Giá dầu diesel tại Mỹ lại tăng sau vụ tấn công vào tuyến xuất khẩu thay thế eo biển Hormuz
- Lý Ngôn
- •
Việc vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn đã làm tê liệt cả tuyến xuất khẩu thay thế của Ả Rập Xê Út, giáng đòn mạnh vào nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên mức cao kỷ lục.
Các cuộc tấn công của các lực lượng vũ trang được Iran hậu thuẫn đã khiến tuyến xuất khẩu thay thế của Ả Rập Xê Út bị đình trệ, làm tình trạng thắt chặt nguồn cung năng lượng toàn cầu thêm trầm trọng và đẩy giá dầu diesel tại Mỹ lên mức cao chưa từng có.
Theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá dầu diesel bán lẻ trung bình trên toàn nước Mỹ hôm thứ Ba (15/9) đã tăng lên 6,26-6,27 USD mỗi gallon, vượt kỷ lục 5,81 USD mỗi gallon được thiết lập vào tháng 6/2022.
Để tránh tình trạng phong tỏa tại eo biển Hormuz, Ả Rập Xê Út vốn dựa vào Đường ống Đông – Tây (East-West Pipeline) để vận chuyển 4–5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ để xuất khẩu.
Tuy nhiên, nhiều trạm bơm dọc tuyến đường ống này đã bị máy bay không người lái xuất phát từ Iraq tấn công. Giới chức Ả Rập Xê Út đã đóng cửa đường ống như một biện pháp phòng ngừa vì lý do an ninh. Công tác sửa chữa được dự kiến kéo dài vài tuần, trong khi lượng dầu dự trữ hiện có tại cảng Yanbu chỉ đủ đáp ứng nhu cầu xuất khẩu trong vài ngày.
Tuyến thay thế khủng hoảng, giá diesel Mỹ lập đỉnh
Ngay cả khi dầu thô được đưa tới các cảng Biển Đỏ, hoạt động xuất khẩu bằng đường biển vẫn đứng trước rủi ro lớn. Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã mở rộng đáng kể khu vực kiểm soát dọc bờ Biển Đỏ của Yemen và khu vực quanh eo biển Bab el-Mandeb, lần lượt chiếm cảng Mokha, đảo Perim cùng các vị trí chiến lược như đảo Đại Hanish (Greater Hanish Island) và Tiểu Hanish (Lesser Hanish).
Điều này đồng nghĩa “mạch máu dự phòng” giúp tránh eo biển Hormuz lại trực tiếp vấp phải một điểm nghẽn an ninh thứ hai. Việc Houthi kiểm soát các vị trí cao nhìn xuống tuyến hàng hải trọng yếu khiến các nước sản xuất dầu vùng Vịnh vốn trông chờ vào tuyến xuất khẩu qua Biển Đỏ rơi vào thế bị siết chặt từ cả hai đầu.
Sự gián đoạn kép trong chuỗi cung ứng năng lượng nhanh chóng đẩy chi phí các sản phẩm dầu tinh chế trên toàn cầu tăng cao, rồi lan truyền qua chuỗi cung ứng xuyên quốc gia tới người tiêu dùng. Mỹ, với vai trò là thị trường tiêu thụ lớn, là một trong những nước chịu tác động đầu tiên.
Bên cạnh đó, sự cố bất ngờ và việc đóng cửa để bảo dưỡng tại một số nhà máy lọc dầu ở khu vực Ngũ Đại Hồ trong những ngày gần đây đã khiến nguồn cung dầu diesel và xăng nội địa Mỹ thêm căng thẳng, kéo giá nhiên liệu đồng loạt tăng vọt.
Tác động đặc biệt rõ rệt tại các bang có nhiều trung tâm công nghiệp và nông nghiệp ở vùng Trung Tây. Tại bang Michigan, giá dầu diesel trung bình đã lên 6,25 USD mỗi gallon, cao hơn nhiều so với mức 3,65 USD cùng kỳ năm trước. Giá xăng không chì thông thường trung bình cũng tăng lên khoảng 4,33 USD mỗi gallon.
Dầu diesel là nhiên liệu thiết yếu đối với xe tải thương mại, máy móc nông nghiệp, đường sắt và ngành công nghiệp nặng. Chi phí diesel tăng mạnh đã bắt đầu trực tiếp đẩy chi phí logistics và giá hàng hóa đi lên, làm gia tăng áp lực lạm phát tại Mỹ. Thị trường dầu mỏ quốc tế cũng biến động mạnh, với giá dầu Brent liên tục dao động ở vùng cao 100–110 USD mỗi thùng.
Ả Rập Xê Út và Houthi gọi điện cho ông Trump
Trước diễn biến xấu nhanh chóng tại Biển Đỏ và các eo biển, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, hôm thứ Hai (14/9) đã tới Jeddah gặp Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman (MBS) để thảo luận về triển khai phòng không và hỗ trợ tình báo mục tiêu.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy (12/9), trong chuyến thăm Ireland, xác nhận với các phóng viên rằng Thái tử Ả Rập Xê Út từng gọi điện đề nghị Mỹ can thiệp quân sự trực tiếp nhằm tấn công lực lượng Houthi, song ông đã từ chối.
Ông Trump cũng tiết lộ lực lượng Houthi đã chủ động bày tỏ lập trường với Mỹ: “Houthi đã liên hệ với chúng tôi và nói rằng họ không muốn chiến đấu với chúng tôi, chỉ mong quân đội Mỹ không can dự.” Ông nói thêm rằng Houthi hiện chỉ mâu thuẫn với “một quốc gia”, ám chỉ Ả Rập Xê Út, và tin rằng “mọi việc sẽ được giải quyết một cách hoàn hảo”.
Dù đà tiến của Houthi tại Biển Đỏ dường như đem lại cho Iran thêm đòn bẩy, nền kinh tế Tehran cũng đang chịu áp lực rất lớn. Dưới tác động của lệnh phong tỏa của hải quân Mỹ và các biện pháp trừng phạt nghiêm ngặt, xuất khẩu dầu thô của Iran trong tháng 8 đã giảm mạnh xuống khoảng 220.000-255.000 thùng/ngày, thấp xa mức 2 triệu thùng/ngày hồi tháng 3; xuất khẩu dầu sang Trung Quốc gần như bị gián đoạn, trong khi nước này đối mặt với tình trạng thiếu công suất lọc dầu, khan hiếm xăng và lạm phát nghiêm trọng.
Theo Lý Ngôn / Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa giá dầu eo biển Hormuz Ả Rập Xê-út
