Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Bảy (20/6) đã làm rõ rằng eo biển Hormuz sẽ không thu phí quá cảnh trong thời gian ngừng bắn 60 ngày giữa Mỹ và Iran. Sau 60 ngày, nếu Mỹ không đạt được thỏa thuận cuối cùng với Iran, Washington không loại trừ khả năng áp dụng mức phí nhất định nhằm bù đắp chi phí Mỹ cung cấp các dịch vụ an ninh cho các quốc gia Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Nguồn: Fanpage Nhà Trắng)

Kể từ khi nội dung bản ghi nhớ Mỹ – Iran được công bố, câu hỏi liệu eo biển Hormuz có bị thu phí trong tương lai hay không đã trở thành tâm điểm chú ý của dư luận.

Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social vào thứ Bảy, Tổng thống Trump viết rằng “trong thời gian ngừng bắn 60 ngày sẽ không có bất kỳ khoản phí quá cảnh nào tại eo biển Hormuz”. Ông cũng nhấn mạnh rằng sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc, “sẽ không có bất kỳ khoản phí nào được áp dụng, trừ khi (Mỹ và Iran) không đạt được thỏa thuận cuối cùng, khi đó Hoa Kỳ có thể thiết lập mức phí vì lợi ích của nước Mỹ”.

Theo ông Trump, khoản phí này sẽ là sự đền bù cho vai trò “thiên thần hộ mệnh” mà Mỹ đảm nhận đối với các quốc gia Trung Đông, nhằm bù đắp những chi phí mà Washington đã, đang và sẽ phải gánh chịu trong việc duy trì an ninh khu vực.

Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới và là cửa ngõ then chốt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu. Phát biểu của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh các nhóm đàm phán Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau tại Thụy Sĩ vào Chủ nhật (21/6) trong vòng đàm phán đầu tiên kể từ khi hai bên ký kết bản ghi nhớ, với mục tiêu đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày.

Bản ghi nhớ không nêu rõ bên nào sẽ kiểm soát eo biển Hormuz trong tương lai, nhưng quy định rõ rằng tàu thuyền được đi lại miễn phí trong giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày. Iran từ lâu đã mong muốn thu phí đối với các tàu đi qua tuyến đường thủy này. Một số nhà phê bình cho rằng bản ghi nhớ có thể mở đường cho việc Iran được phép thu phí sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc. Tuy nhiên, bài đăng của ông Trump cho thấy ngay cả sau giai đoạn này, Iran cũng sẽ không phải là bên thu phí.

Trong ngày thứ Bảy, Iran và quân đội Mỹ đã xảy ra căng thẳng liên quan đến vấn đề eo biển Hormuz. Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển và cảnh báo các tàu thuyền không được tiếp cận khu vực này.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), ông Tim Hawkins, khẳng định với truyền thông rằng: “Iran không kiểm soát eo biển Hormuz. Hoạt động hàng hải vẫn đang tiếp diễn và quân đội Mỹ đang theo dõi chặt chẽ tình hình để bảo đảm điều đó tiếp tục được duy trì”.