Chủ tịch Hà Nội lý giải việc thu hẹp diện hỗ trợ đổi xe máy xăng sang xe điện

Minh Long
•
Thứ Bảy, 13/06/2026

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết thành phố quyết định thu hẹp diện hỗ trợ đổi xe máy xăng sang xe điện do nhu cầu kinh phí quá lớn, trong khi quá trình chuyển đổi phương tiện phải được thực hiện theo lộ trình nhiều năm.

Trạm sạc xe điện tại Hà Nội, Việt Nam. (Ảnh: Vietnam Stock Images/shutterstock)

Ngày 12/6, tại phiên thảo luận tổ trong khuôn khổ kỳ họp HĐND TP Hà Nội, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giải trình nhiều nội dung liên quan đến các dự thảo nghị quyết dự kiến được thông qua, trong đó có chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi từ xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch.

Thu hẹp diện hỗ trợ đổi xe máy xăng sang xe điện

Theo ông Vũ Đại Thắng, Hà Nội đã xây dựng lộ trình chuyển đổi các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch với mục tiêu lâu dài là giảm phát thải và tiến tới chấm dứt việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giao thông đô thị.

Trước đây, thành phố từng lấy ý kiến về phương án hỗ trợ người dân sinh sống trong khu vực Vành đai 1 và các hộ nghèo, cận nghèo khi chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe điện.

Mức hỗ trợ được đề xuất tối đa 5 triệu đồng đối với hộ dân thông thường, 15 triệu đồng đối với hộ cận nghèo và 20 triệu đồng đối với hộ nghèo.

Tuy nhiên, trong dự thảo nghị quyết trình HĐND lần này, thành phố không còn đề xuất hỗ trợ đại trà. Đối tượng được hỗ trợ chủ yếu gồm hộ nghèo, gia đình có công với cách mạng và các nhóm chính sách. Riêng hộ nghèo có thể được hỗ trợ tối đa 20 triệu đồng, tương đương 100% giá trị phương tiện chuyển đổi.

Lý giải việc điều chỉnh này, Chủ tịch Hà Nội cho biết thành phố đã tính toán phương án hỗ trợ rộng hơn nhưng nhận thấy nếu triển khai trên toàn địa bàn sẽ cần nguồn kinh phí rất lớn và khó bảo đảm tính khả thi. Theo ông, việc chuyển đổi phương tiện phải được thực hiện từng bước và kéo dài trong nhiều năm chứ không thể hoàn thành trong thời gian ngắn.

Ông Vũ Đại Thắng cho biết nguồn lực trước mắt sẽ ưu tiên cho các nhóm yếu thế, những đối tượng chịu tác động lớn hơn từ quá trình chuyển đổi. Đối với các nhóm dân cư khác, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu các cơ chế phù hợp để khuyến khích sử dụng phương tiện xanh.

Theo báo cáo của UBND T.P Hà Nội, phạm vi hỗ trợ đã được điều chỉnh sau khi tiếp thu ý kiến từ các cơ quan liên quan và Ban Đô thị HĐND thành phố, nhằm bảo đảm phù hợp với khả năng cân đối ngân sách và thuận lợi trong triển khai thực tế.

Lộ trình vùng phát thải thấp

Theo kế hoạch dự kiến, Hà Nội sẽ triển khai vùng phát thải thấp theo ba giai đoạn.

Từ ngày 1/7/2026 đến hết năm 2026, thành phố thí điểm tại khu vực thuộc phường Hoàn Kiếm. Năm 2027, phạm vi thí điểm được mở rộng sang phường Cửa Nam. Giai đoạn 2028-2029 sẽ triển khai trên toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 1 trước khi áp dụng chính thức từ năm 2030.

Hà Nội hướng tới mô hình đô thị đa trung tâm

Bên cạnh câu chuyện chuyển đổi phương tiện giao thông, Chủ tịch Hà Nội cũng dành nhiều thời gian nói về định hướng quy hoạch đô thị trong thời gian tới.

Ông nhấn mạnh quy hoạch phải đi trước một bước và giữ vai trò định hướng cho sự phát triển lâu dài của thành phố. Thay vì tồn tại nhiều quy hoạch riêng lẻ như trước đây, Hà Nội đang hướng tới mục tiêu xây dựng một bản quy hoạch tổng thể với tầm nhìn khoảng 100 năm, tích hợp giữa quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội và quy hoạch đô thị nhằm bảo đảm tính đồng bộ.

Theo định hướng mới, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn (TOD). Thành phố sẽ nghiên cứu điều chỉnh cách phân bổ dân cư theo hướng phù hợp với hệ thống giao thông công cộng hiện đại.

Tại các khu vực ga đường sắt đô thị trung tâm, Hà Nội dự kiến cho phép mật độ dân số cao hơn mức bình quân nhằm tận dụng tối đa hiệu quả của hệ thống giao thông công cộng, phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại trên thế giới.

Khai thác không gian ngầm và phát triển đô thị đa tầng

Một điểm mới trong tư duy quy hoạch được Chủ tịch thành phố nhấn mạnh là phát triển đô thị đa tầng, đa lớp, bao gồm cả không gian trên cao và không gian ngầm.

Theo ông Vũ Đại Thắng, không gian ngầm sẽ trở thành một trong những lĩnh vực phát triển mạnh của Hà Nội trong tương lai gần, đặc biệt khi hệ thống đường sắt đô thị ngầm được triển khai rộng khắp.

Tuy nhiên, đây cũng là lĩnh vực rất mới và phức tạp về mặt pháp lý. Chính quyền thành phố đang nghiên cứu các cơ chế phân cấp, ủy quyền phù hợp để giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế như đền bù, hỗ trợ khi công trình ngầm đi qua khu vực nền móng nhà dân, đồng thời bảo đảm tiến độ các dự án hạ tầng trọng điểm.

Tái thiết chung cư cũ theo hướng hiện đại

Đối với chương trình cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, Chủ tịch Hà Nội cho biết thành phố đang thay đổi căn bản tư duy phát triển.

Theo đó, thay vì xây dựng lại trên toàn bộ diện tích hiện hữu, thành phố sẽ dành phần lớn diện tích cho công viên, không gian xanh, cảnh quan và các công trình công cộng phục vụ cộng đồng. Chỉ một phần diện tích được sử dụng để xây dựng các công trình nhà ở mới.

Hà Nội cũng sẽ chuyển từ tư duy cải tạo đơn lẻ sang tái thiết đô thị toàn diện. Với quy hoạch mới, thành phố có thể điều chỉnh chức năng sử dụng đất của các khu chung cư cũ, không nhất thiết phải giữ toàn bộ diện tích là đất ở như trước đây.

Theo lãnh đạo thành phố, mô hình này sẽ tạo ra các không gian sống hiện đại, nhiều tiện ích và thân thiện hơn với người dân. Ông dẫn ví dụ khu vực có hơn 30 tòa chung cư cũ tại Thanh Xuân, nếu được tái thiết theo hướng mới sẽ hình thành một không gian đô thị hoàn toàn khác thay vì những dãy nhà san sát như hiện nay.

Để bảo đảm tính khả thi của các dự án cải tạo chung cư cũ, Hà Nội sẽ chú trọng hài hòa lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp. Người dân được ưu tiên tái định cư tại chỗ trong điều kiện sống tốt hơn, trong khi doanh nghiệp được tạo điều kiện để đạt được mức lợi nhuận hợp lý khi tham gia đầu tư.

Dự kiến dành hơn 3.000 tỷ đồng xây nhà ở xã hội cho thuê

Liên quan đến chính sách nhà ở, Chủ tịch Hà Nội cho biết thành phố dự kiến triển khai đồng thời ba mô hình nhà ở cho thuê.

Đáng chú ý, từ nguồn quỹ khoảng 9.000 tỷ đồng do các chủ đầu tư nộp thay nghĩa vụ phát triển nhà ở xã hội, Hà Nội dự kiến trích hơn 3.000 tỷ đồng để Nhà nước trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho thuê. Mục tiêu là tạo nguồn cung nhà ở ổn định cho người thu nhập thấp và người lao động đang sinh sống, làm việc tại Thủ đô.

Sẽ có hướng dẫn về thu nhập tăng thêm

Liên quan chính sách thu nhập tăng thêm, ông Vũ Đại Thắng cho rằng đây là giải pháp cần thiết nhằm động viên đội ngũ công chức, viên chức và các đơn vị hưởng lương từ ngân sách.

Tuy nhiên, thành phố cũng nhận thấy có thể phát sinh những bất cập đối với các đơn vị tự chủ hoàn toàn về tài chính. Vì vậy, Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu và ban hành hướng dẫn cụ thể nhằm bảo đảm sự công bằng giữa các nhóm vị trí việc làm trong hệ thống.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, toàn bộ các chính sách nêu trên đang được tích hợp trong các dự thảo nghị quyết chuyên đề của thành phố, làm cơ sở triển khai trong thời gian tới nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đô thị hiện đại, xanh và bền vững.