Cây sồi cổ thụ 1.200 năm tuổi gắn với truyền thuyết Robin Hood đã chết

Trên một khoảng đất trống rộng lớn, nó lặng lẽ đứng đó. Là một trong những cây cổ thụ vĩ đại nhất, cả chiều cao lẫn độ rộng của nó đều vượt xa mọi cây khác xung quanh. Đó chính là The Major Oak (Đại Sồi) nổi tiếng của nước Anh.

Phóng viên Karina Zaiets của USA Today vẫn còn nhớ như in lần đầu tiên bà gặp Đại Sồi trong khu rừng Sherwood Forest. Vị “vua của khu rừng” với tuổi đời khoảng 1.200 năm sở hữu thân cây đồ sộ, nổi gồ ghề theo thời gian, cùng những cành cong vươn dài theo mọi hướng. Khi gió nhẹ thổi qua, những tán lá rậm rạp xào xạc như đang thì thầm với bất kỳ ai đến gần.

Nhìn những cành cây già cỗi chỉ có thể giữ được thăng bằng nhờ vô số giá đỡ chống đỡ bên dưới, người ta dễ dàng cảm nhận được sức nặng của hơn một thiên niên kỷ lịch sử. Thế nhưng năm nay, cây cổ thụ từng chứng kiến vô số huyền thoại ấy đã không còn đâm chồi nảy lộc. Ban quản lý khu rừng buộc phải tuyên bố cây đã chết.

Robin Hood và huyền thoại rừng xanh

Danh tiếng của Đại Sồi gắn liền với một trong những nhân vật huyền thoại nổi tiếng nhất trong văn hóa dân gian Anh – Robin Hood.

Robin Hood là người anh hùng nghĩa hiệp trong truyền thuyết Anh từ thế kỷ XIII, nổi tiếng với tài thiện xạ và tinh thần chống lại bất công. Ông dẫn dắt một nhóm nghĩa hiệp mang tên “Những người bạn vui vẻ” (Merry Men), chuyên cướp của người giàu để giúp đỡ người nghèo và chống lại sự áp bức của chính quyền.

Theo truyền thuyết, rừng Sherwood chính là đại bản doanh của Robin Hood. Sau mỗi cuộc tập kích thành công, ông và các đồng đội thường tụ họp dưới gốc Đại Sồi để ăn mừng bằng rượu và tiếng hát. Khi kẻ thù không đội trời chung là “Cảnh sát trưởng Nottingham” (Sheriff of Nottingham) điều quân truy lùng, phần thân cây rỗng khổng lồ của Đại Sồi trở thành nơi ẩn náu lý tưởng, che chở cho Robin Hood và những người đồng hành.

Thời gian trôi qua, khu rừng cổ đại từng trải dài mênh mông nay chỉ còn lại khoảng 1.000 mẫu Anh được bảo tồn như khu bảo tồn thiên nhiên. Và cây Đại Sồi – chứng nhân của biết bao huyền thoại – cuối cùng cũng không thể chống chọi với thời gian.

“Năm nay Đại Sồi đã không thể nảy mầm, điều đó khiến tất cả chúng tôi vô cùng đau lòng.” bà Hollie Drake, quản lý cấp cao của khu rừng Sherwood thuộc Royal Society for the Protection of Birds, cho biết.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh rằng di sản mà Đại Sồi để lại sẽ còn tồn tại mãi mãi. Cây không chỉ gắn bó vĩnh viễn với huyền thoại Robin Hood mà ngay cả sau khi chết, phần thân còn lại vẫn sẽ tiếp tục trở thành môi trường sống quan trọng cho nhiều loài động vật hoang dã, nhắc nhở con người về tầm quan trọng của việc bảo vệ cây cổ thụ và hệ sinh thái tự nhiên.

Theo khảo sát của Hiệp hội Bảo vệ Chim Hoàng gia Anh (RSPB), nguyên nhân chính dẫn đến sự suy tàn của Đại Sồi là tình trạng đất bị nén chặt và bạc màu do lượng khách tham quan quá đông, những biện pháp can thiệp nhân tạo không phù hợp trong quá khứ, cùng với hệ thống rễ ngày càng suy yếu theo thời gian.

Bên cạnh đó, các đợt nắng nóng cực đoan và hạn hán kéo dài trong những năm gần đây được xem là “giọt nước tràn ly” khiến vị “vua của khu rừng” không thể tiếp tục tồn tại.

Những cây cổ thụ kỳ vĩ khác trên thế giới

Dù Đại Sồi đã ra đi, Trái Đất vẫn còn một số cây cổ thụ được xem là báu vật vô giá, tiếp tục thách thức dòng chảy của thời gian.

General Sherman | California, Mỹ

Điểm nổi bật: Cây đơn thân có thể tích lớn nhất thế giới.

Thông tin: Cây có tuổi đời khoảng 2.200 năm và cao 275 feet (gần 84 mét). Trọng lượng ước tính lên tới 2,8 triệu pound (khoảng 1.270 tấn), tương đương tổng trọng lượng của gần 10 con cá voi xanh trưởng thành.

Methuselah | California, Mỹ

Điểm nổi bật: Một trong những cây không nhân bản lâu đời nhất thế giới được xác nhận chính xác bằng vòng sinh trưởng.

Thông tin: Đây là cây thông bristlecone có tuổi đời khoảng 4.850 năm. Sinh trưởng trong điều kiện lạnh giá và khô hạn khắc nghiệt, cây phát triển cực kỳ chậm, khiến gỗ trở nên đặc biệt chắc chắn và gần như miễn nhiễm với mục rữa, nấm bệnh và côn trùng.

Gran Abuelo | Chile

Điểm nổi bật: Đối thủ đáng gờm của Methuselah trong cuộc đua trường thọ, có thể đã sống hơn 5.000 năm.

Thông tin: Cây bách Chile này được ước tính có tuổi từ 2.400 đến 5.400 năm. Do thân cây quá lớn và phần lõi đã bị mục, các nhà khoa học không thể khoan lấy đầy đủ vòng sinh trưởng để xác định tuổi chính xác. Tuy nhiên, các mô hình máy tính mới nhất cho thấy đây rất có thể là cây sống lâu đời nhất trên hành tinh.

The Fortingall Yew | Scotland, Anh

Điểm nổi bật: Một trong những cây sống lâu đời nhất tại Anh và châu Âu.

Thông tin: Các nhà thực vật học hiện đại ước tính cây có tuổi đời từ 2.000 đến 3.000 năm, dù trong dân gian từng có truyền thuyết cho rằng nó đã tồn tại tới 5.000 năm. Theo thời gian, thân chính của cây đã tách thành nhiều thân rỗng độc lập, tạo nên khung cảnh giống như một khu rừng nhỏ đầy bí ẩn.