Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất tăng trần phạt tiền từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng với tổ chức. 

Dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đề xuất tăng trần phạt tiền từ 1 tỷ lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân và từ 2 tỷ lên 3 tỷ đồng với tổ chức. (Ảnh: AI)

Chiều 23/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10.

Theo tờ trình của Chính phủ, một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là điều chỉnh mức phạt tiền tối đa và bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Dự án luật hiện đã được đăng tải trên hệ thống dự thảo luật của Quốc hội, dự kiến trình và thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Đề xuất nâng trần phạt lên 1,5 tỷ đồng

Theo đề xuất, mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với cá nhân được nâng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng.

Đối với tổ chức, mức phạt tối đa được đề xuất tăng từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng.

Dự thảo cũng bổ sung một số lĩnh vực có thể áp dụng mức phạt cao hơn, nhưng không quá hai lần mức phạt chung đối với cùng hành vi tại địa bàn thuộc các thành phố và khu kinh tế đặc biệt.

Theo Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng, mức phạt tiền tối đa hiện hành được quy định từ năm 2012 và cần được rà soát để phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, mức sống và thu nhập bình quân của người dân.

Việc điều chỉnh cũng được Chính phủ đề xuất nhằm tăng mức phạt tương xứng với tính chất, hậu quả vi phạm và khoản lợi bất hợp pháp trong một số lĩnh vực như môi trường, an toàn thực phẩm, khoáng sản và phòng cháy, chữa cháy.

Ngoài ra, mức phạt không lập biên bản cũng được đề xuất tăng từ 500.000 đồng lên 1 triệu đồng đối với cá nhân và từ 1 triệu đồng lên 2 triệu đồng đối với tổ chức.

Cơ quan thẩm tra đề nghị cân nhắc

Thẩm tra dự luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng việc quy định mức phạt tiền quá cao, không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của phần lớn cá nhân và doanh nghiệp có thể làm giảm hiệu quả của chính sách.

Cơ quan này đề nghị bên cạnh phương án tăng tiền phạt, cần nghiên cứu những biện pháp khác như buộc khắc phục hậu quả, tước quyền sử dụng giấy phép hoặc đình chỉ hoạt động.

Kinh nghiệm của các nước cũng được đề nghị nghiên cứu thêm để tăng tính răn đe, phòng ngừa và ý thức tuân thủ pháp luật nhưng hạn chế việc phải liên tục nâng mức phạt tiền.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị cân nhắc cách quy định mức phạt tối đa. Theo đó, luật nên quy định cụ thể mức phạt tối đa, còn mức phạt cụ thể có thể giao Chính phủ quy định chi tiết.

Bổ sung nhiều biện pháp cưỡng chế

Dự thảo cũng đưa ra một loạt biện pháp mới nhằm thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính.

Một trong số đó là tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân hoặc người đại diện theo pháp luật của tổ chức chưa chấp hành xong quyết định xử phạt và có nguy cơ bỏ trốn.

Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền có thể niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong một số trường hợp để thi hành quyết định xử phạt.

Dự thảo cũng đề xuất yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình hoặc cơ sở thuộc trường hợp bị áp dụng các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Đối với lĩnh vực giao thông, dự thảo đưa ra phương án tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện trong một số trường hợp.

Trên môi trường điện tử, có thể áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc biện pháp kỹ thuật để chặn truy cập đối với tổ chức, cá nhân không chấp hành một số quyết định xử phạt.

Lo ngại về tính phù hợp của một số biện pháp cưỡng chế

Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng một số biện pháp như ngừng cung cấp điện, nước hoặc Internet có mục đích đình chỉ, chấm dứt hành vi vi phạm hơn là cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt.

Tương tự, việc tạm dừng đăng kiểm, đăng ký phương tiện hoặc cấp giấy phép điều khiển phương tiện có thể tác động trực tiếp đến phương tiện, tài sản thay vì tập trung vào người thực hiện hành vi vi phạm.

Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát và chỉnh lý để bảo đảm tính phù hợp, khả thi của các quy định này.

Ủy ban cũng lưu ý các biện pháp như ngừng cung cấp điện, nước và Internet cần có điều kiện, trình tự áp dụng chặt chẽ, vừa bảo đảm thi hành quyết định xử phạt vừa bảo vệ các quyền cơ bản của người dân.

Đề xuất xử lý vi phạm trên môi trường điện tử

Một nội dung khác của dự thảo là bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

Theo đó, cơ quan và người có thẩm quyền có thể phát hiện, xác minh, tiến hành giải trình, xử lý vi phạm, thi hành và cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt trên môi trường điện tử.

Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu về xử lý vi phạm hành chính với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin liên quan, trong đó có Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử VNeID.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu để người vi phạm được biết rõ thông tin về hành vi của mình, bảo đảm quyền giải trình, khiếu nại và khởi kiện.

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) hiện là một trong các dự án luật dự kiến được trình tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Hồ sơ dự thảo được đăng tải để tiếp tục lấy ý kiến và hoàn thiện.

Minh Long