Việc bắt giữ Trương Hựu Hiệp có hợp lệ không, Tập Cận Bình họp khẩn để hợp pháp hóa?

Lý Đức Ngôn
•
Thứ Tư, 04/02/2026

Vừa qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã bất ngờ tổ chức một cuộc họp khẩn cấp của Ủy ban Thường vụ Đại hội Nhân dân, và theo nhiều phỏng đoán, cuộc họp này liên quan đến việc cách chức ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập. Theo tiết lộ, vào ngày 30/1, ông Tập Cận Bình đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp của Bộ Chính trị, nhằm bổ sung thủ tục hậu thuẫn cho hành động bắt giữ ông Trương và ông Lưu, hợp pháp hóa các hành động này. Tuy nhiên, một số thành viên trong ĐCSTQ đã đồng thuận rằng việc bắt giữ Trương và Lưu là hành vi giam giữ trái phép không có thủ tục hợp pháp. Một số tướng lĩnh địa phương còn tuyên bố nếu ông Tập đến kiểm tra, họ sẽ “tự tay xử lý ông ấy”.

Những người khác quay lại và nhìn ông Tập Cận Bình rời đi. Chỉ có ông Trương Hựu Hiệp vẫn hướng về phía trước và không quay lại nhìn ông Tập. (Ảnh chụp màn hình)

Đồng thuận trong nội bộ ĐCSTQ: Việc bắt Trương Hựu Hiệp vi phạm thủ tục

Hôm 24/1, Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã bất ngờ thông báo rằng Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương Trương Hựu Hiệp và Tổng Tham mưu trưởng Lưu Chấn Lập bị điều tra vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Sự việc này đã gây xôn xao dư luận và chưa ngừng tạo ra những tác động mạnh mẽ.

Hôm 2/2, theo thông tin từ hãng tin Tân Hoa Xã, cuộc họp thứ 59 của Ủy ban Thường vụ Đại hội Nhân dân Trung Quốc đã diễn ra tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh. Cuộc họp này sẽ xem xét “Báo cáo của Ủy ban Kiểm tra tư cách đại biểu về tư cách của một số đại biểu”.

Hôm 3/2, theo báo Hồng Kông Sing Tao Daily, cuộc họp Ủy ban Thường vụ Đại hội Nhân dân Trung Quốc thường được tổ chức vào cuối tháng, và một cuộc họp vào cuối tháng Hai đã được lên kế hoạch để chuẩn bị cho Đại hội Nhân dân Quốc hội Trung Quốc vào tháng Ba. Tuy nhiên, cuộc họp khẩn cấp này chỉ kéo dài một ngày, khiến nhiều người phỏng đoán rằng nó có thể liên quan đến việc cách chức ông Trương Hựu Hiệp khỏi vị trí “Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương Quốc gia” và ông Lưu Chấn Lập khỏi vị trí “Ủy viên Ủy ban Quân sự Trung ương Quốc gia”, đồng thời thu hồi tư cách đại biểu của họ tại Đại hội Nhân dân.

Thực tế, mối quan hệ giữa Ủy ban Quân sự Trung ương và Ủy ban Quân sự Trung ương Quốc gia chỉ là “một đội ngũ, hai bảng hiệu”.

Trên thực tế, vào ngày 30/1, Bộ Chính trị Trung ương ĐCSTQ đã tổ chức cuộc họp đầu tiên sau khi ông Trương Hựu Hiệp bị bắt. Theo các phương tiện truyền thông chính thức, cuộc họp này cũng đã thảo luận về “các vấn đề khác”. Cụm từ “các vấn đề khác” được cho là có ý nghĩa đặc biệt, chỉ ra rằng trong cuộc họp này, các bên đã tranh luận về các vấn đề nhạy cảm và quan trọng, nhưng không thể công khai với công chúng, vì vậy, đã sử dụng cụm từ này để lấp liếm.

Hôm 30/1, ông Đường Bách Kiều, một nhà hoạt động dân chủ lưu vong tại Mỹ, đã đăng trên nền tảng X tiết lộ rằng trong ĐCSTQ, một thỏa thuận đã được hình thành, theo đó việc bắt giữ ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập được coi là hành động giam giữ trái phép, không tuân theo thủ tục pháp lý. Điều này đã vi phạm nghiêm trọng các quy định về kỷ luật của ĐCSTQ và luật pháp quốc gia.

Theo các quy định, nếu muốn xử lý các thành viên Bộ Chính trị ĐCSTQ, đặc biệt là các quan chức cấp Phó Chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương, phải có cuộc họp tập thể của Bộ Chính trị và phải được thông qua trong cuộc bỏ phiếu. Tuy nhiên, việc bắt giữ Trương và Lưu không được thảo luận tại cuộc họp Bộ Chính trị, và không có cuộc bỏ phiếu hay thủ tục nào được thực hiện, trong khi ông Tập Cận Bình cũng không tổ chức bất kỳ cuộc họp liên quan nào.

Ông Đường Bách Kiều dẫn nguồn tin nội bộ cho biết, trong cuộc họp Bộ Chính trị ngày 30/1, một số người đã công khai chỉ trích tính hợp pháp của hành động bắt giữ Trương và Lưu, thậm chí đề xuất ông Tập. Phát biểu này đã nhận được sự ủng hộ của một số thành viên tham gia cuộc họp.

Ông Đường Bách Kiều nói: “Tôi đã nói rồi, chuyện này chưa kết thúc đâu!”

Hôm 24/1, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc đã tuyên bố việc điều tra ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập là quyết định của Trung ương ĐCSTQ. Tuy nhiên, thông tin rò rỉ cho thấy nội bộ ĐCSTQ không tin vào điều này.

Nhà bình luận chính trị Đường Tĩnh Viễn lưu ý: “Thực tế, trong ngữ cảnh chính thức của ĐCSTQ, cụm từ ‘quyết định sau khi nghiên cứu của Trung ương ĐCSTQ’ rất mơ hồ và có lỗ hổng pháp lý lớn. Nhưng trong giai đoạn từ ngày 20 đến 29/1, trước khi việc bắt giữ Trương Hựu Hiệp được công khai, Tập Cận Bình không tổ chức bất kỳ cuộc họp chính thức nào của Bộ Chính trị Trung ương hay toàn thể Trung ương. Thậm chí, không có cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Trung ương nào. Về mặt thủ tục, đây là một quyết định không theo tổ chức, vi phạm quy trình”.

Tập Cận Bình bắt Trương Hựu Hiệp: 3 kịch bản có thể xảy ra

Trong thời gian gần đây, quân đội Trung Quốc đã rơi vào một trạng thái “bề mặt trầm lặng” nhưng với nhiều xáo trộn ngầm. Mặc dù từ ngày 31/1 đến 2/2, báo quân đội Trung Quốc đã liên tục đăng tải 3 bài viết, vừa chỉ trích mạnh mẽ ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập, vừa yêu cầu quân đội thể hiện sự ủng hộ, nhưng cho đến nay, từ cơ quan của Ủy ban Quân sự Trung ương đến các chiến khu, quân chủng và các học viện quân sự, vẫn chưa xuất hiện những tuyên bố mạnh mẽ để hỗ trợ quyết định xử lý ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập của Bắc Kinh. Điều này tạo ra sự khác biệt rõ rệt so với khi các phó chủ tịch Ủy ban Quân sự Trung ương trước đây như Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu bị xử lý.

Theo thông tin từ quân đội Trung Quốc, một số chiến khu và quân chủng, chẳng hạn như Quân đoàn 82 Trung Quốc và khu quân sự bảo vệ Bắc Kinh, hiện đang tiến hành học tập chính trị, nội dung chính là “tư tưởng quân sự mạnh mẽ” của ông Tập Cận Bình.

Ngày 1/2, nhà báo kỳ cựu Nhan Thuần Câu đã đăng tải một phân tích trên Facebook, cho rằng việc bắt giữ ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập là một cuộc mạo hiểm lớn của ông Tập Cận Bình, và kết quả có thể rất tốt hoặc rất tồi. Ông dự đoán sự phát triển của tình hình có 3 kịch bản khả dĩ:

Kịch bản tốt nhất cho ông Tập là một cuộc chính biến thành công, Trương và Lưu sẽ bị “trừng phạt”, nhóm “lão thành” ủng hộ họ sẽ bị giải tán và chia rẽ. Một số lão thành có thể được giữ lại ở vị trí tượng trưng, trong khi những người khác sẽ biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Ông Tập Cận Bình cũng sẽ đàn áp sự phản kháng của các tướng lĩnh địa phương và khôi phục quyền lực tối cao của Đảng, quân đội và chính phủ, từ đó đạt được quyền lực độc tài trọn đời.
Kịch bản trung gian, trong đó cuộc chính biến sẽ bị các phe đối lập tại trung ương và địa phương ngăn cản. Tuy nhiên, sự phản đối từ các quân khu địa phương sẽ không tạo thành một phong trào quy mô lớn. Những người thể hiện thái độ cứng rắn sẽ bị trừng phạt, trong khi những người giữ thái độ trung lập sẽ bị ép phải ủng hộ. Sự ổn định tạm thời sẽ duy trì, phụ thuộc vào tình hình kinh tế Trung Quốc. Nếu nền kinh tế tiếp tục suy thoái, người dân Trung Quốc sẽ không còn lối thoát và có thể nổi dậy chống lại chính quyền, tạo thành làn sóng phản kháng trong quần chúng, mà có thể sẽ có sự hỗ trợ từ quân đội, gây ra tình trạng hỗn loạn chính trị kéo dài.
Kịch bản xấu nhất, các “chư hầu địa phương” sẽ bảo vệ lợi ích chung của ĐCSTQ, có thể dẫn đến tình trạng bỏ bê công việc hoặc công khai phản đối, thậm chí có thể sử dụng quân đội để tấn công ông Tập Cận Bình. Trong tình huống này, ông Tập sẽ không có một đội quân trung thành thực sự. Ông chỉ có thể trao đổi các chức vụ cao cấp để đổi lấy sự trung thành của quân đội, nhưng nếu nhiều tướng lĩnh trong quân đội cảm thấy không ủng hộ các hành động phi pháp của ông và nhận thấy tương lai của ông không chắc chắn, họ có thể không muốn “theo đuổi sự vinh quang” ông trao, dẫn đến khả năng quân đội địa phương sẽ kéo quân vào Bắc Kinh để lật đổ.

Qua đó có thể thấy, quân đội Trung Quốc sẽ đóng một vai trò quan trọng trong làn sóng dư chấn sau vụ bắt giữ ông Trương Hựu Hiệp.

Dữ liệu cho thấy phần lớn quân nhân ủng hộ Trương Hựu Hiệp

Gần đây, nhiều video xuất hiện trên các mạng xã hội cho thấy một lượng lớn xe quân sự được triển khai trên khắp các thành phố Trung Quốc, thậm chí có thông tin cho rằng máy bay quân sự cũng đã xuất hiện. Những hình ảnh này khiến người ta nghi ngờ về những động thái bất thường trong quân đội địa phương.

Một blogger trên nền tảng X, với tên gọi “Hải ngoại Bạo liệu” (海外爆料), đã đăng tải thông tin cho rằng: “Quân đội Quân đoàn 75 đóng tại thành phố Côn Minh, tỉnh Vân Nam, đã để lại một số lực lượng chủ lực để tiếp tục đóng quân ở ngoài thành phố, trong khi phần còn lại của quân đoàn đã chia thành hai nhóm và đang tiến về thành phố Nam Ninh, tỉnh Quảng Tây và thành phố Quý Dương, tỉnh Quý Châu. Cùng lúc, Quân đoàn 74 cũng chia thành hai nhóm, một nhóm tiến về thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, và một nhóm tiến về thành phố Trường Sa, tỉnh Hồ Nam. Mục đích là: Khi Tập Cận Bình bị lật đổ hoặc qua đời, Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam, Bộ Tư lệnh Quân đoàn 74 và Bộ Tư lệnh Quân đoàn 75 sẽ hợp lực kiểm soát nhanh chóng các tỉnh Vân Nam, Quảng Tây, Quý Châu, Hồ Nam và Quảng Đông, và sau đó, 5 tỉnh này sẽ tách khỏi chính quyền trung ương và tuyên bố độc lập”.

🔥驻扎在云南省昆明市的第75集团军，留下部分主力部队继续驻守云南省昆明市外，其他主力部队，则兵分两路，分别向广西自治区南宁市和贵州省贵阳市集结。与此同时，第74集团军主力部队也兵分两路，分别向广东省广州市和湖南省长沙市集结。👇其意图是：… pic.twitter.com/D3VFVhUsNt
— 海外爆料 (@zhihui999) February 3, 2026

Hiện tại chưa thể xác minh tính xác thực của các video và thông tin trên, nhưng bên trong quân đội ĐCSTQ đang lan rộng cảm giác bất ổn và căng thẳng.

Mới đây, ông Đỗ Văn, một cựu quan chức Nội Mông hiện đang sống ở châu Âu, đã tiết lộ rằng một nhân vật cấp cao trong quân đội ĐCSTQ cho biết, hiện nay có một thông tin gây sốc trong quân đội Trung Quốc: hơn 60% binh sĩ và hơn 80% các quan chức quân đội ĐCSTQ thể hiện sự cảm thông và ủng hộ đối với ông Trương Hựu Hiệp và ông Lưu Chấn Lập.

Ông Trương đã làm việc trong quân đội gần 60 năm, tích lũy một mạng lưới nhân sự vững chắc. Những ai từng được ông thăng chức hoặc ký tên đều tự nhiên trở thành “thân tín” của ông theo logic của hệ thống ĐCSTQ. Vì vậy, báo quân đội ĐCSTQ đã lên tiếng mạnh mẽ về cái gọi là “hoán vũ trùng sinh” (thay lông tái sinh). Ông Đỗ Văn giải thích rằng đây là dấu hiệu ông Tập Cận Bình muốn thực hiện một cuộc thanh trừng toàn diện trong quân đội. Cụm từ “hoán vũ trùng sinh” là rất tàn nhẫn, có nghĩa là phải loại bỏ hoàn toàn hệ thống tướng lĩnh hiện tại của ĐCSTQ, giống như việc đại bàng vặt lông và cắt mỏ của mình. Điều này sẽ khiến quân đội ĐCSTQ rơi vào trạng thái sợ hãi và hoang mang cực độ, vì điều đó có nghĩa là không ai trong quân đội là an toàn; bất cứ ai cũng có thể trở thành mục tiêu thanh trừng tiếp theo của ông Tập.

Hơn nữa, vị tướng quân đội này còn nói một câu khiến người nghe bất ngờ: “Nếu Tập Cận Bình đến kiểm tra quân đội của chúng tôi, tôi đảm bảo sẽ tự tay xử lý ông ta”. Câu nói này phản ánh chính xác tâm lý tuyệt vọng của các tướng lĩnh cấp cơ sở trong ĐCSTQ, khi họ cảm thấy “dù sao cũng chết” và không còn gì để mất.