Sau khi Trương Hựu Hiệp bị bắt, Trung Quốc xuất hiện “7 hiện tượng kỳ lạ”
- Minh Hoàng
- •
Việc Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương đảng Cộng sản (ĐCSTQ) Trung Quốc Trương Hựu Hiệp bị bắt chắc chắn là cơn địa chấn chính trị chấn động nhất trong những ngày đầu năm 2026 trên chính trường Trung Quốc. Sau khi ông gặp chuyện, cục diện chính trị và dư luận của Trung Quốc đã xuất hiện 7 hiện tượng kỳ lạ.
Bộ Quốc phòng ĐCSTQ công bố vào ngày 24/1 rằng Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hựu Hiệp và Tham mưu trưởng Bộ Tham mưu liên hợp Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập đang bị điều tra vì nghi ngờ “vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng”. Đây là vụ cách chức của tướng lĩnh cấp cao nhất trong quân đội Trung Quốc kể từ sau sự kiện Lâm Bưu năm 1971. Sau khi tin tức được tiết lộ, cả trong và ngoài nước đều hết sức bàng hoàng.
Ngày 3/2, nhà bình luận thời sự nổi tiếng “Tân Cao Địa” đã đăng bài trên nền tảng X chỉ ra rằng, người thân tín nhất của Tập Cận Bình trong quân đội suốt hơn một thập kỷ, việc Trương Hựu Hiệp bất ngờ bị bắt giữ để điều tra vì “nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng” đã vượt xa phạm vi chống tham nhũng thông thường, gây ra những chấn động dữ dội trong và ngoài nước.
“Tân Cao Địa” cho biết, sau khi Trương Hựu Hiệp gặp chuyện, cục diện chính trị và dư luận Trung Quốc đã liên tiếp xuất hiện một loạt tín hiệu bất thường; ông đã hệ thống lại 7 hiện tượng bất thường nổi bật nhất.
Trang web chính thức của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương (CCDI) và các cơ quan truyền thông chính thống khác thiếu sự đồng bộ nghiêm trọng
Tin tức về việc Thượng tướng Trương Hựu Hiệp bị bắt ban đầu được Bộ Quốc phòng đưa ra một cách ngắn gọn, sau đó trang web của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia cũng chỉ lướt qua với 8 chữ ngắn ngủi: “Nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng”, và hầu như không có thêm chi tiết thông báo nào sau đó. Điều này trái ngược hoàn toàn với thông lệ “thông báo +điều tra lý lịch + phân tích trường hợp điển hình” dài dằng dặc mà CCDI thường tung ra ngay lập tức sau khi các quan chức cấp cao (đặc biệt là các quan chức quân đội) bị cách chức trong những năm qua.
Các cơ quan truyền thông chính thống như “Nhân dân Nhật báo”, “Tân Hoa Xã” cũng giữ sự im lặng bất thường, hầu như không thấy bất kỳ bài viết phân tích chuyên sâu hay định hướng dư luận nào. Sự thiếu đồng bộ thông tin này cho thấy nội bộ vẫn còn tồn tại những bất đồng rõ rệt về tính chất sự việc và định hướng tuyên truyền.
“Nhật báo Quân Giải phóng Nhân dân” nhiều lần xuất hiện các ẩn ý “châm biếm ngầm”
Sau khi sự việc xảy ra, các bài xã luận trên tờ báo quân đội liên tục sử dụng các cụm từ như “thay lông đổi cánh”, “hồi sinh từ lửa đỏ”, “phượng hoàng niết bàn”. Mặc dù trên bề mặt, đây là những lời kêu gọi cải cách quân đội, nhưng khi đặt vào bối cảnh ông Trương Hựu Hiệp bị bắt, những cụm từ này lại được hiểu rộng rãi là những lời chỉ trích gián tiếp nhắm vào ban lãnh đạo đương nhiệm vì đã “thanh trừng quá mức” và gây “tổn thương đến tận xương tủy”.
Những thuật ngữ này cực kỳ hiếm thấy trong các bài xã luận trước đây của quân báo. Kết hợp với bối cảnh ông Trương Hựu Hiệp từng nắm quyền kiểm soát Bộ Phát triển Trang bị Quân ủy trong thời gian dài và là nhân vật then chốt trong quá trình cải tổ quân đội, điều này khó có thể không khiến người ta liên tưởng đến tâm lý phản kháng ngầm của một bộ phận lực lượng trong nội bộ quân đội.
Xuất hiện các cuộc huy động quân đội bất thường tại nhiều nơi
Gần đây, tại nhiều khu vực như Bắc Kinh, Đông Bắc, Hoa Nam và miền Đông liên tục xuất hiện các hình ảnh về việc trang thiết bị hạng nặng di chuyển trong đêm, xe tăng lăn bánh trên đường phố và các đơn vị chiến khu thay quân trên quy mô lớn.
Mặc dù chính quyền không thừa nhận, nhưng các video và hình ảnh lan truyền trên các nền tảng mạng xã hội nước ngoài cũng như trong cộng đồng những người yêu quân sự cho thấy quy mô và mật độ của các cuộc điều động này vượt xa các cuộc tập trận thông thường hay báo động sẵn sàng chiến đấu. Đặc biệt, các biến động tại Chiến khu Miền Nam và Chiến khu Miền Đông diễn ra thường xuyên nhất. Giới phân tích cho rằng đây là những đợt triển khai nhằm “kiểm soát cục diện” để ngăn ngừa các tình huống bất trắc xảy ra trong quân đội.
“Tân Cao Địa” nhận định rằng bản thân các cuộc điều động quy mô lớn này đã là một tín hiệu mạnh mẽ cho thấy sự bất ổn về chính trị.
Các tướng lĩnh quân đội và quan chức chính quyền địa phương đồng loạt im lặng
Sau khi Thượng tướng Trương Hựu Hiệp bị cách chức, Tư lệnh và Chính ủy của 5 chiến khu lớn, cũng như các lãnh đạo chủ chốt của Lục quân, Hải quân, Không quân và Lực lượng Tên lửa, không một ai công khai lên tiếng ủng hộ quyết định của Ban Chấp hành Trung ương. Điều này hoàn toàn trái ngược với thông lệ “bày tỏ lòng trung thành ngay lập tức” và “gửi điện tín tập thể” sau mỗi lần có quan chức quân sự cấp cao bị bắt giữ trong quá khứ.
Trong các cuộc họp quan trọng gần đây, các lãnh đạo cấp cao của hầu hết các tỉnh cũng cố tình né tránh đề cập đến sự việc này, chỉ nói chung chung về “tuyệt đối trung thành” và “Đảng nắm quyền điều khiển vũ khí”.
Bài viết cho rằng, sự im lặng tập thể và việc từ chối công khai chọn phe là biểu hiện trực quan nhất cho tâm lý quan sát và chờ đợi của giới lãnh đạo cấp cao trong Đảng.
Các gia tộc “đỏ” đồng loạt im lặng, từ chối ủng hộ Chủ tịch Tập Cận Bình
Thượng tướng Trương Hựu Hiệp vốn là một “Hồng nhị đại” (thế hệ thứ hai của các gia đình cách mạng) chính tông, cha ông là Trương Tông Tốn – một vị Thượng tướng khai quốc, có mối quan hệ sâu dày với nhiều gia tộc cựu chiến binh.
Sau khi sự việc bùng phát, đông đảo các gia tộc “đỏ” gần như đồng loạt im hơi lặng tiếng, không có bất kỳ tuyên bố công khai nào ủng hộ ban lãnh đạo đương nhiệm. Có nguồn tin cho biết, một số nguyên lão còn thông qua các kênh phi chính thức để bày tỏ sự bất mãn, cho rằng không nên đối xử với “người nhà mình” theo cách như vậy.
Sự im lặng tập thể này của nhóm Hồng nhị đại được xem là một hình thức phản đối ngầm với cấu trúc quyền lực hiện nay.
Phần bình luận trên các phương tiện truyền thông chính thống bị “lật xe”, người dân kêu oan cho Trương Hựu Hiệp
Dưới các bài báo liên quan do nhiều cơ quan truyền thông trung ương và báo đảng địa phương đăng tải, phần bình luận liên tục xuất hiện lượng lớn các lời nhắn bày tỏ sự đồng cảm với ông Trương Hựu Hiệp và nghi ngờ quyết định của Trung ương, chẳng hạn như:
“Những đóng góp của vị này thật xuất sắc”
“Không nên đối xử với công thần như vậy”
“Cột sống của quân đội đã bị hủy hoại”, v.v.
Những ngôn luận này thường tồn tại trong vài giờ hoặc thậm chí lâu hơn mới bị xóa hoặc chặn, vượt xa tốc độ phản ứng thông thường của hệ thống quản lý mạng. Điều này cho thấy sự tê liệt cục bộ của hệ thống tuyên truyền cơ sở trong việc kiểm soát dư luận, đồng thời phản ánh tâm lý bất mãn đang gia tăng của dân chúng (bao gồm cả một bộ phận người trong hệ thống chính quyền) đối với sự việc của ông Trương Hựu Hiệp.
Một loạt quan chức cao cấp liên tiếp bị cách chức hoặc tử vong bất thường
Việc Thượng tướng Trương Hựu Hiệp bị bắt chỉ là điểm khởi đầu. Trong vòng chưa đầy 10 ngày sau đó, nhiều tướng lĩnh khác trong quân đội, bao gồm cả Thượng tướng Lưu Chấn Lập, đã bị đưa đi điều tra; hệ thống Đảng và chính quyền cũng truyền ra tin tức về nhiều cán bộ cấp phó quốc gia, phó tỉnh bất ngờ mắc bệnh hiểm nghèo hoặc tử vong do tai nạn hoặc trực tiếp mất liên lạc.
Sự kết hợp giữa “thanh trừng + tai nạn” với mật độ dày đặc và diện rộng trong thời gian ngắn này đã vượt xa cường độ và tốc độ của bất kỳ đợt chống tham nhũng nào trước đây. Điều này gây ra sự hoảng loạn cực độ trong hệ thống quan liêu, đồng thời khiến hiệu quả vận hành của bộ máy hành chính và quân sự sụt giảm rõ rệt.
“Tân Cao Địa” cho rằng việc 7 tín hiệu bất thường này xuất hiện cùng lúc cho thấy sự kiện ông Trương Hựu Hiệp không còn là một vụ án tham nhũng đơn lẻ, mà là quân domino đầu tiên gây ra một cơn chấn động mang tính hệ thống.
Sự im lặng trong quân đội, truyền thông mất kiểm soát, các cuộc điều động binh biến, sự lạnh nhạt từ các gia tộc cựu chiến binh, tâm lý bất mãn của người dân lan rộng và hàng loạt quan chức gặp chuyện — tất cả những hiện tượng này chồng chất lên nhau cho thấy sự ổn định của vòng xoáy quyền lực cao nhất trong ĐCSTQ đang đối mặt với thử thách chưa từng có.
Trong vài tuần hoặc thậm chí vài tháng tới, cách Chủ tịch ĐCSTQ Tập Cận Bình ứng phó với những điều bất thường này sẽ quyết định trực tiếp liệu đây chỉ là một cơn địa chấn chính trị tạm thời hay một cuộc khủng hoảng cấu trúc ở tầng sâu hơn.
Xem thêm
Từ khóa Trương Hựu Hiệp Trung Quốc
