Nhật Bản rà soát danh tính người mua đất, Trung Quốc đứng đầu danh sách
- Triệu Bân
- •
Chính phủ Nhật Bản gần đây lần đầu tiên công bố số liệu thống kê về các giao dịch đất đai quy mô lớn, trong đó bổ sung thông tin về quốc tịch của người mua. Trong nửa cuối năm 2025, người nước ngoài và các pháp nhân nước ngoài khai báo 68 giao dịch, trong đó Trung Quốc đứng đầu với 28 giao dịch, chiếm 41,2%. Tuy nhiên, số giao dịch này chỉ chiếm 0,7% tổng số giao dịch được khai báo trong cùng kỳ. Khi con số thực tế không lớn, tại sao chính phủ Nhật Bản lại bắt đầu đặt câu hỏi “ai đang mua đất”?
Câu trả lời có thể không chỉ nằm ở bản thân các giao dịch đất đai. Gần đây, chính phủ Nhật Bản vừa yêu cầu bổ sung thông tin về quốc tịch của người mua vào hệ thống đăng ký bất động sản và các cơ chế liên quan, vừa bắt đầu xem xét các quy định về việc người nước ngoài mua đất dưới góc độ an ninh quốc gia.
Trung Quốc đứng đầu với 28 giao dịch, Nhật Bản lần đầu nắm dữ liệu quốc tịch người mua
Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản ngày 15/9 công bố số liệu cho thấy, từ tháng 7 đến tháng 12/2025, có tổng cộng 9.573 giao dịch đất đai quy mô lớn được khai báo theo Luật Quy hoạch Sử dụng Đất đai. Trong số này, người nước ngoài và pháp nhân nước ngoài thực hiện 68 giao dịch, chiếm 0,7%; diện tích đất liên quan là 124 ha, tương đương 0,5% tổng diện tích đất được khai báo.
Ngưỡng phải khai báo khác nhau tùy khu vực, lần lượt là 2.000, 5.000 và 10.000 m².
Phân loại theo quốc tịch và quốc gia, khu vực nơi pháp nhân đặt trụ sở, Trung Quốc đứng đầu với 28 giao dịch, liên quan đến 42 ha đất. Hong Kong và Mỹ mỗi bên có 7 giao dịch.
Trong 28 giao dịch của Trung Quốc, có 18 giao dịch được sử dụng cho các cơ sở sản xuất. Các giao dịch còn lại liên quan đến nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, nhà ở, cơ sở thương mại, cơ sở giải trí, bãi đỗ xe và các mục đích khác.
Điểm đáng chú ý của bộ số liệu lần này là từ tháng 7/2025, Nhật Bản đã bổ sung thông tin về quốc tịch của chủ sở hữu vào hồ sơ khai báo liên quan. Nhờ đó, chính phủ lần đầu tiên có thể thống nhất cách thức thống kê tình hình người nước ngoài và pháp nhân nước ngoài mua đất quy mô lớn tại Nhật Bản.
Nhật Bản xem xét việc mua đất dưới góc độ an ninh
Ý kiến của Hội đồng chuyên gia về “Xã hội cùng chung sống có trật tự với người nước ngoài” do Văn phòng Nội các Nhật Bản công bố tháng 1/2026 đã mở rộng vấn đề đất đai sang lĩnh vực an ninh quốc gia.
Tài liệu cho rằng khi xem xét việc mua, sở hữu, sử dụng và quản lý đất đai từ góc độ an ninh, cần tính đến những rủi ro trong tương lai, quyền tự do hoạt động kinh tế và hệ thống pháp luật của nước ngoài.
Các cuộc thảo luận của hội đồng chuyên gia cũng đề cập đến một vấn đề khác. Một thành viên cho rằng luật pháp của một số quốc gia yêu cầu công dân hoặc doanh nghiệp trong nước phải hợp tác với chính quyền trong các hoạt động liên quan đến an ninh quốc gia và tình báo. Trong bối cảnh đó, đất đai và bất động sản tại Nhật Bản do người nước ngoài sở hữu có thể đối mặt với nguy cơ chịu ảnh hưởng hoặc thậm chí bị kiểm soát từ nước ngoài. Thành viên này không nêu đích danh quốc gia cụ thể trong phát biểu.
Đảo nhỏ 7 người có đất được người Trung Quốc mua, làm dấy lên lo ngại về căn cứ quân sự
Một giao dịch đất đai tại đảo Kasasa ở tỉnh Yamaguchi, được truyền thông Nhật Bản đưa tin, cho thấy một dạng lo ngại khác của người dân địa phương trước việc người nước ngoài mua đất.
Đảo Kasasa nằm gần thành phố Yanai, tỉnh Yamaguchi, chỉ có 7 cư dân. Theo Đài truyền hình Asahi đưa tin năm 2025, một khu đất rộng khoảng 3.700 m² trên đảo đã được một công dân Trung Quốc sống tại Thượng Hải mua lại. Những người liên quan cho biết mục đích mua đất là để xây dựng một biệt thự.
Ông Hideya Yagi, đại diện “Hội bảo vệ đảo Kasasa”, cho biết từ hòn đảo có thể nhìn về phía Căn cứ Iwakuni của Mỹ, trong khi xa hơn là Căn cứ Kure của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản. Ông cho rằng khu vực này là một địa điểm có tầm quan trọng về quân sự.
Đảo Kasasa cách Căn cứ Iwakuni của quân đội Mỹ khoảng 20 km và cách Căn cứ Kure của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản khoảng 50 km. Vì vậy, cư dân địa phương bày tỏ lo ngại về việc người nước ngoài mua đất. “Hội bảo vệ đảo Kasasa” từng phát động gây quỹ với hy vọng mua lại khu đất liên quan. Nghị viên thành phố Iwakuni Ishimoto Takaya cũng kêu gọi tăng cường các quy định liên quan đến việc người nước ngoài mua đất.
Tuy nhiên, những phát biểu trên phản ánh mối lo ngại của cư dân địa phương và các chính trị gia, không đồng nghĩa với việc chính phủ Nhật Bản đã xác định giao dịch mua đất này gây ra mối đe dọa an ninh đối với các cơ sở quân sự.
Nguồn vốn Trung Quốc cũng tiến vào các khách sạn địa phương
Nguồn vốn nước ngoài tiến vào thị trường bất động sản Nhật Bản không chỉ thông qua các giao dịch đất đai. Trong những năm gần đây, thành phố Fuefuki, tỉnh Yamanashi, đã xuất hiện một số trường hợp các nhà đầu tư nước ngoài mua lại nhà nghỉ và khách sạn tại khu vực suối nước nóng Isawa.
Theo Đài truyền hình Asahi đưa tin tháng 11/2025, trong khoảng 40 nhà nghỉ và khách sạn lớn tại địa phương, có 10 cơ sở đã được nguồn vốn nước ngoài mua lại. Trong đó, một nhà đầu tư Trung Quốc đã mua hai khách sạn cách đây hai năm và cho rằng đất đai tại Nhật Bản “rẻ”.
Những giao dịch này khác với vấn đề an ninh liên quan đến đất đai xung quanh các cơ sở quân sự, đồng thời phản ánh một khía cạnh khác của dòng vốn nước ngoài vào thị trường bất động sản Nhật Bản: không chỉ đất đai, mà các tài sản du lịch địa phương như nhà nghỉ và khách sạn cũng trở thành mục tiêu đầu tư.
Nhật Bản bắt đầu nắm rõ “ai đang mua”
Bộ trưởng phụ trách an ninh kinh tế Nhật Bản Kimi Onoda hồi tháng 12/2025 cho biết: “Để xóa bỏ những lo ngại của người dân về việc người nước ngoài mua bất động sản, chính phủ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để nghiên cứu cách thức phù hợp nhằm công khai những thông tin đang nắm giữ.”
Chính phủ Nhật Bản hiện đang từng bước thể chế hóa việc nắm bắt quốc tịch của những người nước ngoài mua bất động sản. Các biện pháp được công bố tháng 12/2025 bao gồm việc bổ sung thông tin quốc tịch của người nộp đơn vào hồ sơ đăng ký chuyển nhượng bất động sản. Đối với pháp nhân mua đất, chính phủ cũng sẽ nắm thông tin về quốc tịch của người đại diện. Nếu hơn một nửa số thành viên hội đồng quản trị hoặc quyền biểu quyết thuộc về những người cùng một quốc tịch, quốc tịch đó cũng sẽ được ghi nhận.
Các biện pháp liên quan dự kiến được triển khai trong năm tài khóa 2026.
Trong khi đó, Văn phòng Nội các Nhật Bản hồi tháng 3 năm nay đã thành lập “Hội đồng nghiên cứu các quy định về việc người nước ngoài mua đất”. Tính đến tháng 7, hội đồng đã tổ chức 4 cuộc họp để thảo luận về các quy định liên quan đến việc người nước ngoài mua đất, trong đó có các vấn đề về an ninh, chính sách đất đai và hệ thống pháp luật liên quan.
Xem thêm
Từ khóa Trung Quốc Nhật Bản
