BBC: Hiệp định hòa bình Mỹ–Iran có thể tác động đến “hầu bao” người dân trong 5 lĩnh vực
- Cao Sam
- •
Mỹ và Iran vào thứ Tư (18/6) đã ký một thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt chiến tranh Trung Đông, theo đó eo biển Hormuz sẽ được mở lại. Tuy nhiên, các vấn đề nan giải, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, sẽ được hoãn đàm phán trong 60 ngày, khiến dư luận nghi ngờ về khả năng thỏa thuận có thể kéo dài. Ngoài ra, việc thỏa thuận này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến đời sống và tài chính của người dân cũng đang được quan tâm. BBC cho biết đời sống và “hầu bao” của người dân có thể bị ảnh hưởng ở 5 khía cạnh.
Giá xăng và các loại nhiên liệu
Sau khi chiến sự Iran bùng nổ vào tháng Hai năm nay, hoạt động sản xuất và vận chuyển dầu mỏ ở Trung Đông bị gián đoạn, khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Trong những tuần gần đây, khi thị trường kỳ vọng vào thỏa thuận hòa bình, giá tại các trạm xăng đã bắt đầu giảm dần.
Tại Mỹ, giá xăng trung bình đã giảm từ mức đỉnh 4,50 USD/gallon xuống còn 3,97 USD, nhưng vẫn cao đáng kể so với mức 2,98 USD trước chiến tranh; trong khi đó, giá dầu diesel tăng từ 3,76 USD lên 5,09 USD.
Theo BBC, ông Simon Williams, giám đốc chính sách của Hiệp hội Ô tô Hoàng gia Anh, cho rằng nếu xu hướng giảm giá dầu tiếp tục, giá xăng có thể giảm mạnh, nhưng tốc độ giảm có nhanh như lúc tăng hay không vẫn là câu hỏi lớn.
Chi phí sưởi ấm khó giảm trong ngắn hạn
Báo cáo cho biết, khi xung đột Iran bùng phát, giá khí đốt chuẩn tại Anh gần như tăng gấp đôi. Dù hiện đã giảm, tổ chức tư vấn năng lượng độc lập Cornwall Insight cảnh báo kỳ vọng giá nhanh chóng trở lại mức trước xung đột là “quá lạc quan”.
Cơ quan quản lý năng lượng Anh (Ofgem) đã quyết định từ tháng Bảy sẽ tăng trần giá năng lượng hộ gia đình, dự kiến khoảng 33 triệu hộ ở Anh, Wales và Scotland sẽ phải trả hóa đơn năng lượng tăng trung bình 13%.
Giá vé máy bay có thể tiếp tục ở mức cao
Khu vực Vịnh cung cấp khoảng một nửa nhiên liệu hàng không cho châu Âu. Khi xung đột Trung Đông bùng phát, giá nhiên liệu hàng không tăng từ 784 USD/tấn lên 1.838 USD/tấn, kéo theo giá vé máy bay tăng.
Dù gần đây đã giảm xuống khoảng 967 USD/tấn, chuyên gia nhiên liệu hàng không Amaar Khan của Argus Media dự đoán giá nhiên liệu hàng không trong phần lớn thời gian còn lại của năm vẫn sẽ cao hơn trước chiến tranh, và hành khách khó có thể thấy giá vé giảm mạnh trong ngắn hạn.
Áp lực lạm phát vẫn tiếp diễn
Triển vọng giá cả tiếp tục tăng gây lo ngại. Theo BBC, lạm phát ở Anh tăng từ 3% trong tháng Hai lên 3,3% vào tháng Ba, sau đó giảm nhẹ xuống 2,8% vào tháng Tư và tháng Năm, nhưng có thể tăng trở lại khi giá năng lượng tăng vào tháng Bảy.
Phó kinh tế trưởng Charlotte O’Leary của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Xã hội Quốc gia Anh dự đoán lạm phát sẽ chịu tác động “đáng kể” theo hướng tăng.
Tại Mỹ và Liên minh châu Âu, lạm phát cũng tăng rõ rệt trong thời gian xung đột. Dữ liệu cho thấy lạm phát Mỹ tăng từ 2,4% lên 4,2% vào tháng Năm, trong khi EU tăng từ 2,1% lên 3,3%.
Thời điểm giảm lãi suất bị trì hoãn
Nhiều người hy vọng vay mua nhà sẽ thất vọng khi các ngân hàng tiếp tục trì hoãn giảm lãi suất. Do giá năng lượng còn bất ổn, các ngân hàng trung ương chủ yếu giữ nguyên lãi suất để kiểm soát lạm phát.
Tuần này, Ngân hàng Trung ương Anh (Bank of England) đã lần thứ tư liên tiếp giữ lãi suất ở mức 3,75%. Thống đốc Andrew Bailey cho biết ông “được khích lệ” bởi xu hướng giảm giá dầu, nhưng nhấn mạnh áp lực lạm phát từ chiến tranh vẫn chưa biến mất.
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng giữ lãi suất trong khoảng 3,5%–3,75% và coi xung đột Trung Đông là một lý do giữ nguyên chính sách.
Ngân hàng Trung ương châu Âu (European Central Bank) tuần trước đã tăng lãi suất lần đầu tiên sau 3 năm, lên 2,25%.
Thị trường dự đoán rằng trong phần còn lại của năm, lãi suất tại các nền kinh tế lớn sẽ tiếp tục giữ nguyên, sớm nhất có thể phải đến năm sau mới bắt đầu giảm.
Từ khóa Iran đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran Israel tấn công Iran Mỹ tấn công Iran kinh tế thế giới
































