Bộ Công an nói gì về đề xuất xử phạt không lập biên bản tối đa 2 triệu?

Nguyễn Sơn
•
Thứ Ba, 23/06/2026

Theo Bộ Công an, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính áp dụng từ năm 2012 tới nay không còn phù hợp với thực tiễn khi thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng gấp 3,85 lần.

Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Nghệ An giám sát giao thông qua hệ thống camera, tháng 1/2025. (Ảnh minh họa: congan.nghean.gov.vn)

Đề xuất phạt không lập biên bản lên tối đa 2 triệu đồng

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với hồ sơ dự án luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), bao gồm báo cáo tổng kết và chi tiết dự thảo luật.

Luật hiện hành quy định một trong các trường hợp được áp dụng xử phạt không lập biên bản là “phạt tiền đến 500.000 đồng đối với cá nhân, 1 triệu đồng đối với tổ chức”.

Bộ Công an nhận định mức tiền phạt nêu trên tương đối thấp so với mặt bằng chung của các khung xử phạt trong nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước hiện nay. Hệ quả là phạm vi áp dụng xử phạt không lập biên bản rất hẹp. Trong khi đó, nhiều hành vi vi phạm phổ biến có mức tiền phạt cao hơn, dù tính chất, mức độ vi phạm không nghiêm trọng và có thể xử lý theo thủ tục đơn giản.

Theo đó, Bộ Công an đề xuất sửa đổi luật theo hướng áp dụng xử phạt không lập biên bản. Mức phạt tiền tính theo tỷ lệ, mức phạt tối đa là 1 triệu đồng đối với cá nhân, 2 triệu đồng đối với tổ chức.

Ngoài ra, luật hiện hành quy định vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì không được áp dụng thủ tục xử phạt không lập biên bản (tức phải lập biên bản vi phạm hành chính).

Theo Bộ Công an, hiện nay nhiều hành vi vi phạm có tính chất đơn giản, mức xử phạt thấp được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ (camera giám sát, thiết bị ghi hình, ghi âm…) đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu điện tử để ra quyết định xử phạt.

Bộ này cho rằng việc buộc phải lập biên bản trong tất cả các trường hợp này làm tăng thủ tục không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Do đó, Bộ Công an đề xuất sửa đổi theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng xử phạt không lập biên bản với cả hành vi vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ (tức phạt nguội).

Đề xuất tăng mức phạt vi phạm hành chính lên tối đa 3 tỷ đồng

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) cũng đã đề xuất nâng mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính từ 50 triệu đồng đến 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 100 triệu đồng đến 3 tỷ đồng đối với tổ chức.

Đối với địa bàn thuộc các thành phố thì mức phạt tiền có thể cao hơn, nhưng tối đa không quá 2 lần mức phạt chung áp dụng đối với cùng hành vi vi phạm trong các lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ; đất đai; xây dựng; bảo vệ môi trường; an ninh, trật tự, an toàn xã hội; an toàn thực phẩm; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Lý giải về đề xuất nâng mức phạt tiền, theo Bộ Công an, sau hơn 13 năm thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính, mức phạt tiền tối đa được quy định tại Điều 24 đã bộc lộ nhiều bất cập và không còn phù hợp với thực tiễn.

Cụ thể, mức phạt tiền trong xử phạt vi phạm hành chính và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực quản lý nhà nước được giữ nguyên từ năm 2012 đến nay. Trong khi đó, mức lương cơ sở năm 2012 là 1,05 triệu đồng/tháng, đến năm 2025 là 2,34 triệu đồng/tháng (gấp 2,2 lần so với năm 2012); thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2012 khoảng 2 triệu đồng/người/tháng, đến năm 2024 khoảng 7,7 triệu đồng/người/tháng (gấp 3,85 lần so với năm 2012).

Tại nhiều lĩnh vực như môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản, an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, phòng cháy, chữa cháy…, mức lợi nhuận thu được từ hành vi vi phạm thường cao gấp nhiều lần so với số tiền phạt tối đa mà cơ quan chức năng có thể áp dụng.

Theo đó, Bộ Công an cho rằng mức tiền phạt tối đa trong các lĩnh vực hiện tại trở nên quá thấp, không tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm, thiếu sức răn đe đối với các chủ thể vi phạm.