Hôm thứ Ba (28/7), Iran tiếp tục công khai treo cổ 2 thanh niên tham gia các cuộc biểu tình trên toàn quốc, làm bùng phát các cuộc phản đối của người dân. Trong khi đó, tại một nhà tù gần Tehran, hơn 1.000 tù nhân đã tuyệt thực, thậm chí khâu môi, để phản đối án tử hình.

TEHRAN, IRAN – NGÀY 8 THÁNG 1 NĂM 2026: Người dân tập trung biểu tình vào ngày 8 tháng 1 năm 2026 tại Tehran, Iran. Các cuộc biểu tình đã diễn ra liên tục từ tháng 12, do lạm phát tăng cao và sự sụp đổ của đồng rial, và đã lan rộng thành những yêu cầu lớn hơn về thay đổi chính trị. (Ảnh: Anonymous/ Getty Images)

Iran gia tăng đàn áp người biểu tình

Theo Fox News dẫn thông tin từ Hội đồng Kháng chiến Quốc gia Iran (NCRI), Abolfazl Badjani và Amirhossein Hosseinabadi đã bị treo cổ vì bị cáo buộc tham gia các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc hồi tháng Một năm nay.

Trong lúc vụ hành quyết diễn ra, những người có mặt đồng thanh lên án chính quyền là “đáng xấu hổ”. Sau đó, lực lượng an ninh đã bắn hơi cay để giải tán đám đông biểu tình.

Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin về vụ hành quyết công khai này. Hãng thông tấn bán chính thức Mehr cho biết, vụ hành quyết được tiến hành “trước sự chứng kiến của đông đảo người dân” tại Quảng trường Alikhani.

Trong tuyên bố đăng trên nền tảng X, Chủ tịch NCRI Maryam Rajavi cho biết: “Lo ngại tội ác tàn bạo này sẽ gây ra làn sóng phẫn nộ trong công chúng, chính quyền Iran đã triển khai lực lượng đàn áp trên các tuyến phố xung quanh và trên các mái nhà”.

Các tổ chức nhân quyền cho biết, trong 4 tháng qua, Iran đã xử tử ít nhất 50 người dựa trên những cáo buộc mơ hồ liên quan đến “an ninh quốc gia”. Vụ hành quyết mới nhất được xem là dấu hiệu cho thấy chiến dịch đàn áp người biểu tình của Tehran tiếp tục leo thang.

Các tổ chức nhân quyền cáo buộc chính quyền Iran tước bỏ quyền được xét xử công bằng của các bị cáo và thi hành án tử sau khi ép cung và tiến hành các phiên tòa không công bằng.

Trong khi đó, cơ quan tư pháp Iran tuyên bố Badjani và Hosseinabadi đã tham gia cuộc biểu tình tại Quảng trường Shahid Alikhani hôm 8/1, sự kiện mà theo chính quyền đã khiến 4 thành viên lực lượng an ninh thiệt mạng.

Theo Hãng thông tấn Mizan, cơ quan trực thuộc ngành tư pháp Iran, 2 người bị kết tội “chống lại Thượng đế”, “gieo rắc sự bại hoại trên Trái đất”, cùng các tội danh phá hoại và phóng hỏa tài sản công.

Số vụ treo cổ gia tăng

Trong vụ án được gọi là “Quảng trường Alikhani”, tổng cộng 12 người biểu tình đã bị tuyên án tử hình. Đến nay, 4 người đã bị treo cổ.

Ngoài Badjani và Hosseinabadi, Erfan Esfandiari và Gol Mohammad Mohammadi cũng đã bị công khai hành quyết vào ngày 19/7.

Các chuyên gia Liên Hợp Quốc trong tuần này cảnh báo rằng 8 người còn lại đang đối mặt với nguy cơ bị xử tử bất cứ lúc nào.

Trong tuyên bố, các chuyên gia Liên Hợp Quốc cho biết: “Những thanh niên từ 17 đến ngoài 20 tuổi này đã bị tước đoạt tự do một cách tùy tiện; một số người thậm chí còn bị cưỡng bức mất tích và bị ngược đãi”.

Tuyên bố cũng cho biết tất cả các bị cáo đều bị tuyên án tử hình trong một phiên tòa kín, trong khi trách nhiệm cụ thể của từng người không được làm rõ.

Giám đốc Tổ chức Nhân quyền Iran (IHRNGO), ông Mahmood Amiry-Moghaddam, viết trên X: “Cộng hòa Hồi giáo Iran một lần nữa sử dụng hình thức treo cổ công khai mang màu sắc thời Trung cổ nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi trong xã hội và ngăn chặn các cuộc biểu tình trong tương lai. Đây là hành động khủng bố do nhà nước thực hiện, và cộng đồng quốc tế tuyệt đối không được dung thứ”.

Hơn 1.000 tử tù tuyệt thực phản đối

Trong bối cảnh chính quyền Iran liên tiếp công khai hành quyết người biểu tình, ít nhất 1.500 tử tù tại nhà tù Ghezel Hesar, gần Tehran, đã tiến hành tuyệt thực để phản đối việc thi hành án tử đối với các phạm nhân phạm tội ma túy. Một số người thậm chí còn dùng kim khâu môi mình lại.

Theo The Guardian, làn sóng phản đối này bắt đầu từ 2 tuần trước, sau khi 6 người bị kết án về tội ma túy bị chuyển sang khu biệt giam để chờ thi hành án.

Đây là diễn biến mới nhất của phong trào phản đối án tử hình do các tù nhân khởi xướng. Phong trào này bắt đầu từ tháng 1/2024 và đã lan rộng tới nhiều nhà tù trên khắp Iran trong bối cảnh số vụ thi hành án tử hình tăng mạnh.

Tổ chức phi lợi nhuận Iran Human Rights (IHRNGO) có trụ sở tại Oslo cho biết từ đầu năm đến nay, ít nhất 424 người đã bị chính quyền Iran hành quyết, trong khi hàng trăm người khác vẫn đang bị giam trong khu tử tù.

Người thân của các tử tù tại nhà tù Ghezel Hesar cũng từng tổ chức biểu tình bên ngoài nhà tù để ủng hộ người thân của họ, nhưng đã bị lực lượng chức năng trấn áp bằng bạo lực.