Chính phủ Tây Ban Nha hôm thứ Bảy (1/8) thông báo đã chính thức lắp đặt một hàng rào chắn trên biển dài 500 m tại khu vực biên giới trên biển giữa vùng lãnh thổ Ceuta ở Bắc Phi và nước láng giềng Morocco. Động thái này được đưa ra sau khi 50.000–60.000 người nhập cư trái phép vượt qua tuyến biên giới trong tuần qua, gây ra một thảm kịch nghiêm trọng.

Ngày 31/7/2026, một nhóm người di cư Morocco tụ tập trên tuyến đường ven biển gần đại lộ Avenida Martínez Catena ở thành phố Ceuta (Tây Ban Nha), sau khi vượt qua thành công biên giới giữa Tây Ban Nha và Morocco. (Nguồn ảnh: Etienne Fauchaire/ The Epoch Times)

Giới chức Tây Ban Nha xác nhận vụ vượt biên đã khiến ít nhất 67 người thiệt mạng. Nguyên nhân chủ yếu là đuối nước khi cố bơi vượt biển hoặc bị giẫm đạp trong lúc chen lấn vượt qua tuyến đê chắn sóng hẹp.

Để bịt lỗ hổng an ninh biên giới, lực lượng công binh Tây Ban Nha đã triển khai một hàng rào ngăn chặn trên biển (containment barrier) tại khu vực Tarajal. Công trình dài 500 m này được thiết kế nhằm ngăn người nhập cư bơi dọc theo bờ biển để vòng qua tuyến đê chắn sóng hiện có.

Sáng thứ Bảy, một số người nhập cư kiệt sức sau khi bơi vào bãi biển Tarajal đã bị binh sĩ Tây Ban Nha chờ sẵn áp giải trở lại phía bên kia biên giới ngay khi vừa lên bờ. Bộ Nội vụ Tây Ban Nha cho biết phần lớn những người đã nhập cảnh hiện đã lần lượt quay trở lại Morocco.

Bộ trưởng Nội vụ Fernando Grande-Marlaska nhấn mạnh trong chuyến thị sát tại Ceuta: “Chúng tôi sẽ không khoan nhượng với những hành vi vi phạm pháp luật”. Ông cho biết các cơ chế an ninh ở cả hai phía biên giới đang vận hành toàn diện, đồng thời ca ngợi Morocco là “một đối tác đáng tin cậy”, nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa hai bên mà tình hình đã được đảo ngược chỉ trong vòng 24 giờ.

Ngày 31/7/2026, đông đảo người di cư bơi qua vùng biển gần biên giới Morocco nhằm tìm cách vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. (Nguồn ảnh: Etienne Fauchaire/The Epoch Times)
Ngày 31/7/2026, một nhóm thanh niên di cư Morocco tụ tập trên tuyến đường ven biển gần đại lộ Avenida Martínez Catena ở thành phố Ceuta (Tây Ban Nha), sau khi vượt qua thành công biên giới giữa Tây Ban Nha và Morocco. (Nguồn ảnh: Etienne Fauchaire/ The Epoch Times)
Ngày 31/7/2026, khi đông đảo người di cư tìm cách vào Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha ở Bắc Phi, bằng cách vòng qua đê chắn sóng, bơi qua biển hoặc trèo qua hàng rào biên giới, chính phủ Tây Ban Nha đã khẩn cấp điều động xe quân sự và binh sĩ đến duy trì trật tự dọc đại lộ Avenida Martínez Catena ở thành phố Ceuta. (Nguồn ảnh: Etienne Fauchaire/The Epoch Times)

EU chấn động, khủng hoảng Schengen

Cuộc khủng hoảng biên giới này nhanh chóng gây ra làn sóng tranh luận chính trị trong Liên minh châu Âu (EU).

Lãnh đạo của 22 quốc gia thành viên EU, bao gồm Ý, Đức và Ba Lan, đã gửi thư chung yêu cầu Ireland, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, triệu tập khẩn cuộc họp đặc biệt của các bộ trưởng nội vụ. Họ cảnh báo không thể để lan truyền nhận thức rằng “nhập cảnh trái phép rồi sẽ được hợp pháp hóa cư trú”.

Thủ tướng Ý Giorgia Meloni có lập trường đặc biệt cứng rắn. Bà cảnh báo sẽ đình chỉ việc áp dụng Hiệp định Schengen đối với Tây Ban Nha, đồng thời đã bắt đầu khôi phục kiểm soát biên giới đối với hành khách đường hàng không và đường biển đến từ Tây Ban Nha. Một số lãnh đạo EU thậm chí còn kêu gọi tạm thời loại Tây Ban Nha khỏi Khu vực Schengen.

Đáp lại, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez chỉ trích gay gắt phản ứng của một số lãnh đạo châu Âu, cho rằng những phát biểu đó xuất phát từ “định kiến, tin giả, sự thiếu hiểu biết hoặc động cơ chính trị”.

Ông Sánchez nhấn mạnh: “An ninh biên giới bên ngoài là trách nhiệm chung của tất cả các quốc gia thành viên, chứ không chỉ của các nước tuyến đầu. EU không thể chịu đựng những phản ứng ích kỷ, cực đoan và trái pháp luật như vậy”.

Người nhập cư chia rẽ giữa rời đi và ở lại

Tại phía Ceuta, nhiều người nhập cư đang lần lượt quay trở về Morocco qua các lỗ hổng trên hàng rào biên giới dọc theo đê chắn sóng. Trả lời hãng tin AP, họ cho biết đã phải đối mặt với điều kiện sinh tồn rất khắc nghiệt và rơi vào tình trạng thiếu lương thực.

Tuy nhiên, vẫn có những người quyết tâm ở lại.

Mohamed Hatri, 23 tuổi, người Morocco, nói với AP: “Dù họ có phong tỏa mọi thứ, dù có đói hay không, chúng tôi vẫn sẽ ở lại”.

Hiện chính quyền Ceuta đang đẩy nhanh các hoạt động hồi hương người nhập cư và khắc phục hậu quả nhằm sớm khôi phục trật tự tại địa phương.