Trong cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng hôm thứ Tư (24/6), Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng các đồng minh NATO cần thể hiện sự ủng hộ và cam kết mạnh mẽ hơn đối với Mỹ.

Ngày 24/6/2026, Tổng thư ký NATO Mark Rutte (trái) trò chuyện với Tổng thống Mỹ Trump trong cuộc gặp tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng. (Ảnh chụp màn hình video của Nhà Trắng)

Sau khi trở lại Nhà Trắng năm ngoái, ông Trump đã thúc đẩy các nước NATO cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên tỷ lệ cao hơn so với tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Kể từ đó, ông liên tục kêu gọi các đồng minh châu Âu gánh vác nhiều hơn trách nhiệm đối với an ninh của lục địa này.

Tại cuộc họp báo ở Phòng Bầu dục, khi được hỏi các đồng minh còn có thể đóng góp gì thêm, ông Trump nói: “Tôi chỉ muốn họ trung thành.”

Ông nói thêm: “Chúng tôi không cần tiền của họ, chúng tôi không cần bất cứ thứ gì của họ. Chúng tôi có quân đội mạnh nhất thế giới, vượt xa các nước khác, nhưng điều tôi muốn chỉ là sự trung thành.”

Gần đây, ông Trump tỏ ra không hài lòng với mức độ các đồng minh hỗ trợ Mỹ trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, chiến dịch này bắt đầu từ ngày 28/2. Chính quyền Trump đôi khi cũng xảy ra căng thẳng với một số nước châu Âu vì họ ngăn Mỹ sử dụng căn cứ và không phận của mình để phục vụ các đòn tấn công nhằm vào Iran.

Ông Rutte phần nào bảo vệ cách ứng xử của các nước NATO châu Âu trong cuộc xung đột gần đây với Iran.

Ông nói: “Tôi biết có một vài trường hợp khiến ông thất vọng, nhưng nhìn chung các đồng minh châu Âu của ông luôn sát cánh bên ông.”

Tổng thư ký NATO cho biết trong chiến dịch nhằm vào Iran, đã có 4.000 đến 5.000 phi vụ máy bay quân sự Mỹ cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu. Ông cũng nêu ví dụ như sân bay ở Romania từng giảm lưu lượng hàng không dân sự để nhường chỗ cho hoạt động của máy bay quân sự Mỹ.

Ông Rutte cho rằng: “Tôi nghĩ nếu không có châu Âu làm căn cứ hậu cần và triển khai lực lượng cho Mỹ, thì chiến dịch quân sự nhằm vào Iran sẽ rất khó khăn.”

Các chỉ trích của ông Trump đối với liên minh này không chỉ giới hạn ở cuộc xung đột Iran gần đây.

Tại cuộc họp báo ở Phòng Bầu dục, ông Trump cũng một lần nữa nêu câu hỏi liệu các thành viên NATO có thực hiện đúng nghĩa vụ chi tiêu quốc phòng hay không.

Năm ngoái, dưới sức ép của ông Trump, các nước trong liên minh đã cam kết nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP. Cam kết này quy định cụ thể: mỗi nước dành 3,5% GDP cho năng lực quân sự cốt lõi, và 1,5% cho hạ tầng trọng yếu cùng năng lực công nghiệp.

“Vấn đề lớn nhất là họ có đạt được mức 5% đó hay không?” ông Trump nói. “Sáu tháng trước, khi chúng tôi gặp nhau, họ đã đồng ý chi 5%, nhưng nhìn chung họ vẫn chưa làm được.”

Ông Rutte cho biết chi tiêu quốc phòng của toàn khối đã tăng lên. Ông ước tính mức tăng kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên năm 2017 đã vượt quá 1.000 tỷ USD, và gọi mức tăng này là “Trump Trillion”.

Vài ngày trước khi ông Trump kêu gọi NATO thể hiện mức độ trung thành cao hơn, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố sẽ rà soát thế bố trí quân sự của Mỹ trong NATO. Phát biểu tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng NATO ở Bỉ, ông Hegseth nói việc rà soát này sẽ đánh giá mức độ các nước thành viên thực hiện các cam kết đối với liên minh.

Ông Hegseth nói: “Trong thời gian tới, khoản đóng góp thường niên của chúng tôi cho NATO sẽ phụ thuộc vào việc các nước khác có đạt mục tiêu chi tiêu quốc phòng hay không. Nếu các đồng minh khác không tăng chi tiêu một cách tích cực, phần gánh nặng của chúng tôi sẽ giảm xuống.”

Theo Ryan Morgan / The Epoch Times