Kết quả bầu cử quốc hội Nepal vừa được công bố cho thấy chiến thắng áp đảo thuộc về đảng cải cách Quốc gia Độc lập (Rastriya Swatantra Party – RSP). Lãnh đạo của đảng này, ông Balendra Shah, nhiều khả năng sẽ trở thành thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Nepal, trong khi đảng Cộng sản Nepal (Chủ nghĩa Mác–Lênin Thống nhất) của cựu Thủ tướng K.P. Sharma Oli phải hứng chịu thất bại nặng nề.

Ông Balen Shah phát biểu trước những người ủng hộ trong một cuộc mít tinh công khai ở Janakpur Dham, tỉnh Madhesh, Nepal, sau khi ông từ chức Thị trưởng Kathmandu trước cuộc tổng tuyển cử. Ảnh chụp ngày 19/1/2026. (Nguồn ảnh: Shankar Giri / Shutterstock)

Theo Reuters, Ủy ban Bầu cử Nepal hôm thứ Năm (12/3) cho biết đảng Quốc gia Độc lập đã giành 182 trong tổng số 275 ghế tại quốc hội. Đây là chiến thắng áp đảo nhất của một chính đảng tại Nepal trong hơn 60 năm qua.

Đảng Đại hội Nepal đứng thứ hai với 38 ghế, trong khi đảng Cộng sản Nepal của cựu Thủ tướng Oli chỉ giành được 25 ghế.

Chiến thắng này được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội ổn định chính trị cho Nepal — quốc gia đã trải qua 32 lần thay đổi chính phủ trong 35 năm qua. Tình trạng thay đổi nội các liên tục từ lâu đã làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và kìm hãm tăng trưởng kinh tế cũng như việc làm.

Chuyên gia luật hiến pháp Purna Man Shakya nhận định: “Nếu mọi việc suôn sẻ, Nepal có thể sẽ lần đầu tiên sau nhiều năm có một chính phủ ổn định hoàn thành trọn vẹn nhiệm kỳ 5 năm.”

Tân nghị sĩ Sisir Khanal, một lãnh đạo chủ chốt của đảng Quốc gia Độc lập, nói rằng chiến thắng này mang lại niềm khích lệ lớn nhưng cũng đi kèm trách nhiệm nặng nề: “Người dân đã trao cho chúng tôi sự ủy thác rất lớn, và chúng tôi ý thức rõ trách nhiệm của mình.”

Từ rapper đến ứng viên thủ tướng

Ông Balendra Shah, 35 tuổi, từng là một rapper nổi tiếng trước khi bước vào chính trường. Bốn năm trước, ông gây bất ngờ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng Kathmandu với tư cách ứng viên độc lập.

Ông nhanh chóng thu hút sự ủng hộ của công chúng, đặc biệt là giới trẻ, nhờ các ca khúc rap phê phán tham nhũng trong hệ thống chính trị và nêu bật các vấn đề xã hội.

Trong cuộc bầu cử lần này, ông Shah và đảng Quốc gia Độc lập đưa ra chương trình hành động tập trung vào chống tham nhũng, tạo việc làm và cải cách kinh tế, với mục tiêu nhân đôi quy mô nền kinh tế Nepal trong vòng 5 năm, từ khoảng 42 tỷ USD hiện nay.

Bầu cử diễn ra sau làn sóng biểu tình lớn

Cuộc tổng tuyển cử được tổ chức ngày 5/3, là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ làn sóng biểu tình lớn do giới trẻ khởi xướng vào năm ngoái.

Tháng 9 năm ngoái, các cuộc biểu tình trên toàn quốc đã bùng nổ sau khi chính quyền ban hành lệnh cấm các nền tảng mạng xã hội. Người biểu tình cáo buộc chính phủ tham nhũng, quản lý kinh tế yếu kém và không giải quyết được tình trạng thiếu việc làm.

Các biện pháp trấn áp của lực lượng an ninh khiến hàng chục người thiệt mạng, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong xã hội và buộc cựu Thủ tướng K.P. Sharma Oli phải từ chức.

Sau đó, cựu Chánh án Tòa án Tối cao Sushila Karki được bổ nhiệm làm thủ tướng lâm thời, chịu trách nhiệm điều hành đất nước và tổ chức cuộc tổng tuyển cử.

Một số tranh cãi trong nội bộ đảng

Dù giành chiến thắng lớn, đảng Quốc gia Độc lập vẫn đối mặt với một số tranh cãi.

Một nhân vật nổi bật trong đảng, Ravi Lamichhane — cựu người dẫn chương trình truyền hình — hiện đang đối mặt với các cáo buộc biển thủ tiền từ một công ty tiết kiệm nhỏ. Ông Lamichhane phủ nhận toàn bộ cáo buộc và hiện đã được tại ngoại trong khi chờ điều tra.

Trí Đạt (t/h)