Chuyện Triệu Vương ham mê sắc đẹp mà vong quốc

Trong “Ngô Việt Xuân Thu”, khi Việt vương Câu Tiễn dâng mỹ nữ cho Ngô vương Phù Sai, Ngũ Tử Tư từng hết lời can gián. Ông nói: “Mỹ nữ là mối họa của quốc gia”, rồi nhắc lại chuyện nhà Hạ mất vì Muội Hỉ, nhà Ân mất vì Đát Kỷ, nhà Chu mất vì Bao Tự. Nhưng Ngô vương không nghe, vẫn nhận mỹ nữ của nước Việt, cuối cùng dẫn đến mất nước. Đến cuối thời Chiến Quốc, nước Triệu cũng có một câu chuyện được Liệt nữ truyện ghi lại với ý nghĩa tương tự. Nhân vật dẫn đến vong quốc là Triệu Điệu Xướng hậu – người phụ nữ được Triệu Điệu Tương Vương vô cùng sủng ái.

Không nghe khuyên can, lập ca kỹ làm Phi

Theo “Liệt nữ truyện – Nghiệt bế truyện”, Xướng hậu vốn là một người phụ nữ làm nghề ca xướng ở Hàm Đan, kinh đô nước Triệu. Theo ghi chép, Xướng hậu từng “làm loạn một tông tộc”, sau khi góa chồng thì được Triệu Điệu Tương Vương biết đến. Triệu Vương thấy bà xinh đẹp nên muốn lấy làm Phi.

Danh tướng Lý Mục biết chuyện liền can: “Không thể. Người đàn bà không chính là nguyên do khiến quốc gia nghiêng đổ và không yên. Người này đã làm loạn một tông tộc, Đại vương không sợ sao?”

Triệu Điệu Tương Vương đáp: “Loạn hay không loạn, là ở việc trị nước của quả nhân”, rồi vẫn đón Xướng hậu vào cung.

Lời can của Lý Mục khi ấy không chỉ nhắm vào thân thế của một người phụ nữ, mà theo cách nhìn của tác giả Liệt nữ truyện, còn là lời cảnh báo quân vương phải biết xét người, nghe lời trung thần và giữ vững trật tự kế vị.

Nghe lời gièm pha, phế Vương hậu và Thái tử

Triệu Điệu Tương Vương vốn đã có Vương hậu, sinh người con trai tên Triệu Gia, được lập làm Thái tử. Sau khi Xướng hậu vào cung, bà sinh được một người con trai là Triệu Thiên. Được nhà vua ngày càng sủng ái, bà bắt đầu tìm cách gièm pha Vương hậu và Thái tử Gia.

Theo “Liệt nữ truyện”, Xướng hậu ngầm nói xấu mẹ con Vương hậu trước mặt Triệu vương, lại sai người tìm cách khiến Thái tử mắc tội. “Sử ký – Triệu thế gia” chép rằng Triệu Vương phế Triệu Gia, truất Vương hậu, lập Triệu Thiên làm người kế vị và lập Xướng hậu.

Năm 236 TCN, Triệu Vương qua đời. Triệu Thiên nối ngôi, sử gọi là Triệu U Mục Vương.

Lý Mục chống đỡ nước Triệu

Lúc này nước Triệu đã bước vào giai đoạn nguy hiểm nhất. Phía tây, nước Tần dưới thời Tần Vương Chính đang liên tục đưa quân nhằm tiêu diệt các nước chư hầu còn lại. Danh tướng Lý Mục trở thành trụ cột cuối cùng của nước Triệu.

Lý Mục vốn là một trong những danh tướng lừng danh nhất cuối thời Chiến Quốc. Ông nổi tiếng với việc giết hơn mười vạn kỵ binh Hung Nô, khiến trong hơn mười năm Hung Nô không dám tiến gần biên thành nước Triệu.

Năm 233 TCN, sau một thất bại nặng của quân Triệu, triều đình cử Lý Mục làm Đại tướng quân chống Tần.

Theo “Sử ký”, tại Nghi An, Lý Mục đánh bại quân Tần, đẩy lui tướng Tần Hoàn Nghĩ. Sau chiến thắng này ông được phong Vũ An Quân.

Năm 232 TCN, Tần tiếp tục mở chiến dịch đánh Triệu, tiến vào Phan Ngô. Lý Mục một lần nữa cầm quân nghênh chiến và đẩy lui Tần.

Trúng kế phản gián, hại Lý Mục

Nước Triệu lúc này xảy ra động đất lớn và nạn đói. Thiên tai, mất mùa cộng với chiến tranh liên tục khiến quốc lực nước Triệu suy kiệt.

Trong khi đó ở phía tây, Tần đã tiêu diệt nước Hàn vào năm 230 TCN. Sau khi giải quyết Hàn, Tần có thể dồn thêm lực lượng sang chiến trường Triệu.

Năm 229 TCN, Tần mở cuộc tổng công kích nước Triệu.

Đại tướng Vương Tiễn thống lĩnh quân Tần tiến đánh. Phía Triệu dùng Lý Mục và Tư Mã Thượng làm tướng chống giữ.

Trước sự chống cự của quân Triệu, Tần chuyển sang dùng phản gián.

“Sử ký – Liêm Pha Lạn Tương Như liệt truyện” chép rằng người Tần đem nhiều vàng đút lót cho Quách Khai, sủng thần của Triệu vương Thiên để tung tin Lý Mục muốn phản.

“Liệt nữ truyện” bổ sung thêm rằng Xướng Thái hậu cũng nhận nhiều của đút từ nước Tần, rồi tác động đến con là Triệu Vương.

Triệu vương Thiên nghe lời gièm pha, ra lệnh thay thế Lý Mục và Tư Mã Thượng. Lý Mục đang ở trước trận, biết tình hình nguy cấp nên không nhận lệnh đổi tướng. Triệu vương bèn sai người bí mật bắt ông rồi xử tử, còn Tư Mã Thượng bị bãi chức.

Phòng tuyến nước Triệu sụp đổ

Ba tháng sau khi Lý Mục bị xử tử, Vương Tiễn nhân cơ hội mở cuộc tiến công dữ dội. Quân Triệu đại bại. Triệu vương Thiên cuối cùng rơi vào tay quân Tần.

Một cường quốc từng cùng Tần, Sở, Tề, Yên, Hàn, Ngụy tranh hùng suốt thời Chiến Quốc từ đây về cơ bản đã mất.

Sau khi Hàm Đan thất thủ, một bộ phận đại thần và tông thất nước Triệu chạy lên vùng đất Đại, cùng lập người Thái tử cũ là Triệu Gia lên làm vua, tiếp tục chống Tần. Triệu Gia duy trì thêm sáu năm trước khi bị quân Tần đánh bại hoàn toàn.

“Liệt nữ truyện” kể thêm rằng các đại phu nước Triệu oán Xướng Hậu vì việc gièm pha Thái tử Gia và cái chết của Lý Mục nên giết Xướng Hậu và diệt gia tộc của bà.

Triệu Điệu Tương Vương ham sắc mà không nghe lời khuyên can, lại vô cớ phế bỏ cả Hoàng hậu và Thái tử khiến mất nước, đó là bài học lớn cho các vị quân vương sau này.

Trần Hưng

Xem thêm:

• Nữ sắc khiến triều đại nhà Hạ tồn tại 500 năm sụp đổ
• Bài học trị quốc: Nữ sắc khiến giang sơn loạn lạc
• Vương triều tồn tại 350 năm suy tàn vì nụ cười mỹ nữ

Mời xem video: