Ông Trump và ông Macron bàn việc Nga-Ukraine ngừng tấn công cơ sở năng lượng của nhau

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Hai (21/9) cho biết ông đã thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về sáng kiến thúc đẩy Nga và Ukraine ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của nhau, đồng thời bàn về việc hỗ trợ Ukraine tăng cường năng lực phòng không. Trong bối cảnh các cơ sở năng lượng của Nga và Ukraine liên tục bị tấn công, cùng với tình trạng vận tải qua Biển Đỏ bị gián đoạn, giá dầu diesel tại châu Âu và Mỹ đã tăng lên mức cao kỷ lục.

Hiện chiến tranh Nga-Ukraine và xung đột tại Trung Đông đang đồng thời gây sức ép lên nguồn cung nhiên liệu toàn cầu. Sản lượng lọc dầu của Nga sụt giảm do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine, khiến Moscow cấm xuất khẩu dầu diesel từ tháng 7. Trong khi đó, lượng dầu diesel xuất khẩu từ Trung Đông trong giai đoạn tháng 3-8 đã giảm một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Do công suất lọc dầu tại nhiều khu vực khác trên thế giới gần như đã được khai thác tối đa, giá nhiên liệu có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới.

Ông Trump và ông Macron bàn việc Nga-Ukraine ngừng tấn công cơ sở năng lượng của nhau

Hôm thứ Hai, sau cuộc gặp với ông Trump tại New York, ông Macron nói với các phóng viên rằng hai bên đã thảo luận về sáng kiến thúc đẩy Nga và Ukraine ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của nhau.

Ông mô tả cuộc thảo luận về chiến tranh Nga-Ukraine là “rất tốt” và “mang tính xây dựng cao”, đồng thời cho rằng cần hỗ trợ Kiev tăng cường năng lực phòng thủ.

“Chúng tôi đã thảo luận lâu về Ukraine và Nga, trong đó có sự cần thiết phải hỗ trợ nhanh chóng và mạnh mẽ hơn cho những người bạn Ukraine của chúng ta về tên lửa đánh chặn, bởi đây là vấn đề then chốt xét từ góc độ phòng thủ,” ông Macron nói.

Ông không tiết lộ nội dung cụ thể của ý tưởng “ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng”, nhưng cho biết sẽ nêu vấn đề chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng khi gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào cuối ngày.

Ông Macron cho biết, khi cuộc chiến tiếp tục ảnh hưởng đến an ninh châu Âu, việc hỗ trợ Ukraine bảo vệ hệ thống năng lượng vẫn là ưu tiên. Ông hy vọng sẽ đạt được tiến triển trong thời gian các nhà lãnh đạo thế giới tham dự kỳ họp thường niên của Liên Hợp Quốc.

Ông Macron cũng cho biết đã đề xuất với ông Trump việc cung cấp các hệ thống vũ khí phòng thủ cho Ukraine, đặc biệt là tên lửa đánh chặn.

Một chủ đề quan trọng khác trong cuộc gặp giữa ông Macron và ông Trump là tình hình Biển Đỏ.

“Một vấn đề khác chúng tôi thảo luận là tình hình Biển Đỏ… Điều này rất quan trọng đối với giá cả toàn cầu,” ông Macron nói.

Trong bối cảnh eo biển Hormuz bị phong tỏa, Biển Đỏ đã trở thành tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng. Trong khi đó, lực lượng Houthi tiếp tục tấn công các tàu thuyền trên Biển Đỏ và vịnh Aden. Nếu hoạt động vận tải qua Biển Đỏ tiếp tục bị cản trở, sức ép lên nguồn cung trên thị trường nhiên liệu có thể gia tăng. Biển Đỏ là tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu thô và các sản phẩm lọc dầu từ Trung Đông, châu Á đến thị trường châu Âu, đồng thời là tuyến đường quan trọng để đưa dầu Nga đến châu Á.

Giá dầu diesel toàn cầu lập đỉnh lịch sử

Do ảnh hưởng của chiến tranh Iran và chiến tranh Ukraine, xuất khẩu dầu diesel của các nhà sản xuất lớn như Nga, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã giảm, đẩy giá dầu diesel tại châu Âu và Mỹ lên mức cao kỷ lục.

Giá dầu diesel kỳ hạn tại châu Âu đóng cửa tuần trước ở mức cao nhất trong lịch sử, tăng hơn gấp đôi so với đầu năm 2026. Giá bán lẻ dầu diesel bình quân tại Mỹ trong tháng này cũng lần đầu tiên vượt 6 USD/gallon.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết các cuộc chiến tại Trung Đông và Ukraine đã làm hư hại một số cơ sở lọc dầu, trong khi các nhà máy lọc dầu ở những khu vực khác đang phải vận hành hết công suất để sản xuất nhiên liệu.

IEA hôm thứ Hai nhận định: “Một vấn đề then chốt là nhiều nhà máy lọc dầu trên thế giới đã hoạt động gần sát giới hạn công suất. Điều này khiến các lựa chọn nhằm ngăn nguồn cung tiếp tục thắt chặt và giá tăng trong những tháng tới trở nên rất hạn chế”.

Dữ liệu của công ty phân tích vận tải biển Kpler cho thấy lượng dầu diesel xuất khẩu từ Trung Đông trong giai đoạn tháng 3-8 năm nay đã giảm một nửa so với cùng kỳ năm ngoái, xuống mức trung bình khoảng 800.000 thùng/ngày. Năm 2025, Trung Đông chiếm khoảng 41% lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu.

Ông George Shaw, chuyên gia phân tích của Kpler, cho biết nếu hoạt động vận tải qua Biển Đỏ tiếp tục bị gián đoạn, thị trường dầu diesel toàn cầu vốn đã khan hiếm có thể càng thắt chặt, trong khi công suất lọc dầu vẫn là nút thắt chính.

Tồn kho tại nhiều nơi giảm sau khi Nga ngừng xuất khẩu dầu diesel từ tháng 7

Nga là nước xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ. Theo Reuters, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine khiến sản lượng lọc dầu Nga sụt giảm, Moscow đã cấm xuất khẩu dầu diesel vào tháng 7, buộc những khách hàng lớn như Thổ Nhĩ Kỳ và Brazil phải tìm nguồn cung khác.

Mặc dù ông Trump tuần trước tuyên bố Nga và Ukraine đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, hai bên vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công liên quan.

Sức ép nguồn cung cũng thể hiện qua lượng tồn kho. Tính đến ngày 10/9, lượng dầu diesel tại trung tâm lọc dầu và lưu trữ lớn Amsterdam-Rotterdam-Antwerp (ARA) của châu Âu đã giảm xuống mức thấp nhất so với cùng kỳ trong nhiều năm. Trong khi đó, tồn kho dầu diesel của Mỹ thấp hơn gần 15% so với mức trung bình cùng kỳ trong 5 năm qua.

Giá dầu diesel tại châu Á cũng tiếp tục ở mức cao. Ngày 18/9, giá dầu diesel giao dịch hoán đổi tại châu Á vào khoảng 180 USD/thùng. Mức này thấp hơn đỉnh lịch sử trên 200 USD/thùng hồi tháng 3, nhưng vẫn cao khoảng gấp đôi so với trước chiến tranh.

Ông Macron đề nghị EU nới quy định nhiên liệu khi Pháp đối mặt khan hiếm và giá kỷ lục

Đài BFM TV đưa tin, ông Macron đã đề nghị Ủy ban châu Âu (EC) tạm thời nới lỏng các yêu cầu về chất lượng đối với dầu diesel và dầu hỏa, trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng lên mức kỷ lục và tình trạng thiếu nhiên liệu ngày càng nghiêm trọng tại Pháp.

Việc nới lỏng các tiêu chuẩn có thể cho phép một số nhà máy lọc dầu tăng sản lượng từ 5% đến 20%, nhưng đổi lại, nhiên liệu có thể gây ô nhiễm nhiều hơn.

Đề xuất của ông Macron được đưa ra trong bối cảnh cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran đang làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz, gây sức ép lên các thị trường năng lượng vốn đã bị tác động bởi việc EU tự nguyện cắt giảm mạnh nhập khẩu từ Nga sau khi xung đột Ukraine leo thang vào năm 2022.

Theo BFM TV hôm thứ Hai, trong một bức thư gửi Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen hồi tuần trước, ông Macron đề nghị tạm thời hạ các tiêu chuẩn chất lượng nhiên liệu liên quan đến tỷ trọng, khả năng bay hơi và hàm lượng lưu huỳnh. Ông cho rằng biện pháp này có thể giúp sản lượng tăng “đáng kể”, từ 5% đến 20% tùy từng nhà máy lọc dầu.

Ông Macron lưu ý rằng dầu diesel dùng cho phương tiện giao thông đường bộ tại Mỹ có thể chứa tới 15 phần triệu (ppm) lưu huỳnh, trong khi giới hạn của EU là 10 ppm. Cho phép hàm lượng lưu huỳnh cao hơn sẽ giúp các nhà máy lọc dầu nhanh chóng tăng sản lượng nhiên liệu trong bối cảnh EU đối mặt với tình trạng thiếu hụt và giá tăng vọt, nhưng đồng thời sẽ làm mức độ ô nhiễm cao hơn.

Tổng thống Pháp cũng muốn tăng tỷ lệ sử dụng dầu diesel B10, chứa tối đa 10% dầu diesel sinh học, thay cho B7, chứa tối đa 7% dầu diesel sinh học. Ông cho rằng các biện pháp này sẽ “tăng cường năng lực nhập khẩu và sản xuất của chúng ta trong ngắn hạn”, qua đó bổ sung nguồn nhiên liệu cho thị trường châu Âu.

Paris đề nghị thay đổi các quy định trong bối cảnh Pháp đang phải đối mặt với giá nhiên liệu tăng mạnh và nguồn cung chịu sức ép. Theo bức thư của ông Macron, các nhà phân phối nhiên liệu cho biết họ ngày càng gặp khó khăn trong việc bảo đảm nguồn hàng cho những tuần tới. Châu Âu đặc biệt phụ thuộc vào Trung Đông đối với các sản phẩm nhiên liệu tinh chế, với khu vực này cung cấp 36% lượng dầu hỏa và 18% lượng dầu diesel nhập khẩu của châu Âu.

Theo dữ liệu của Chính phủ Pháp, giá dầu diesel tại nước này đã lập kỷ lục 2,39 euro (2,75 USD)/lít vào tuần trước. Đến thứ Hai, 16% số trạm xăng thiếu ít nhất một loại nhiên liệu. Ông Macron cho biết Pháp tiêu thụ khoảng 600.000 thùng dầu diesel mỗi ngày và phải nhập khẩu khoảng một nửa lượng này.

Giá nhiên liệu cũng lập mức cao kỷ lục trên toàn EU. Trong tháng này, giá dầu diesel bình quân đạt 2,16 euro/lít, trong khi xăng ở mức 2,06 euro/lít.

Tuy nhiên, Brussels vẫn thúc đẩy kế hoạch loại bỏ hoàn toàn lượng năng lượng còn lại nhập khẩu từ Nga vào cuối năm 2027, ngay cả khi EU đang phải tìm thêm nguồn nhiên liệu trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông. Tỷ trọng khí đốt của Nga trong tổng lượng khí đốt nhập khẩu của EU đã giảm từ 45% trước khi xung đột Ukraine nổ ra xuống 12% vào năm 2025, trong khi tỷ trọng dầu thô giảm từ 27% xuống khoảng 2%.

Trong khi nguồn cung năng lượng từ Nga vẫn đang từng bước bị loại bỏ, Paris giờ đây đề nghị Brussels nới lỏng chính những quy định của EU để đưa thêm nhiên liệu ra thị trường.

Xem thêm

Tào Trường Thanh: 8 thành tựu của Tổng thống Nga Putin, tiếp tục giành đa số ghế Quốc hội

8 thay đổi của Nga trong 27 năm dưới thời ông Putin