Trung Quốc đặt nền tảng nổi tại bãi cạn Scarborough, Mỹ theo dõi sát Biển Đông

Lý Ngọc
•
Thứ Sáu, 12/06/2026

Mỹ và Philippines đang theo dõi sát các hoạt động mới của Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough (Hoàng Nham), khu vực tranh chấp chiến lược ở Biển Đông, sau khi Bắc Kinh triển khai một nền tảng nổi mà họ gọi là công trình phục vụ nghiên cứu khoa học. Động thái này làm dấy lên lo ngại rằng Trung Quốc có thể đang chuẩn bị mở rộng hiện diện lâu dài tại khu vực, tương tự cách nước này từng xây dựng các tiền đồn quân sự trên những thực thể tranh chấp khác ở Biển Đông.

Ảnh vệ tinh Bãi cạn Scarborough (Nguồn: Earth Science and Remote Sensing Unit, Lyndon B. Johnson Space Center, Public domain, via Wikimedia Commons)

Theo các quan chức Mỹ được CBS News dẫn lời, giới phân tích tình báo đang đánh giá một loạt hoạt động hàng hải gần đây của Trung Quốc quanh bãi cạn Scarborough. Trong khi Bắc Kinh khẳng định công trình mới chỉ phục vụ mục đích khoa học, phía Philippines cho rằng đây có thể là bước đi nhằm củng cố quyền kiểm soát thực địa.

Lực lượng Tuần duyên Philippines cho biết đã phát hiện một nền tảng nổi kích thước khoảng 6 x 6 mét hoạt động bên trong đầm phá của bãi cạn. Thiết bị này được trang bị các cấu trúc giống ăng-ten và có sự hiện diện của nhân sự Trung Quốc. Manila nghi ngờ nền tảng được triển khai từ hai tàu nghiên cứu biển của Trung Quốc từng hoạt động trong khu vực trước đó.

Sự việc khiến Philippines lập tức gửi công hàm phản đối và yêu cầu Trung Quốc tháo dỡ công trình. Giới chức Manila khẳng định bãi cạn Scarborough nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines theo luật pháp quốc tế. Quân đội Philippines cũng tăng cường các chuyến tuần tra bằng máy bay và tàu chiến, đồng thời tuyên bố sẽ không cho phép Trung Quốc xây dựng cơ sở thường trực hoặc bồi đắp thành đảo nhân tạo tại đây.

Các chuyên gia an ninh nhận định Scarborough có ý nghĩa chiến lược đặc biệt đối với Bắc Kinh. Trong hơn hai thập niên qua, Trung Quốc đã xây dựng mạng lưới căn cứ lớn trên nhiều thực thể ở Biển Đông. Tuy nhiên, khu vực gần đảo Luzon của Philippines vẫn được xem là khoảng trống trong hệ thống giám sát và phòng thủ của nước này. Nếu thiết lập được cơ sở bán cố định hoặc lâu dài tại Scarborough, Trung Quốc có thể hoàn thiện mạng lưới kiểm soát trên biển và trên không tại phần lớn Biển Đông.

Vụ việc cũng làm nổi bật vai trò của Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ – Philippines ký năm 1951. Washington nhiều lần khẳng định cam kết phòng thủ chung áp dụng đối với các lực lượng vũ trang, tàu công vụ và máy bay của Philippines hoạt động tại Biển Đông. Điều đó đồng nghĩa bất kỳ cuộc tấn công vũ trang nào nhằm vào lực lượng Philippines trong khu vực tranh chấp đều có thể dẫn tới sự can dự quân sự của Mỹ.

Mặc dù Tòa Trọng tài quốc tế ở La Hay năm 2016 đã bác bỏ phần lớn yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, Bắc Kinh vẫn không công nhận phán quyết và tiếp tục duy trì các hoạt động nhằm củng cố hiện diện tại các khu vực tranh chấp. Giới quan sát lo ngại rằng diễn biến mới tại Scarborough có thể trở thành điểm nóng tiếp theo trong cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc, Philippines và Mỹ tại Biển Đông.

Từ khóa Philippines Bãi cạn Scarborough bãi cạn