Giữa chiến tranh thương mại, Canada nhận 2 tiêm kích F-35 đầu tiên từ Mỹ

Canada đã nhận 2 tiêm kích F-35 mới đầu tiên, hai tháng sau khi chiến tranh thương mại với Mỹ leo thang, nhưng Ottawa vẫn đang thận trọng cân nhắc cuối cùng sẽ mua bao nhiêu chiếc.

Không quân Hoàng gia Canada hôm thứ Sáu (23/10) thông báo trên mạng xã hội X rằng đã tiếp nhận 2 chiếc tiêm kích do Lockheed Martin chế tạo. Lực lượng này đăng kèm một bức ảnh chụp tại Phoenix (Mỹ), trong đó một chiếc mang phù hiệu lá phong. Theo Bộ Quốc phòng Canada, 8 chiếc đầu tiên sẽ đặt tại căn cứ không quân Luke ở bang Arizona để huấn luyện phi công Canada, chiếc đầu tiên dự kiến về Canada năm 2028.

Hợp đồng giữa Chính phủ Canada với Lockheed Martin và Chính phủ Mỹ gồm 88 tiêm kích F-35, để thay thế phi đội CF-18 Hornet đã cũ. Tuy nhiên, khi chiến tranh thương mại Canada-Mỹ nổ ra năm ngoái, Thủ tướng Canada Mark Carney đã yêu cầu ông Bill Blair, Bộ trưởng Quốc phòng lúc đó, rà soát lại hợp đồng. Mục đích là đánh giá xem F-35 có phải khoản đầu tư tốt nhất cho Canada không, hay còn lựa chọn nào tốt hơn.

Hiện ông Carney đã tạm gác kế hoạch mua 88 chiếc F-35 như dự định ban đầu.

Thay vào đó, Canada có thể lập một phi đội hỗn hợp, trong đó có tiêm kích Gripen do hãng Saab của Thụy Điển sản xuất.

F-35 nổi tiếng nhờ khả năng tàng hình và xuyên thủng hệ thống phòng thủ của đối phương. Nhờ công nghệ hợp nhất cảm biến tiên tiến, máy bay có thể gộp tức thời một khối lượng dữ liệu khổng lồ thành một bức tranh chiến trường thống nhất, rõ ràng. Đại sứ Mỹ tại Canada Pete Hoekstra gần đây ca ngợi F-35 là “máy bay chiến đấu tốt nhất thế giới”.

Dù vậy, F-35 không chỉ đắt đỏ mà khi tác chiến còn phụ thuộc rất nhiều vào phần mềm phức tạp cài trên máy bay. Các bản nâng cấp quan trọng và mã nguồn cốt lõi đều do Bộ Quốc phòng Mỹ và Lockheed Martin kiểm soát chặt chẽ. Ngược lại, Gripen của Saab có giá thấp hơn, mức chuyển giao công nghệ cao hơn và gần đây đã trở thành một trong những lựa chọn của Canada khi mua sắm tiêm kích.