Vì sao giá vàng lao dốc, lập kỷ lục giảm mạnh nhất trong 40 năm?

Bảo Minh
•
Thứ Bảy, 31/01/2026

Hôm thứ Sáu (30/1), sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố đề cử Chủ tịch Fed mới, giá vàng sụt giảm mạnh, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ năm 1980; giá bạc tương lai lao dốc hơn 30%, lập kỷ lục tệ nhất kể từ tháng 3/1980.

Giá vàng giảm hơn 12%, thủng mốc 5.000 USD/ounce, tạo mức giảm một ngày lớn nhất kể từ đầu thập niên 1980. Giá bạc tụt 36%, lập kỷ lục giảm mạnh nhất trong phiên. Làn sóng bán tháo lan sang thị trường kim loại rộng lớn hơn. Giá đồng London giảm 3,4%, thoái lui từ mức đỉnh lịch sử thiết lập hôm thứ Năm. Đồng USD tăng vọt nhờ lực bán tháo các đồng tiền hàng hóa như AUD và SEK.

Giá vàng giao ngay giảm khoảng 9%, về mức 4.895,22 USD/ounce. Hợp đồng vàng tương lai giảm 11,4%, chốt tại 4.745,10 USD/ounce. Giá vàng giao ngay từng chạm đáy 4.883,62 USD/ounce vào lúc 13h57 (giờ miền Đông Mỹ), giảm 9,5%. Trước đó, giá vàng hôm thứ Năm đã leo lên đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/ounce.

Đồng USD mạnh lên khiến giá hàng hóa định giá bằng USD tăng áp lực.

Lý do giá vàng lao dốc

Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump đề cử cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh thay thế ông Jerome Powell – người sẽ mãn nhiệm vào tháng 5. Ông Warsh thường xuyên chỉ trích chính sách Fed, và sắp nắm quyền lãnh đạo ngân hàng trung ương quan trọng nhất thế giới.

“Việc ông Trump công bố ông Warsh làm Chủ tịch Fed tiếp theo có lợi cho USD, bất lợi cho kim loại quý,” Aakash Doshi – Giám đốc Chiến lược Vàng và Kim loại Toàn cầu của State Street Global Advisors – nhận định với Bloomberg. “Trong 2-3 tuần qua, chiến lược phổ biến là bán khống USD và mua dài kim loại quý, nên việc tái cân bằng danh mục cuối tháng có thể đã đẩy mạnh xu hướng này.”

Các nhà phân tích mô tả đợt bán tháo là hiện tượng chốt lời. Suki Cooper – Giám đốc Nghiên cứu Hàng hóa Toàn cầu của Standard Chartered – nói với Reuters rằng đợt điều chỉnh là không tránh khỏi, với nhiều yếu tố kích hoạt như tuyên bố về Chủ tịch Fed và diễn biến kinh tế vĩ mô rộng lớn hơn.

Bà bổ sung: “Dù là xu hướng USD hay kỳ vọng lợi suất thực, sự kết hợp các yếu tố này đã thúc đẩy hoạt động chốt lời”.

Christopher Wong – Chiến lược gia Ngoại hối của OCBC – nhận định với Bloomberg rằng diễn biến vàng “xác nhận câu chuyện cảnh báo ‘tăng vọt rồi lao dốc’”. Ông chỉ ra dù thông tin đề cử ông Warsh là yếu tố kích hoạt, nhưng đợt điều chỉnh đã ấp ủ từ lâu. “Đây giống như thị trường đang chờ đợi để làm nguội đà tăng parabol trước đó.”

Báo cáo của Commerzbank (Đức) trên Bloomberg cho biết, mức độ điều chỉnh “cho thấy nhà đầu tư chỉ chờ cơ hội chốt lời sau đợt tăng giá nhanh chóng”.

Dù tin đồn về ông Warsh có thể khởi phát đợt giảm, Commerzbank cho rằng Fed “rất có khả năng ít nhất một phần sẽ nhượng bộ áp lực, cắt giảm lãi suất mạnh hơn kỳ vọng hiện tại của thị trường”.

Tuy nhiên, giá vàng tháng này vẫn có thể tăng hơn 13%, nối dài chuỗi tăng tháng thứ 6 liên tiếp.

Tháng biến động mạnh nhất lịch sử kim loại quý

Trong năm qua, nhu cầu kim loại quý tăng vọt, liên tục lập kỷ lục, dẫn đến biến động giá cực mạnh. Tháng 1/2026, khi nhà đầu tư đổ xô vào tài sản trú ẩn truyền thống, biến động càng thêm dữ dội.

Từ đầu năm, nhờ USD yếu đi so với các đồng tiền khác, giá vàng đã tăng khoảng 20%. Tuần trước, Goldman Sachs nâng mục tiêu giá vàng cuối năm lên 5.400 USD/ounce, nhấn mạnh rủi ro tăng do sự tham gia mạnh mẽ từ nhà đầu tư tư nhân.

Thứ Sáu, chỉ số USD tăng 0,7%, đầu tuần này bật lên từ mức thấp 4 năm, khiến vàng định giá bằng USD trở nên đắt đỏ hơn với nhà đầu tư nước ngoài.

Theo Reuters, Nicky Shiels – Giám đốc Chiến lược Kim loại của MKS PAMP SA – nhận định: “Tháng 1/2026 sắp kết thúc, và nó sẽ trở thành tháng biến động mạnh nhất lịch sử kim loại quý”.

Dominik Sperzel – Giám đốc Giao dịch Kim loại Quý của Heraeus – cho biết biến động cực kỳ dữ dội, mức kháng cự tâm lý 5.000 USD (vàng) và 100 USD (bạc) bị phá vỡ nhiều lần trong ngày thứ Sáu. “Chúng ta cần chuẩn bị cho đà ‘tàu lượn siêu tốc’ kéo dài.”

Giá bạc tương lai lập kỷ lục giảm mạnh nhất kể từ tháng 3/1980

Giá bạc giao ngay giảm 28%, về 83,45 USD/ounce, từng chạm đáy 77,72 USD/ounce. Hợp đồng bạc tương lai giảm 31,4%, chốt tại 78,53 USD/ounce – mức giảm một ngày lớn nhất kể từ tháng 3/1980.

Giá bạc hôm thứ Năm chạm đỉnh lịch sử 121,64 USD/ounce, tháng này tăng hơn 17%.

Yếu tố kích hoạt đợt lao dốc bạc là tin đề cử ông Warsh. Tuy nhiên, khi nhà đầu tư ồ ạt chốt lời từ lượng mua lớn trước đó, giá bạc càng giảm sâu trong phiên chiều Mỹ.

Giá bạch kim giao ngay giảm 19,18%, về 2.125 USD/ounce; giá palladium giảm 15,7%, về 1.682 USD/ounce.

Bà Nicky Shiels cho rằng mức 4.600 USD (vàng), 80 USD (bạc) và 2.000 USD (bạch kim) là mục tiêu giảm hợp lý. Bà bổ sung giá cần giảm để quay về xu hướng tăng ôn hòa hơn.

Giá vàng trong nước Việt Nam

Sau đà lao dốc mạnh của giá vàng thế giới, thị trường vàng trong nước cũng chứng kiến mức điều chỉnh giảm sâu chưa từng có. Sáng 31/1, giá vàng miếng SJC đồng loạt giảm khoảng 8,6 – 9,8 triệu đồng/lượng so với phiên trước đó, phổ biến giao dịch quanh mức 178 triệu đồng/lượng (mua vào) và 181 triệu đồng/lượng (bán ra) tại các doanh nghiệp lớn như SJC, DOJI, PNJ và Bảo Tín Minh Châu. Chênh lệch mua – bán duy trì ở mức 3 – 3,6 triệu đồng/lượng.

Tương tự, giá vàng nhẫn 9999 cũng giảm mạnh, dao động khoảng 177 – 181 triệu đồng/lượng (mua – bán), với mức giảm 8,4 – 9,8 triệu đồng/lượng tùy thương hiệu. Quy đổi theo tỷ giá hiện hành, giá vàng thế giới tương đương khoảng 154 – 158 triệu đồng/lượng (chưa thuế phí), khiến mức chênh lệch trong nước vẫn ở mức cao khoảng 20 – 23 triệu đồng/lượng.

Động thái này phản ánh làn sóng chốt lời mạnh mẽ sau chuỗi tăng nóng kỷ lục trước đó, khi vàng miếng SJC từng chạm đỉnh trên 190 triệu đồng/lượng. Nhiều nhà đầu tư đang thận trọng theo dõi diễn biến tiếp theo, đặc biệt khi Fed có thể chịu áp lực điều chỉnh chính sách dưới thời Chủ tịch mới.