CIA giải mật 71 tài liệu tình báo về vụ tấn công 11/9
- Trần Đình
- •
Nhân dịp 25 năm vụ khủng bố 11/9, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã giải mật 71 tài liệu liên quan đến bản “Tóm tắt Tình báo hằng ngày cho Tổng thống” (President’s Daily Brief – PDB). Đây là đợt giải mật lớn nhất từ trước đến nay của CIA về các đánh giá tình báo liên quan đến sự kiện 11/9, gồm hơn 100 trang tài liệu, trải dài từ năm 1998 đến ngày hôm sau vụ tấn công.
Các tài liệu cho thấy giới tình báo Mỹ đã nhận được nhiều cảnh báo về khả năng Osama bin Laden và al-Qaeda tấn công lãnh thổ Mỹ, song thông tin khi đó rời rạc, mơ hồ và chưa đủ để xác định chính xác thời điểm, mục tiêu hay phương thức hành động.
Giám đốc CIA John Ratcliffe gọi đây là “một hành động minh bạch đặc biệt”, nhằm tưởng niệm những người thiệt mạng trong ngày bi thảm đó. Hồ sơ bao gồm các tài liệu từng được cung cấp cho hai cựu Tổng thống Bill Clinton và George W. Bush.
Cảnh báo từ năm 1998
Một PDB ngày 3/7/1998, có tiêu đề “Có tin cho rằng Bin Laden đang lên kế hoạch tấn công bên trong nước Mỹ”, nói CIA nhận được bốn báo cáo có độ tin cậy đáng ngờ. Các báo cáo đề cập khả năng Bin Laden cân nhắc tấn công tại Washington, có thể nhắm vào một trung tâm mua sắm; một số nguồn khác nói mục tiêu có thể ở Pakistan, New York hoặc Washington.
CIA khi đó nhấn mạnh có những nghi ngờ đáng kể đối với các nguồn tin, nhưng vẫn cảnh báo Bin Laden có thể đang chuẩn bị một hoạt động sắp diễn ra, “có thể ở bên trong nước Mỹ”.
Đáng chú ý, bản ghi nhớ ngày 10/9/1998, mang tên “Vị trí và ý đồ của Bin Laden”, cho biết ông ta từng nói phương án ưu tiên là tấn công “ngay trên đất Mỹ, tại Washington”. Tài liệu cũng đề cập khả năng các phần tử cực đoan lái một chiếc máy bay chứa đầy chất nổ đâm vào một thành phố của Mỹ.
Tuy vậy, hồ sơ không mô tả đây là một kế hoạch tấn công cụ thể đã được xác nhận và không nêu ngày, địa điểm, mục tiêu hay những người trực tiếp thực hiện.
Nguy cơ không tặc
Một tài liệu khác có tiêu đề “Bin Laden chuẩn bị không tặc máy bay Mỹ và thực hiện các cuộc tấn công khác” được ghi ngày 4/12/1998. Tài liệu nêu khả năng Bin Laden và đồng minh chuẩn bị cướp máy bay chở khách của Mỹ nhằm buộc Washington trả tự do cho các phần tử Hồi giáo cực đoan đang bị giam giữ.
Một nguồn tin còn nói hai thành viên của nhóm này từng thực hiện một “lần thử nghiệm” tại một sân bay không nêu tên ở New York và vượt qua khâu kiểm tra an ninh.
Cảnh báo dồn dập năm 2001
Bước sang năm 2001, các cảnh báo liên quan đến Bin Laden trở nên dồn dập hơn. Bản PDB ngày 24/7/2001 nói một chiến dịch khủng bố do Bin Laden hậu thuẫn, vốn được dự kiến sắp xảy ra, đã bị trì hoãn; tuy nhiên, công tác chuẩn bị cho những vụ tấn công khác trong thời gian gần vẫn có thể tiếp diễn.
Ngày 6/8/2001, bản PDB nổi tiếng với tiêu đề “Bin Laden quyết tâm tấn công tại Mỹ” nêu các báo cáo của FBI về những mô hình hoạt động đáng ngờ trong nước, phù hợp với việc chuẩn bị không tặc hoặc các dạng tấn công khác. Hồ sơ đề cập việc theo dõi gần đây các tòa nhà liên bang ở New York và cho biết FBI khi đó đang tiến hành khoảng 70 cuộc điều tra liên quan đến Bin Laden.
Dù vậy, các tài liệu cũng cho thấy cơ quan tình báo khi đó không nắm được một kế hoạch hoàn chỉnh có thể xác nhận ngày tấn công, mục tiêu cụ thể và phương thức thực hiện trước ngày 11/9.
Sau vụ tấn công
Tài liệu cuối cùng trong bộ hồ sơ là “Báo cáo tình hình” vào lúc 4 giờ sáng ngày 12/9/2001. Báo cáo nói ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy các phần tử cực đoan Sunni ở Afghanistan và khu vực Vịnh Ba Tư đã biết trước rằng một cuộc tấn công do Osama bin Laden chỉ huy sắp xảy ra.
Hồ sơ nêu rằng vào tháng 8/2001, Bin Laden và lãnh đạo Taliban Mullah Omar từng mâu thuẫn do Bin Laden kiên quyết tiến hành các hoạt động khủng bố. Theo tài liệu, Bin Laden nói ông đang xúc tiến những hoạt động “sẽ gây thiệt hại to lớn cho nước Mỹ”.
Một người Ả Rập ở Kandahar được cho là đã nói trong ngày xảy ra vụ tấn công rằng sự kiện 11/9 là kết quả của “hai năm chuẩn bị” và là “khởi đầu của cơn phẫn nộ”. Báo cáo cũng đề cập các dấu hiệu cho thấy Điện Capitol Mỹ và Nhà Trắng có thể là mục tiêu của các hoạt động này.
Ủy ban Điều tra vụ 11/9 sau đó kết luận rằng chính phủ Mỹ đã thất bại về trí tưởng tượng, chính sách, năng lực và quản lý; trong đó, thất bại quan trọng nhất là sự thiếu hụt khả năng hình dung trước mối đe dọa.
Xem thêm
Từ khóa Khủng bố 11/9 sự kiện 11/9
