, tính đến ngày 6/7, tám thành viên thuộc Giáo hội Zion của Mục sư Kim vẫn đang bị giam giữ là:

  • Mục sư Ân Huy Bân (Yin Huibin)
  • Mục sư Cao Dĩnh Giai (Gao Yingjia)
  • Mục sư Vương Lâm (Wang Lin)
  • Mục sư Lưu Chấn Bân (Liu Zhenbin)
  • Mục sư Lâm Thư Thành (Lin Shucheng)
  • Mục sư Vương Thông (Wang Cong)
  • Nhà truyền giáo Ngô Thu Vũ (Wu Qiuyu)
  • Trưởng lão Vương Trung (Wang Zhong)

Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, Ủy ban Điều hành Quốc hội về Trung Quốc (CECC) thuộc Quốc hội Mỹ cũng kêu gọi Bắc Kinh thả vô điều kiện 8 nhà lãnh đạo tinh thần của Giáo hội Zion đang bị giam giữ.

Doanh nhân Hồng Kông Lê Trí Anh, 78 tuổi, một người chỉ trích thẳng thắn chính quyền cộng sản Trung Quốc, đã trải qua hơn 2.000 ngày trong tù kể từ khi bị bắt vào tháng 8/2020. Ông đã bị chính quyền Hồng Kông kết án 20 năm tù vào tháng Hai năm nay.

Kể từ khi được thả và đến Hoa Kỳ, Mục sư Kim đã gặp hơn 10 nhà lập pháp của cả hai đảng trong Quốc hội Mỹ, bao gồm Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, một dân biểu Đảng Cộng hòa, TNS Đảng Cộng hòa Jim Risch, TNS Đảng Dân chủ Jeff Merkley và các Dân biểu Đảng Cộng hòa John Moolenaar và Chris Smith.

Cùng ngày Thượng viện Mỹ thông qua nghị quyết Durbin – Cruz, Hạ viện cũng thông qua một nghị quyết tương tự do Dân biểu Smith, đồng chủ tịch của CECC, đệ trình.

Trong một thông báo hôm 5/7, Dân biểu Smith lưu ý rằng việc chính quyền Trung Quốc thả Mục sư Kim là một ví dụ về cách thức tương tác có thể tạo ra sự khác biệt, không chỉ đối với tám nhà lãnh đạo Giáo hội Zion và các tín đồ Cơ Đốc giáo, mà còn đối với các nhóm tôn giáo khác như Phật giáo, Hồi giáo và người tập Pháp Luân Công.

Theo Frank Fang / The Epoch Times

Anh Hùng biên dịch