Giá dầu diesel tại Mỹ lần đầu vượt 6 USD/gallon, chi phí sinh hoạt có thể tăng trên diện rộng

Lý Bình
•
Thứ Hai, 14/09/2026

Ngày 11/9, giá dầu diesel trung bình trên toàn nước Mỹ lần đầu tiên vượt mốc 6 USD/gallon. Mức tăng này có thể chưa tác động rõ rệt đến phần lớn tài xế, nhưng có nguy cơ đẩy giá hàng hóa và dịch vụ tăng trên diện rộng.

Ảnh minh họa. Giàn bơm dầu tại mỏ dầu. (Nguồn: PHOTOCREO Michal Bednarek / Shutterstock)

Nguyên nhân giá dầu diesel tăng

Theo dữ liệu mới nhất của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) được CNN dẫn lại, ngày 11/9, giá dầu diesel trung bình trên toàn quốc đạt 6,06 USD/gallon, tăng 21 cent chỉ trong 1 tuần. Đây là lần đầu tiên giá vượt kỷ lục 5,82 USD/gallon được thiết lập vào tháng 6/2022, sau khi chiến tranh Nga-Ukraine bùng nổ.

Kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran nổ ra, giá dầu diesel đã tăng hơn 55%, vượt xa mức tăng 40% của giá xăng. Phân tích dữ liệu của AAA do CNN thực hiện cho thấy dầu diesel có thể ghi nhận mức tăng theo năm lớn nhất từ trước đến nay.

Giá dầu diesel tăng vọt chủ yếu do 2 nguyên nhân:

Thứ nhất, chiến tranh Mỹ-Iran kéo dài khiến giá dầu thô kỳ hạn tăng vọt lên trên 100 USD/thùng.

Thứ hai, công suất lọc dầu không đủ đáp ứng nhu cầu. Các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông và Nga đều bị chiến tranh gây thiệt hại; Nga vốn là một trong những nước cung cấp dầu diesel lớn, nay hạn chế xuất khẩu để đối phó với tình trạng thiếu nhiên liệu trong nước. Trung Quốc cũng hạn chế xuất khẩu dầu diesel nhằm tránh thiếu nhiên liệu trong nước.

Chủ tịch công ty tư vấn dầu mỏ Lipow Oil Associates, ông Andy Lipow, cho biết các nhà máy lọc dầu đang cố gắng hết sức để sản xuất dầu diesel, nhưng dù nỗ lực đến đâu cũng không thể tăng sản lượng đáng kể.

Giá hàng hóa, thực phẩm và chi phí sưởi ấm có thể tăng

Chỉ khoảng 3% xe chở người tại Mỹ sử dụng dầu diesel, nên mỗi khi giá nhiên liệu tăng, xăng thường là mặt hàng được chú ý nhất. Tuy nhiên, hầu hết các phương tiện khác như xe tải, máy kéo, tàu chở hàng, tàu thuyền và phương tiện công trình đều sử dụng dầu diesel. Gần như tất cả xe tải hạng nặng và tàu hỏa chở hàng cũng chạy bằng diesel, đảm nhiệm việc vận chuyển các nhu yếu phẩm đến các hộ gia đình trên toàn nước Mỹ.

Khi giá diesel tăng, các công ty vận tải đường bộ và đường sắt lớn có thể chuyển phần chi phí nhiên liệu tăng thêm sang khách hàng như các nhà bán lẻ và nhà sản xuất thông qua phụ phí nhiên liệu. Các doanh nghiệp sau đó có thể tăng giá để bù đắp chi phí.

Hai cảng lớn nhất của California là Los Angeles và Long Beach sắp bước vào mùa cao điểm vận chuyển container phục vụ mùa mua sắm cuối năm. Tuy nhiên, giá diesel trung bình tại California đã lên tới 7,98 USD/gallon, đồng nghĩa với việc chi phí vận chuyển các container này đến các nhà bán lẻ trong năm nay sẽ cao hơn, và phần chi phí tăng thêm có thể được chuyển sang người tiêu dùng.

Giá nhiên liệu tăng vọt diễn ra đúng vào thời điểm mùa thu hoạch trên khắp nước Mỹ bắt đầu. Diesel là nhiên liệu chủ yếu được sử dụng cho máy móc nông nghiệp, nên chi phí đầu vào tăng sẽ đẩy giá thực phẩm lên. Goldman Sachs cảnh báo khách hàng rằng giá lương thực toàn cầu đang đứng trước nguy cơ tăng mạnh.

Goldman Sachs cho rằng cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, căng thẳng ở Biển Đen đe dọa thương mại lương thực toàn cầu, cùng hiện tượng El Niño gây hạn hán và thời tiết nắng nóng cực đoan, đều đang đẩy giá dầu diesel và phân bón lên cao.

Ngoài ra, dầu diesel và dầu sưởi có mối liên hệ chặt chẽ. Khoảng 5 triệu hộ gia đình ở vùng Đông Bắc Mỹ sử dụng dầu sưởi, trong đó có khoảng một nửa số hộ gia đình tại bang Maine. Những hộ sử dụng dầu sưởi có thể sẽ “choáng” khi nhận hóa đơn cho đợt dầu sưởi đầu tiên của mùa này.

Ông Lipow cho biết, khi giá dầu toàn cầu đóng cửa ở mức 107,63 USD/thùng, giá diesel trung bình tại Mỹ có thể tiếp tục tăng, thậm chí lên tới 7 USD/gallon. Dữ liệu theo dõi chi phí của Trường Watson về Các vấn đề Quốc tế và Công vụ thuộc Đại học Brown cho thấy kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran nổ ra, mỗi hộ gia đình Mỹ đã phải chi thêm hơn 350 USD vì giá dầu diesel tăng.

Giá diesel tăng kỷ lục, doanh nghiệp California kêu trời

Trong ngày 11/9, giá bán lẻ diesel tại một trạm xăng ở San Diego, California, có thời điểm tăng lên tới 9,99 USD/gallon. Mức giá tại trạm này cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung ở khu vực San Diego, nhưng cho thấy cuộc khủng hoảng nguồn cung diesel đang diễn ra trên toàn cầu.

Theo dữ liệu của AAA, đến ngày 11/9, giá diesel trung bình tại California lần đầu tiên vượt 8 USD/gallon, lập mức cao kỷ lục.

Công ty chuyển nhà QShark Moving ở California chủ yếu sử dụng xe tải chạy diesel. Chi phí nhiên liệu hàng tháng cho toàn bộ đội xe diesel của công ty đã tăng từ khoảng 8.200 USD vào tháng 8 năm ngoái lên khoảng 16.000 USD vào tháng 8 năm nay, gần gấp đôi. Tuy nhiên, công ty chỉ tăng phụ phí nhiên liệu thu từ khách hàng khoảng 17%. Do ngành chuyển nhà cạnh tranh rất gay gắt, công ty không thể tiếp tục tăng giá mạnh.

California từ lâu có chi phí nhiên liệu thuộc hàng cao nhất nước Mỹ do thiếu đường ống dẫn dầu, công suất lọc dầu sụt giảm và mức thuế nhiên liệu cấp bang cao nhất cả nước. Ngoài ra, California sử dụng nhiều dầu diesel tái tạo hơn các bang khác. Loại nhiên liệu này được sản xuất từ dầu mỏ và chất béo cùng các nguyên liệu khác, khiến chi phí của các nhà máy lọc dầu tăng thêm.

Tuy nhiên, mức tăng giá diesel tại California hiện đặc biệt nghiêm trọng và chưa rõ liệu tình hình có thể hạ nhiệt trong thời gian tới hay không. Dữ liệu của chính phủ Mỹ cho thấy tồn kho diesel tại bờ Tây nước Mỹ đã xuống mức thấp nhất trong cùng kỳ kể từ năm 1998, trong khi giá dầu diesel kỳ hạn chuẩn đang tiến gần 5 USD/gallon.

Công ty dịch vụ chăm sóc cây xanh Leaf It To Us ở San Diego cũng chịu ảnh hưởng từ giá diesel tăng. Xe tải và máy băm gỗ của công ty đều sử dụng diesel. Sau khi giá diesel tăng, công ty buộc phải tăng giá, khiến một số khách hàng lâu năm ngừng sử dụng dịch vụ chăm sóc cây xanh.

Theo Lý Bình, The Epoch Times