500 tấn natri silicate ngâm 3.000 tấn ốc: Nguy cơ suy gan, suy thận cho người tiêu dùng

Phạm Toàn
•
Thứ Tư, 28/01/2026

Từ năm 2021, khoảng 3.000 tấn ốc bươu đã được ngâm 500 tấn hóa chất công nghiệp Natri silicate – thường gọi là thủy tinh lỏng – đã được phát hiện tại một cơ sở tại TP.HCM. Đây là hóa chất tuyệt đối không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Huỳnh Văn Trường và những người liên quan bị bắt quả tang đang ngâm ốc với hóa chất. (Ảnh: Công an TP.HCM)

Ngày 27/1, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM cho biết đơn vị đã phát hiện đường dây sơ chế và tiêu thụ thịt ốc bươu ngâm hóa chất công nghiệp quy mô lớn tại phường Bình Đông.

Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM đã kiểm tra cơ sở sơ chế thực phẩm không biển hiệu tại số 60 Rạch Cát Bến Lức, phường Bình Đông. Lực lượng chức năng tạm giữ hơn 3 tấn thịt ốc bươu đã qua sơ chế, toàn bộ được ngâm trong dung dịch natri silicate, thường gọi là thủy tinh lỏng – hóa chất dùng trong sản xuất gạch, xi măng.

Khi mở rộng kiểm tra, cơ quan chức năng thu giữ thêm 1.575 kg natri silicate được cất giấu để tiếp tục ngâm ốc. Kết luận giám định của Phân viện Khoa học hình sự tại TP.HCM xác định tất cả mẫu thịt ốc đều chứa natri silicate – hóa chất công nghiệp, tuyệt đối không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Bị can Huỳnh Văn Trường tại cơ quan công an. (Ảnh: Công an TP.HCM)

Ông Huỳnh Văn Trường (SN 1979, thường trú TP. Cần Thơ) đã khai nhận toàn bộ hành vi. Từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, ông Trường tổ chức ngâm ốc bươu bằng natri silicate với quy mô lớn, sử dụng khoảng 500 tấn hóa chất để xử lý khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu, sau đó đưa ra thị trường tiêu thụ trong nhiều năm và thu lợi bất chính hàng tỷ đồng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Huỳnh Văn Trường để điều tra về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Vụ án đang được mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của các cá nhân, tổ chức liên quan đến việc cung cấp hóa chất sai quy định và tiêu thụ ốc bươu nhiễm hóa chất.

Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, chuyên khoa Truyền nhiễm và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết natri silicate không gây độc cấp tính ngay lập tức nhưng có tính kiềm mạnh, tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu xâm nhập cơ thể qua đường tiêu hóa.

Chất này có thể gây kích ứng hoặc tổn thương niêm mạc miệng, thực quản và dạ dày, đặc biệt khi tồn dư ở nồng độ cao. Việc sử dụng hóa chất công nghiệp trong thực phẩm là hoàn toàn không được phép.

Theo bác sĩ Thiệu, ăn thực phẩm ngâm hóa chất công nghiệp trong thời gian dài có thể khiến cơ thể tích tụ độc tố. Hóa chất sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa qua gan và đào thải qua thận. Khi các cơ quan này phải xử lý lượng lớn chất lạ không xác định, nguy cơ suy gan, suy thận là rất cao.

Trong trường hợp ngộ độc cấp tính, người ăn có thể xuất hiện triệu chứng rát miệng, rát lưỡi, đau họng, buồn nôn, nôn ói, đau bụng dữ dội, tiêu chảy, thậm chí nôn hoặc đi ngoài ra máu do tổn thương niêm mạc tiêu hóa.

Bác sĩ Thiệu khuyến cáo người tiêu dùng cần cảnh giác với dấu hiệu bất thường như thịt ốc có màu trắng lạ, giòn bất thường; khi ăn có cảm giác tê hoặc rát miệng; nước ngâm nhớt, sệt, có cảm giác như xà phòng. Nếu nhiều người cùng ăn và đồng loạt đau bụng, nôn ói cần nhanh chóng đến cơ sở y tế. Đặc biệt, trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền cần được đưa đi cấp cứu ngay nếu xuất hiện đau rát họng, đau ngực, nôn nhiều hoặc đau bụng dữ dội.

Luật sư Hoàng Hà, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết hành vi sử dụng hóa chất công nghiệp để ngâm ốc với số lượng lớn nhằm đưa ra thị trường tiêu thụ phù hợp với tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm theo Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015.

Với quy mô 3.000 tấn ốc và 500 tấn hóa chất, đây không còn là vi phạm hành chính mà đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm hình sự do tính chất đặc biệt nghiêm trọng, gây nguy hiểm cho sức khỏe số lượng lớn người tiêu dùng. Nếu thu lợi bất chính ở mức lớn và gây hậu quả nghiêm trọng, bị can có thể bị truy cứu theo khoản 4 Điều 317 với mức hình phạt lên tới 20 năm tù, kèm phạt tiền từ 20 đến 100 triệu đồng, cấm hành nghề hoặc đảm nhiệm chức vụ từ 1 đến 5 năm.

Luật sư Hoàng Hà nhận định nếu chứng minh được hành vi ngâm hóa chất nhằm biến đổi bản chất sản phẩm, như biến ốc hỏng hoặc kém chất lượng thành ốc tươi ngon để đánh lừa người tiêu dùng, vụ án có thể xem xét thêm tội Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm theo Điều 193 Bộ luật Hình sự, với mức hình phạt cao nhất là tù chung thân. Dù về thuật ngữ pháp lý là vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, nhưng xét về bản chất và hệ lụy xã hội, đây có thể xem là hình thức đầu độc cộng đồng có hệ thống.

Luật sư Hoàng Hà đề xuất cần siết chặt quản lý chuỗi cung ứng hóa chất công nghiệp, quy định chặt chẽ việc kinh doanh natri silicate, yêu cầu người mua cung cấp mục đích sử dụng và lưu trữ hồ sơ, xử lý người bán như đồng phạm nếu biết dùng cho thực phẩm. Cần tăng cường kiểm tra đột xuất tại cơ sở sơ chế nhỏ lẻ, bắt buộc dán mã QR truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm tươi sống tại chợ đầu mối. Cần áp dụng xử lý hình sự đối với hành vi sử dụng chất cấm bất kể đã gây thiệt hại cụ thể hay chưa, phạt tiền dựa trên doanh thu hoặc khối lượng vi phạm, cấm hành nghề vĩnh viễn đối với người bị kết án, và xây dựng cơ chế thưởng cho người tố giác.