Cuộc chiến với Iran đã phong tỏa Eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quốc tế quan trọng, khiến các nước châu Á và châu Âu phải tranh giành mua dầu thô, khí đốt tự nhiên và nhiên liệu máy bay của Mỹ, điều này đã thúc đẩy mạnh mẽ xuất khẩu năng lượng của Mỹ. Theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Mỹ đã đạt mức cao kỷ lục vào tuần trước, gần 12,9 triệu thùng mỗi ngày.

Ảnh minh họa tàu chở dầu của Mỹ.

Dữ liệu từ công ty theo dõi tàu Kpler cho thấy xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng của Mỹ cũng đã tăng đáng kể, đạt mức cao kỷ lục vào tháng trước.

Hiện tại, sự bùng nổ xuất khẩu này không có dấu hiệu suy giảm. Tính đến thứ Tư (22/4), hơn 60 siêu tàu chở dầu rỗng đã cập cảng Vịnh Mexico, gấp khoảng ba lần so với trước khi chiến tranh Iran–Iraq bùng nổ, cho thấy xuất khẩu dầu của Mỹ sẽ tiếp tục tăng trong những tháng tới. Hơn nữa, Mỹ đã trở thành nguồn cung cấp chính các sản phẩm bị thiệt hại nặng nề do chiến tranh, chẳng hạn như nhiên liệu máy bay và nhiên liệu nấu ăn.

Châu Á phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu từ Trung Đông; các quốc gia như Nhật Bản nhập khẩu gần 95% lượng dầu mỏ từ Trung Đông. Trước xung đột ở Trung Đông, một số quốc gia đang tìm cách thắt chặt quan hệ với các nhà cung cấp của Mỹ.

Theo số liệu từ Kpler, xuất khẩu dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của Mỹ sang châu Á đã tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 3 và tháng 4 năm nay.

Tháng 3 năm nay, các quan chức Mỹ và Nhật Bản đã đồng chủ trì Hội nghị Bộ trưởng An ninh Năng lượng khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tại Tokyo. Trong hội nghị, các công ty Mỹ và các nhà đầu tư châu Á đã ký kết các thỏa thuận năng lượng trị giá 56 tỷ đô la.

Trong sự kiện này, Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản Ryo Akazawa tuyên bố rằng Nhật Bản phụ thuộc rất nhiều vào việc nhập khẩu phần lớn dầu thô và khí đốt tự nhiên từ Trung Đông. Sự phụ thuộc lớn vào một khu vực duy nhất này tiềm ẩn rủi ro đáng kể. Do đó, Nhật Bản và Hoa Kỳ đã nhất trí tăng cường hợp tác hơn nữa trong các lĩnh vực như đa dạng hóa nguồn cung dầu thô, khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng hạt nhân.

Bộ trưởng Nội vụ Hoa Kỳ Doug Burgum, người tham dự cuộc họp, cho biết: “Chúng ta cần bán năng lượng cho bạn bè và đồng minh để họ không phải mua năng lượng từ kẻ thù hoặc phụ thuộc vào các nguồn năng lượng có thể bị kiểm soát.”

Tờ Wall Street Journalđưa tin rằng năng lực xử lý năng lượng của Mỹ tại các nước châu Á vẫn còn hạn chế do cơ sở hạ tầng không đầy đủ. Các nhà máy lọc dầu châu Á được thiết kế để xử lý dầu thô đậm đặc, có hàm lượng lưu huỳnh cao hơn từ Trung Đông, chứ không phải dầu thô nhẹ của Mỹ. Mặc dù các nhà máy lọc dầu có thể sử dụng dầu thô nhẹ, nhưng hiệu quả xử lý và lợi nhuận của chúng thấp hơn so với dầu thô nặng.

Bên cạnh châu Á, châu Âu cũng cần mua khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Hoa Kỳ để bổ sung cho các bể chứa khí tự nhiên của mình. Trước đây, châu Âu nhập khẩu nhiên liệu hàng không từ Trung Đông, nhưng hiện đã chuyển sang mua sản phẩm này từ Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, việc các quốc gia có tiếp tục mua năng lượng từ Hoa Kỳ sau chiến tranh Iran để đa dạng hóa nguồn cung năng lượng của mình hay không là một vấn đề đáng lo ngại.

Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Iran đã bắn vào các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz và đe dọa rải thủy lôi ở tuyến đường thủy quan trọng này, khiến hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển gần như bị tê liệt. Hơn 10 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ—chiếm khoảng 10% nguồn cung toàn cầu—bị mắc kẹt ở tuyến đường thủy quan trọng này mỗi ngày.

Tổng thống Mỹ Donald Trump lên án hành động của Iran là sự tống tiền toàn cầu. Do việc phong tỏa Eo biển Hormuz, nhiều tàu chở dầu đang trên đường đến Hoa Kỳ để bốc dỡ dầu.

Ngày 19/4, Tổng thống Trump tuyên bố: “Thực tế, hiện nay có rất nhiều tàu đang hướng đến Texas, Louisiana và Alaska để bốc dỡ hàng hóa, tất cả là nhờ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Họ luôn muốn đóng vai trò là ‘phe cứng rắn’!”

Trước phát biểu của Trump, hình ảnh vận chuyển cho thấy một lượng lớn tàu chở dầu rỗng đang hướng đến Hoa Kỳ. Nhà phân tích vận tải và hàng hóa Ayuso cho biết trên nền tảng mạng xã hội X vào ngày 9 tháng 4: “Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sắp trải qua giai đoạn tăng trưởng bùng nổ”.