Mỹ tăng tốc phát triển tên lửa phòng không giá rẻ, cải cách quy trình mua sắm vũ khí

Lý Ngọc
•
Thứ Tư, 24/06/2026

Lục quân Mỹ đang triển khai một trong những cuộc cải cách mua sắm quốc phòng lớn nhất trong nhiều thập niên khi thúc đẩy phát triển các loại tên lửa phòng không chi phí thấp nhưng có khả năng sản xuất hàng loạt, nhằm đáp ứng những bài học rút ra từ các cuộc xung đột gần đây ở Trung Đông và Ukraine.

Vào ngày 3/3/2020, trong một cuộc tập trận ở Alaska, một xạ thủ phòng không tầm thấp của Thủy quân lục chiến đã bắn thử một tên lửa Stinger mô phỏng. (Ảnh: Hạ sĩ Elias E. Pimentel III/Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ)

Phát biểu tại Arlington, bang Virginia ngày 23/6, Bộ trưởng Lục quân Mỹ Dan Driscoll đã kêu gọi khoảng 100 doanh nghiệp quốc phòng nhanh chóng đề xuất các giải pháp đánh chặn phòng không giá rẻ. Ông yêu cầu các công ty trình diễn nguyên mẫu trong vòng sáu tháng và hướng tới bắt đầu mua sắm trong vòng một năm, qua đó rút ngắn đáng kể quy trình phát triển vũ khí vốn thường kéo dài nhiều năm của Lầu Năm Góc.

Theo giới chức quân sự Mỹ, các cuộc xung đột gần đây đã bộc lộ điểm yếu lớn của hệ thống phòng không hiện nay: chi phí đánh chặn quá cao so với giá trị của các mục tiêu cần tiêu diệt. Trong cuộc đối đầu với Iran và các lực lượng đồng minh của Tehran, Mỹ và Israel đã phải sử dụng số lượng lớn tên lửa Patriot để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Mỗi quả Patriot có giá khoảng 4 triệu USD, trong khi năng lực sản xuất lại không đủ để nhanh chóng bổ sung kho dự trữ.

Ông Driscoll cho rằng quân đội Mỹ cần từ bỏ tư duy ưu tiên các hệ thống vũ khí đắt đỏ, có hiệu suất tối đa nhưng khó sản xuất hàng loạt. Thay vào đó, Washington muốn xây dựng các loại vũ khí có chi phí thấp hơn, dễ mở rộng sản xuất trong thời chiến và có thể triển khai với số lượng lớn.

Khác với cách tiếp cận truyền thống, Lục quân Mỹ lần này không đưa ra bộ yêu cầu kỹ thuật chi tiết ngay từ đầu. Thay vào đó, quân đội chỉ nêu vấn đề tác chiến cần giải quyết và để doanh nghiệp tự đề xuất phương án. Cách làm mới cũng khuyến khích nhiều nhà thầu phối hợp công nghệ với nhau thay vì cạnh tranh riêng lẻ, tạo cơ hội cho các công ty công nghệ và doanh nghiệp quốc phòng phi truyền thống tham gia thị trường quân sự.

Song song với chương trình đánh chặn giá rẻ, Lục quân Mỹ cũng đang thúc đẩy dự án thay thế tên lửa phòng không vác vai FIM-92 Stinger đã phục vụ hơn 40 năm. Theo kế hoạch, Mỹ dự kiến mua khoảng 11.000 tên lửa Next Generation Short Range Interceptor (NGSRI), loại tên lửa mới có tốc độ lên tới Mach 3, vượt đáng kể so với Mach 2 của Stinger hiện nay.

Lý Ngọc t/h