Ngành dệt may Trung Quốc giảm gần 1.500 doanh nghiệp quy mô lớn
- Diệp Tử Long
- •
Dữ liệu ngành dệt may Trung Quốc cho thấy trong 5 tháng đầu năm 2026, số doanh nghiệp quy mô lớn thuộc các lĩnh vực dệt, may mặc và phụ kiện may mặc đã giảm ròng gần 1.500 doanh nghiệp. Gần đây, tại Gia Hưng (Chiết Giang), Quảng Châu (Quảng Đông) và Tô Châu (Giang Tô) liên tiếp xuất hiện thông tin về doanh nghiệp phá sản, nhà máy đóng cửa và các doanh nghiệp Mỹ, Nhật điều chỉnh hoạt động tại Trung Quốc.
Theo dữ liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc được Phòng Thương mại Dệt may Hồng Kông dẫn lại, từ tháng 1 đến tháng 5/2026, ngành dệt có 20.806 doanh nghiệp quy mô lớn, giảm 389 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm trước; lĩnh vực dệt may và phụ kiện may mặc giảm khoảng 1.101 doanh nghiệp. Các tổ chức trong ngành vì thế ước tính khoảng 1.490 doanh nghiệp đã rời khỏi diện thống kê doanh nghiệp quy mô lớn trong 5 tháng đầu năm.
“Doanh nghiệp công nghiệp quy mô lớn” là pháp nhân công nghiệp có doanh thu hoạt động chính từ 20 triệu nhân dân tệ trở lên mỗi năm. Rời khỏi diện thống kê này không đồng nghĩa toàn bộ doanh nghiệp đã phá sản: nguyên nhân có thể gồm doanh thu giảm dưới ngưỡng, sáp nhập–tái cơ cấu, giải thể, phá sản hoặc thay đổi chủ thể thống kê.
Một chủ doanh nghiệp dệt ở Thiệu Hưng, Chiết Giang, cho biết đơn hàng năm nay chủ yếu là đơn nhỏ, ngắn hạn; thời gian giao hàng ngày càng gấp. Ông nói trước kia một đơn hàng có thể sản xuất trong nhiều tháng, nay nhiều đơn chỉ làm trong vài ngày; trong khi đó việc kiểm tra thuế và thu nhập ở nước ngoài khiến không ít chủ doanh nghiệp không còn muốn tiếp tục kinh doanh.
Công suất của doanh nghiệp ngoại chuyển ra nước ngoài
Trong tháng 9, nhiều nền tảng ngành dệt đưa tin Công ty Dệt Kanglong Gia Hưng — doanh nghiệp có vốn Mỹ tại Khu Phát triển kinh tế – kỹ thuật Gia Hưng, Chiết Giang — đang trong giai đoạn chấm dứt hoạt động và dự kiến ngừng sản xuất tại nhà máy Gia Hưng vào cuối năm 2026. Một phần công suất vải denim sẽ được chuyển sang Mexico.
Dữ liệu doanh nghiệp công khai cho thấy Kanglong Textile được thành lập năm 2005, vốn đăng ký 35 triệu USD, từng có hơn 800 nhân viên và chủ yếu sản xuất vải denim; doanh nghiệp này có liên quan tới thương hiệu Cone Denim thuộc tập đoàn Elevate Textiles của Mỹ. Cone Denim xác nhận sẽ rút khỏi hoạt động sản xuất denim tại Trung Quốc vào cuối năm 2026, sau khi rà soát mạng lưới sản xuất, thị trường denim toàn cầu và thay đổi trong nhu cầu tìm nguồn cung của khách hàng.
Theo các bài đăng trong ngành, công ty đã tổ chức buổi chia tay nhân viên và bố trí người lao động theo phương án “N+1” (N là số tháng tiền lương tương đương với số năm làm việc); một số lao động lâu năm được cho là nhận khoản bồi thường từ hơn 100.000 đến 200.000 nhân dân tệ. Tuy nhiên, đến thời điểm đưa tin, Elevate Textiles, Cone Denim và chính quyền Gia Hưng chưa công bố chi tiết chính thức về ngày đóng cửa, số lao động bị ảnh hưởng, mức bồi thường hoặc việc chuyển công suất.
Ông Hứa, một nhà hoạt động đấu tranh quyền lợi ở Gia Hưng, nói với phóng viên Epoch Times rằng sau khi thông tin về việc đóng cửa nhà máy dệt Kanglong được lan truyền, một số nhân viên bắt đầu quan tâm đến vấn đề bồi thường.
“Nghe nói những nhân viên đã làm việc nhiều năm chủ yếu quan tâm đến việc khoản bồi thường được tính như thế nào và khi nào tiền sẽ được chi trả. Tôi tin rằng các nhà máy có vốn đầu tư nước ngoài sẽ không để nhân viên bị thiệt thòi. Còn nếu là doanh nghiệp tư nhân hoặc doanh nghiệp nhà nước ở Trung Quốc Đại Lục thì rất khó nói.”
Doanh nghiệp may mặc phá sản
Theo hồ sơ do Tòa án Trung cấp Quảng Châu công bố, vụ phá sản và thanh lý Công ty May mặc Hengyi Panyu, Quảng Châu được tòa thụ lý vào tháng 1 năm nay, sau đó chỉ định quản tài viên phá sản. Đến tháng 5, tòa tuyên bố doanh nghiệp này phá sản.
Một người trong ngành may mặc ở Quảng Đông, ông Trần Sở (tên đã được thay đổi), cho biết gần đây rất nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động, và nhiều lao động nhập cư từ các tỉnh khác đã trở về quê.
“Nhà máy không có đơn hàng, nhưng vẫn phải nuôi từng ấy công nhân, mỗi ngày đều phải đốt tiền, nên chỉ còn cách đóng cửa. Ở Đông Hoản, từ tháng 7 đã có người yêu cầu những lao động ngoại tỉnh thất nghiệp tại địa phương rời đi. Có người về quê ở Hồ Nam, có người về Giang Tây.”
HORIBA đóng cơ sở ở Tô Châu
Không chỉ doanh nghiệp sợi, nhuộm, hoàn tất và may mặc chịu điều chỉnh, các công ty thiết bị có vốn nước ngoài cũng thay đổi hoạt động ở Trung Quốc. Tập đoàn sản xuất thiết bị Nhật Bản HORIBA xác nhận trên trang thông tin toàn cầu rằng Công ty HORIBA Technology (Suzhou) Co., Ltd. đã đóng cửa từ tháng 8/2026; các yêu cầu liên quan sau đó được chuyển cho HORIBA Instruments (Shanghai) Co., Ltd.
Công ty tại Tô Châu được thành lập năm 2018, chủ yếu nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và phân phối hệ thống phân tích, chẩn đoán xét nghiệm lâm sàng. Theo một tài liệu tiếng Nhật được lan truyền trên mạng, mảng y sinh và chăm sóc sức khỏe của công ty đang chịu áp lực cạnh tranh mạnh trên thị trường, doanh thu không đạt kỳ vọng nên tập đoàn quyết định đóng nhà máy sản xuất thuốc thử và trích lập giảm giá trị tài sản.
Các trung tâm kỹ thuật, nhà máy và hoạt động kinh doanh khác của HORIBA tại Thượng Hải không nằm trong đợt điều chỉnh ở Tô Châu. Hiện chưa thấy thông tin công khai về nợ lương hoặc tranh chấp lao động liên quan đến công ty này.
Triển vọng tiếp tục xấu đi
Một quản lý doanh nghiệp sản xuất có vốn nước ngoài ở khu vực đồng bằng sông Dương Tử nhận định việc các tập đoàn đa quốc gia đóng một cơ sở có thể liên quan đến tái cơ cấu dòng sản phẩm. Khi đơn hàng giảm, một số doanh nghiệp ở Giang Tô và Chiết Giang chuyển công suất sang Việt Nam hoặc các nước khác; một số đóng một dây chuyền nhưng vẫn giữ bộ phận bán hàng và dịch vụ kỹ thuật.
Theo bà, không chỉ các nhà máy thành phẩm mà nhiều doanh nghiệp thượng nguồn cũng đang đóng cửa, vì vậy môi trường kinh doanh năm sau có thể còn tệ hơn năm nay. Áp lực từ chi phí nguyên liệu tăng và đơn hàng suy giảm cũng đang đẩy nhiều nhà sản xuất dệt ở miền đông Trung Quốc đến sát nguy cơ ngừng hoạt động.
Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố ngày 27/8 rằng trong giai đoạn tháng 1–7/2026, doanh thu của doanh nghiệp dệt quy mô lớn đạt 1.238,36 tỷ nhân dân tệ, tăng 2,2% so với cùng kỳ; tổng lợi nhuận đạt 32,68 tỷ nhân dân tệ, tăng 7,9%. Trong khi đó, doanh thu của lĩnh vực dệt may và phụ kiện may mặc đạt 562,63 tỷ nhân dân tệ, giảm 3%, còn tổng lợi nhuận đạt 16,81 tỷ nhân dân tệ.
Vị quản lý trên bày tỏ hoài nghi về số liệu này, cho rằng ngành dệt may đã suy giảm từ lâu và mức tăng lợi nhuận được công bố không phản ánh tình hình thực tế mà doanh nghiệp đang đối mặt.
Xem thêm
Từ khóa dệt may kinh tế Trung quốc
