Tổng thống Donald Trump hôm 14/3 cho biết, một số quốc gia bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thuyền tại Eo biển Hormuz sẽ tham gia cùng Mỹ tuần tra tuyến đường thủy chiến lược này.

Mặc dù các cuộc tấn công của Mỹ trong vài tuần qua đã làm suy giảm đáng kể lực lượng chiến đấu của Iran, nhưng Tổng thống Trump viết trên Truth Social hôm thứ Bảy rằng Tehran vẫn còn khả năng đe dọa tàu thuyền qua eo biển bằng các vũ khí nhỏ.

“Nhiều quốc gia, đặc biệt là những nước bị ảnh hưởng bởi việc Iran cố gắng đóng cửa Eo biển Hormuz, sẽ gửi tàu chiến, phối hợp với Hoa Kỳ, để giữ cho eo biển mở và an toàn,” ông viết.

Trump không nêu cụ thể những chính phủ nào sẽ tham gia, nhưng ông hy vọng các nền kinh tế lớn khác có lợi ích trong dòng chảy năng lượng toàn cầu sẽ tham gia nỗ lực này.

“Hy vọng, Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc, Vương quốc Anh và những nước khác, bị ảnh hưởng bởi sự hạn chế nhân tạo này, sẽ gửi tàu đến khu vực để Eo biển Hormuz không còn là mối đe dọa từ một quốc gia đã bị suy yếu hoàn toàn,” ông Trump viết.

Trong khi đó, ông cho biết lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục nhắm vào những gì còn lại của năng lực hải quân Iran và tấn công các mục tiêu dọc bờ biển.

Iran đã chứng minh khả năng sử dụng bờ biển và vùng nước lân cận để tiến hành tấn công bằng tàu nhỏ, drone, thủy lôi, tên lửa đặt trên bờ, pháo di động và tàu ngầm nhằm vào tàu thương mại đi qua eo biển hẹp này.

“Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ sớm làm cho Eo biển Hormuz MỞ, AN TOÀN và TỰ DO,” ông Trump nhấn mạnh.

Cho đến nay, quân đội Mỹ chưa triển khai tàu chiến để hộ tống tàu thương mại qua eo biển. Trong một buổi họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 13/3, các quan chức cho biết ưu tiên hiện nay là làm suy giảm khả năng gây gián đoạn giao thông của Iran, đồng thời giữ thái độ thận trọng đối với bất kỳ chiến dịch hộ tống quy mô lớn nào.

“Chúng tôi ưu tiên nhắm vào hoạt động đặt thủy lôi của Iran, các tàu rải thủy lôi, các căn cứ và kho hải quân, cùng với các loại tên lửa có thể ảnh hưởng đến eo biển,” Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, nói với báo giới. “Và Bộ Tư lệnh Trung tâm vẫn tiếp tục tấn công những nỗ lực này.”

Ông Caine mô tả Eo biển Hormuz là “một môi trường phức tạp về mặt chiến thuật” khi trả lời bình luận của Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright, người trước đó đã rút lại một bài đăng trên mạng xã hội gợi ý rằng một chiến dịch hộ tống đã diễn ra.

“Và trước khi chúng tôi muốn vận chuyển bất cứ thứ gì qua đó với quy mô lớn, chúng tôi muốn đảm bảo rằng công việc được thực hiện theo các mục tiêu quân sự hiện tại một cách an toàn và thông minh,” ông Caine nói.

Giao thông thương mại qua eo biển vẫn ở mức thấp hơn nhiều so với bình thường. Một bản cảnh báo ngày 13/3 từ UKMTO, tổ chức do Hải quân Hoàng gia Anh quản lý cung cấp thông tin an ninh cho vận tải thương mại tại Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư, cho biết chỉ có năm lượt tàu hàng và một tàu chở dầu di chuyển trong 7 ngày qua.

Mức trung bình lịch sử khoảng 138 lượt tàu mỗi ngày, theo UKMTO.

Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày đã đi qua eo biển này năm 2024, tương đương khoảng 20% mức tiêu thụ dầu toàn cầu.

Tuyến đường thủy này cũng là một tuyến vận tải thương mại quan trọng. Các doanh nghiệp và hiệp hội ngành nghề cảnh báo rằng sự gián đoạn đã bắt đầu ảnh hưởng đến cước vận tải, chi phí nhiên liệu tàu, chuỗi cung ứng phân bón và dòng chảy thương mại toàn cầu.