Hạ viện Mỹ hôm 15/9 đã bỏ phiếu với kết quả 220-204, lần thứ ba thông qua nghị quyết yêu cầu hạn chế quyền tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran của chính phủ. Đáng chú ý, số nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ nghị quyết đã tăng từ 4 người trước đó lên 7 người.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ. (Ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times)

Cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng Hai đã kéo dài gần 7 tháng, trong khi chi phí chiến tranh và giá năng lượng ngày càng nhận được sự quan tâm của Quốc hội.

Nghị quyết do Hạ nghị sĩ Dân chủ bang Massachusetts Seth Moulton đề xuất, yêu cầu quân đội Mỹ chấm dứt các hoạt động quân sự đang tiếp diễn tại Iran nếu chưa được Quốc hội phê chuẩn.

Toàn bộ các nghị sĩ Dân chủ cùng 7 nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ, trong đó có Thomas Massie, Brian Fitzpatrick và Zach Nunn.

Đây là lần thứ ba Hạ viện thông qua nghị quyết về quyền tiến hành chiến tranh tương tự, sau các cuộc bỏ phiếu vào tháng Sáu và tháng Bảy. Nghị quyết mới vẫn cần được Thượng viện thông qua mới có thể trở thành nghị quyết được cả hai viện Quốc hội cùng thông qua. Do đây là một nghị quyết đồng thời, nó sẽ không trở thành một đạo luật có tính ràng buộc.

Hai đảng tranh luận về quyền tiến hành chiến tranh

Các nghị sĩ ủng hộ nghị quyết cho rằng các hoạt động quân sự đang tiếp diễn cần phải được Quốc hội cho phép. Dân biểu Đảng Dân chủ bang New York Gregory Meeks, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, nói: “Quốc hội khóa này chưa cho phép phát động chiến tranh với Iran”.

Ông chỉ trích chính phủ tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự mà không có sự cho phép của Quốc hội.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, Hạ nghị sĩ Cộng hòa bang Florida Brian Mast, chất vấn liệu phía Dân chủ muốn rút những nguồn lực quân sự nào khỏi khu vực. Ông cho rằng Iran vẫn là một mối đe dọa tại khu vực.

Ông Mast nói Tổng thống Donald Trump phản đối “những cuộc chiến tranh không hồi kết, và đó chính là điều ông ấy đang chấm dứt” — ám chỉ những hành động thù địch kéo dài nhiều thập niên của Iran.

“Họ liên tục đe dọa nước Mỹ,” ông Mast nói. “Không thể tiếp tục như vậy nữa.”

Hiến pháp Mỹ trao cho Quốc hội quyền tuyên chiến, đồng thời tổng thống, với tư cách tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang, cũng có quyền tiến hành một số hoạt động quân sự.

Đạo luật Quyền lực Chiến tranh được ban hành sau Chiến tranh Việt Nam tiếp tục quy định phạm vi quyền hạn quân sự của nhánh hành pháp, đồng thời đặt ra giới hạn về thời gian đối với các hoạt động quân sự kéo dài mà chưa được Quốc hội cho phép.

Chi phí chiến tranh tiếp tục tăng

Khi chiến sự kéo dài, chi phí kinh tế cũng trở thành vấn đề được quan tâm. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) trong báo cáo công bố ngày 15/9 ước tính, tính đến ngày 1/8, Lầu Năm Góc đã phát sinh khoảng 38 tỷ USD chi phí liên quan đến hoạt động tác chiến tại Iran, bao gồm chi phí bổ sung đạn dược đã sử dụng, thay thế trang thiết bị bị tổn thất, cũng như tăng số giờ bay, hoạt động quân sự và nhiên liệu.

CBO ước tính nếu chiến sự duy trì ở mức độ thấp và rải rác như trong tháng Năm và tháng Sáu, mỗi tháng kéo dài thêm sẽ phát sinh khoảng 2 tỷ USD chi phí; nếu trở lại cường độ giao tranh như tháng Bảy, chi phí hàng tháng có thể tăng lên 3 tỷ USD.

Một báo cáo khác của cơ quan thanh tra Lầu Năm Góc cho thấy các cuộc tấn công quân sự vào Iran cũng gây thiệt hại cho các cơ sở ngoại giao của Mỹ tại Iraq, Kuwait, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, với tổng thiệt hại ước tính khoảng 184 triệu USD.

Tranh luận tại Quốc hội nóng lên trước bầu cử giữa nhiệm kỳ

Chỉ còn chưa đầy 50 ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, hãng tin AP chỉ ra rằng cuộc bỏ phiếu lần này có thể là lần cuối Hạ viện tiến hành bỏ phiếu về quyền lực chiến tranh liên quan đến cuộc chiến Iran trước bầu cử.

Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson thừa nhận tại cuộc họp báo hôm 15/9 rằng cần phải làm giảm giá xăng. Tuy nhiên, ông Johnson cho rằng xung đột Iran đang bước vào một “giai đoạn mới” khi các đồng minh tăng cường hỗ trợ ổn định khu vực.

Ông nói khi điều này xảy ra, “các bạn sẽ thấy, như Tổng thống đã nói, một khi giá xăng giảm trở lại, giá thực phẩm cũng sẽ giảm.”

Ông Johnson cho biết ông Trump dự kiến sự chuyển biến này sẽ xuất hiện sau cuộc bầu cử. Ông nói thêm: “Tôi hy vọng điều đó có thể xảy ra ngay hôm nay”.

Cùng ngày, Hạ nghị sĩ Cộng hòa bang Kentucky Thomas Massie, người ủng hộ nghị quyết về quyền tiến hành chiến tranh, cũng đưa ra các điều khoản luận tội Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, cáo buộc ông Hegseth tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran mà không được Quốc hội phê chuẩn.

Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson nói: “Toàn bộ Bộ Chiến tranh ủng hộ tầm nhìn của Bộ trưởng và sẽ tiếp tục nỗ lực đặt các binh sĩ và nước Mỹ lên hàng đầu”.