Hai cựu Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc là Lý Thượng PhúcNgụy Phượng Hòa hôm qua (7/4) đồng loạt bị tuyên án tử hình hoãn thi hành trong 2 năm. Cả hai đều là những nhân vật từng được lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình trực tiếp đề bạt. Học giả lưu vong tại Úc Viên Hồng Băng cho rằng nguyên nhân khiến Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc bị thanh trừng liên quan đến thái độ thực sự của họ đối với kế hoạch chuẩn bị chiến tranh ở eo biển Đài Loan, cũng như việc âm thầm tiến hành các hoạt động “phi tổ chức”, không trung thành với Tập Cận Bình. Ông nhận định chiến dịch thanh trừng quân đội của Tập đã khiến quân đội Trung Quốc trở thành “một gã khổng lồ bị bại não”, đồng thời cho rằng quyền lực của ông Tập đang bước vào giai đoạn suy yếu nhất.

Ngày 8/3/2024, các đại biểu quân sự Trung Quốc đến Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh để tham dự kỳ họp thứ hai của Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Nhân đại) — cơ quan lập pháp bị coi là “con dấu cao su” của ĐCSTQ. (Ảnh: Kevin Frayer/ Getty Images)

Tòa án quân sự Trung Quốc ngày 7/5 công bố, Ngụy Phượng Hòa bị xác định phạm tội nhận hối lộ, còn Lý Thượng Phúc bị kết tội nhận hối lộ và đưa hối lộ. Cả hai đều bị tuyên án tử hình hoãn thi hành trong 2 năm. Sau thời gian hoãn thi hành, án sẽ được giảm xuống tù chung thân, giam giữ suốt đời và không được giảm án hay ân xá.

Lý Thượng Phúc là “Hồng nhị đại” của Trung Quốc, từng giữ các chức vụ như Tư lệnh Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Trang bị, Bộ trưởng Bộ Phát triển Trang bị thuộc Quân ủy Trung ương. Sau Đại hội 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2022, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên Quân ủy Trung ương và đến tháng 3/2023 trở thành Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Quốc phòng.

Ngụy Phượng Hòa từng giữ chức Tư lệnh Lực lượng Pháo binh số Hai – tiền thân của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc – và sau đó là Tư lệnh Lực lượng Tên lửa. Sau Đại hội 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên Quân ủy Trung ương, Ủy viên Quốc vụ kiêm Bộ trưởng Quốc phòng.

Ngày 31/8/2023, Lý Thượng Phúc chính thức bị công bố điều tra. Một tháng sau, người tiền nhiệm của ông là Ngụy Phượng Hòa cũng bị thông báo đang bị điều tra. Ngày 27/6/2024, Tân Hoa Xã cho biết Lý Thượng Phúc “bị nghi ngờ phạm tội đưa và nhận hối lộ”, còn Ngụy Phượng Hòa “bị nghi ngờ nhận hối lộ”, đồng thời cáo buộc cả hai “sụp đổ niềm tin, phản bội lòng trung thành.”

Thông báo cho rằng hành vi của hai người đã gây tổn hại nghiêm trọng đến công cuộc xây dựng quân đội và hình ảnh của giới lãnh đạo cấp cao, đồng thời gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Ngụy Phượng Hòa là người đầu tiên được Tập Cận Bình phong hàm Thượng tướng sau khi lên nắm quyền, thậm chí ông Tập còn tổ chức riêng một buổi lễ thăng hàm dành cho Ngụy. Trong khi đó, Lý Thượng Phúc là Bộ trưởng Quốc phòng được Tập trực tiếp đề bạt sau Đại hội 20. Vì vậy, việc cả hai đều bị thanh trừng đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về nội tình chính trị phía sau.

Giáo sư Viên Hồng Băng, người có liên hệ với nhiều nhân vật trong nội bộ hệ thống Trung Quốc, nói với Epoch Times rằng: “Đằng sau sự việc này là cuộc khủng hoảng mà Tập Cận Bình đang phải đối mặt.”

Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc bị thanh trừng vì thái độ thực sự đối với chiến tranh eo biển Đài Loan

Ông Viên Hồng Băng dẫn lời các nguồn tin trong nội bộ hệ thống Trung Quốc cho biết tổ chức tình báo trong quân đội của Tập Cận Bình phát hiện Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa hoàn toàn không trung thành với ông Tập về mặt chính trị. Theo ông Viên, Tập Cận Bình muốn thông qua việc phát động chiến tranh ở eo biển Đài Loan để thực hiện bước đi then chốt trong chiến lược mở rộng chủ nghĩa toàn trị cộng sản ra toàn cầu, đồng thời củng cố tính chính danh cho việc cầm quyền trọn đời. Tuy nhiên, dù trên bề mặt Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc vẫn đưa ra các phát ngôn cứng rắn với Đài Loan, nhưng thực chất họ tin rằng khả năng Trung Quốc thất bại nếu phát động chiến tranh là rất lớn.

Ông Viên Hồng Băng cho biết quan điểm này ban đầu được cựu Chính ủy Đại học Quốc phòng Trung Quốc Lưu Á Châu đưa ra. Ông Lưu cho rằng Tập Cận Bình không có đủ năng lực quân sự để chỉ huy một cuộc chiến mang tính quyết chiến như vậy, vì thế ông trở thành người đầu tiên bị thanh trừng.

“Cho đến hiện tại, việc thanh trừng Lưu Á Châu vẫn ở trong trạng thái ‘biến mất bí mật kiểu mafia’. Điều đó cho thấy sự căm hận sâu sắc của Tập Cận Bình đối với ông ta, đồng thời cũng cho thấy ảnh hưởng rộng lớn của Lưu Á Châu trong quân đội Trung Quốc.”

Tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore năm 2022, Ngụy Phượng Hòa từng công khai tuyên bố rằng nếu có ai dám tách Đài Loan khỏi Trung Quốc thì “chúng tôi nhất định sẽ chiến đấu bằng mọi giá và chiến đấu đến cùng.” Một năm sau, tại Singapore, Lý Thượng Phúc cũng đưa ra những phát biểu cứng rắn tương tự về vấn đề Đài Loan, nhấn mạnh rằng nếu có ai tìm cách chia cắt Đài Loan thì “chúng tôi sẽ không sợ bất kỳ đối thủ nào” và sẽ làm mọi thứ cần thiết.

Tuy nhiên, theo ông Viên Hồng Băng, ở hậu trường Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc đã tiến hành những hoạt động mà Đảng Cộng sản Trung Quốc gọi là “hoạt động phi tổ chức”. Ông nói hai người “bề ngoài làm một kiểu, nhưng trên thực tế lại chuẩn bị về chính trị, kinh tế và nhiều mặt khác cho kịch bản chiến tranh eo biển Đài Loan thất bại, để chính họ có thể đứng ra thu dọn cục diện và kiểm soát Trung Quốc.”

“Từ các bài phát biểu công khai có thể thấy Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc đều nhiều lần trực tiếp đe dọa Đài Loan và đưa ra các tuyên bố cứng rắn về việc thống nhất bằng vũ lực. Nhưng trong nội bộ, họ hoàn toàn không tin tưởng vào chiến lược phát động chiến tranh eo biển Đài Loan của Tập Cận Bình,” ông nhấn mạnh.

Ông Viên Hồng Băng còn tiết lộ rằng các hoạt động “phi tổ chức” của hai người này không chỉ giới hạn trong quân đội mà còn mở rộng sang việc liên kết giữa các quan chức quân đội với bộ máy đảng và chính quyền. Là một “Hồng nhị đại”, Lý Thượng Phúc từ lâu đã có quan hệ rất sâu sắc với gia tộc Đặng Tiểu Bình. Trong khi đó, Ngụy Phượng Hòa cũng được cho là có quan hệ chặt chẽ với gia tộc Giang Trạch Đân.

Theo ông Viên Hồng Băng, đây mới chính là nguyên nhân cốt lõi khiến Tập Cận Bình quyết định xử nặng hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng này.

Tập Cận Bình xử nặng Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc nhằm cứu vãn quyền uy đang sụp đổ

Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc vào giữa tháng này, chính quyền Trung Quốc bất ngờ công bố vụ án của Ngụy Phượng HòaLý Thượng Phúc.

Ông Viên Hồng Băng phân tích rằng việc chính quyền Tập Cận Bình chọn thời điểm ngay trước cuộc gặp giữa ông Tập và Trump để tuyên án nặng hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng là nhằm gây chấn động lớn trong nội bộ quân đội. Theo ông, Tập muốn dùng việc xử nặng những người bị coi là phản bội để củng cố quyền uy thực tế đã sụp đổ của mình trong nội bộ đảng, chính quyền và quân đội Trung Quốc.

Hai người bị tuyên án tử hình hoãn thi hành trong 2 năm. Sau thời gian này, án sẽ được chuyển thành tù chung thân, giam giữ suốt đời và không được giảm án hay ân xá.

Viên Hồng Băng cho biết trong hệ thống hình phạt của Trung Quốc, mức án nặng nhất là tử hình thi hành ngay lập tức, còn mức nghiêm khắc thứ hai chính là tử hình hoãn thi hành hai năm. Ông giải thích rằng trước đây, sau hai năm hoãn thi hành, tù nhân thường được chuyển sang án tù chung thân và về sau vẫn có khả năng được giảm án hoặc phóng thích. Tuy nhiên, Trung Quốc sau đó sửa đổi quy định này thành “sau khi hết thời hạn tử hình hoãn thi hành hai năm sẽ chuyển thành tù chung thân, giam giữ đến chết và không được giảm án hay ân xá.”

Theo ông, người đầu tiên bị áp dụng kiểu án phạt này là cựu Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam Bạch Ân Bồi, người từng có mâu thuẫn cá nhân với Tập Cận Bình từ nhiều năm trước.

Trước đó, đã xuất hiện thông tin cho rằng Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa liên quan tới hàng loạt vụ án trong Lực lượng Tên lửa Trung Quốc cũng như các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng. Việc cả hai lần này bị xử lý cùng lúc được xem là dấu hiệu cho thấy họ thuộc cùng một phe nhóm.

Ông Viên Hồng Băng nói: “Điều này có nghĩa là Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa là cùng một nhóm lợi ích. Nhóm tiếp theo có thể bị tuyên án sẽ là Phó Chủ tịch Quân ủy Hà Vệ Đông và Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Miêu Hoa.”

Ông cũng nhắc đến một phe nhóm khác gồm Phó Chủ tịch Quân ủy Trương Hựu Hiệp và Tổng tham mưu trưởng Bộ Tham mưu Liên hợp Lưu Chấn Lập, những người gần đây cũng được cho là đã “ngã ngựa”.

Thượng tầng quân đội bị “hủy diệt”, quân đội Trung Quốc trở thành “gã khổng lồ bị bại não”

Sau Đại hội 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc, Quân ủy Trung ương ban đầu có 7 thành viên, nhưng hiện nay chỉ còn lại Tập Cận Bình và Trương Thăng Dân. Từ các hình ảnh chính thức tại lễ phong hàm thượng tướng năm ngoái và kỳ họp lưỡng hội năm nay, số thượng tướng còn xuất hiện công khai chỉ gồm Phó Chủ tịch Quân ủy, Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân cùng Tư lệnh Chiến khu Đông bộ Dương Chí Bân và Tư lệnh Chiến khu Trung bộ Hàn Thắng Diên.

Trong số các Ủy viên Trung ương thuộc quân đội, có tới 17 tướng cấp thượng tướng đã bị miễn nhiệm hoặc biến mất khỏi công chúng.

Ông Viên Hồng Băng trước đây từng tiết lộ rằng trong giới quan chức Bắc Kinh, Tập Cận Bình đã có thêm một biệt danh mới là “sát thủ thượng tướng”, ám chỉ ông là người trực tiếp thanh trừng hàng loạt tướng lĩnh cấp cao của quân đội Trung Quốc.

Ông nói với Epoch Times rằng hiện nay Tập Cận Bình tuy nắm toàn bộ quyền lực nhưng đồng thời cũng ở trong tình trạng cô lập, bị xa lánh và phản bội từ nhiều phía. Theo ông, các cuộc thanh trừng liên tiếp hiện nay là biểu hiện của “sự điên cuồng thời mạt vận.”

“Ông ta có thể độc chiếm quyền lực là nhờ vào cả một hệ thống tổ chức mật vụ bí mật để kiểm soát tất cả quan chức, bao gồm cả các sĩ quan quân đội”, ông Viên Hồng Băng nhận định.

Tuy nhiên, ông cho rằng đây cũng là giai đoạn yếu nhất trong thời kỳ cầm quyền của Tập Cận Bình, hay nói cách khác là thời điểm yếu nhất của lực lượng quân đội bảo vệ Đảng Cộng sản Trung Quốc.

“Mặc dù quân đội Trung Quốc hiện vẫn là một trong những đội quân lớn nhất thế giới, nhưng bộ máy lãnh đạo của nó đã bị chính Tập Cận Bình phá hủy hoàn toàn. Đây là một gã khổng lồ bị bại não!”