EU công bố từ ngày 1/7 sẽ hủy bỏ quy định miễn thuế đối với các bưu kiện nhỏ (có giá trị dưới 150 euro, khoảng 172 USD), và sẽ áp dụng mức thuế cố định 3 euro (khoảng 3,5 USD) đối với các bưu kiện thương mại điện tử nhập vào EU. Tuy nhiên, đã có quan chức cho rằng mức độ của chính sách này chưa đủ mạnh, khó có thể ngăn chặn hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc.

Ngày 26/11/2012, công nhân một nhà nhà máy ở Khu công nghiệp sông Dương Tử, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc, đang may gia công các sản phẩm may mặc xuất khẩu sang châu Âu và Mỹ. (Ảnh: humphery / Shutterstock)

Công nhân đang làm việc trên sản phẩm may mặc tại nhà máy may mặc ở Quảng Châu, Trung Quốc, ngày 30/10/2016. (Nguồn:krisbiantoandyShutterstock)

Trước sự bùng nổ của các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Shein, Temu và AliExpress, châu Âu đang tìm cách tăng cường các biện pháp kiểm soát và đổi mới công nghệ nhằm bảo vệ thị trường nội địa, đồng thời thích ứng với những biến đổi sâu sắc trong mô hình tiêu dùng toàn cầu.

Mức thuế 3 euro được tính theo từng loại sản phẩm trong cùng một kiện hàng. Cụ thể, đơn hàng gồm 10 đôi tất cùng loại sẽ chịu mức thu 3 euro, nhưng 5 đôi tất len và 5 đôi tất cotton sẽ được tính hai loại hàng, phải đóng 6 euro.

Biện pháp này chủ yếu nhắm tới các mặt hàng giá rẻ như quần áo hoặc đồ trang trí gia đình được bán qua các nền tảng trực tuyến của Trung Quốc.

Theo thống kê của Ủy ban châu Âu, trong năm 2025 EU ghi nhận 5,8 tỷ bưu kiện giá trị thấp, trong đó 90% đến từ Trung Quốc. Xét về mức tăng, số lượng bưu kiện giá trị thấp từ Trung Quốc đã tăng hơn 4 lần trong vòng 3 năm qua. Năm 2022, EU nhận khoảng 1,4 tỷ bưu kiện giá rẻ; đến năm 2024 là 4,6 tỷ; và đến năm 2025 đạt 5,8 tỷ, gấp 4,1 lần so với năm 2022.

Gần đây, ông Kristian Vanderwaeren, quan chức hải quan cấp cao nhất của Bỉ, cảnh báo rằng việc EU dự định bãi bỏ quy định “ngưỡng tối thiểu” (miễn thuế đối với hàng hóa dưới 150 euro) có thể chỉ mang lại hiệu quả hạn chế trong việc giảm lượng bưu kiện giá trị thấp vào EU.

Ông cho biết, mặc dù thay đổi quy định sẽ đơn giản hóa thủ tục, nhưng ông không cho rằng điều này sẽ tạo ra tác động lớn đối với lượng hàng hóa đổ vào châu Âu, vì mức tăng giá cuối cùng là không đủ lớn.

Trong cuộc trao đổi gần đây với Financial Times, ông Vanderwaeren cho biết người tiêu dùng cuối cùng sẽ phải trả nhiều tiền hơn.

Hoa Kỳ đã hủy bỏ chính sách miễn thuế đối với các bưu kiện nhỏ từ Trung Quốc, khiến nhiều nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc chuyển hướng sang thị trường châu Âu.

Sân bay Liège (Bỉ) chuyên xử lý hàng hóa thương mại điện tử, trong đó phần lớn đến từ Trung Quốc. Tháng 1/2026, hải quan Bỉ tiếp nhận tới 4,7 triệu tờ khai mỗi ngày, tương đương 41 tờ mỗi giây, cao hơn mức trung bình của năm 2025.

Trong năm 2025, hải quan Bỉ đã xử lý 1,3 tỷ tờ khai thương mại điện tử (chiếm khoảng 22% tổng số bưu kiện giá rẻ của EU), tương đương trung bình 3,6 triệu tờ mỗi ngày. Số lượng tờ khai trung bình mỗi ngày vào tháng 1/2026 cao hơn khoảng 3% so với mức trung bình năm 2025.

Do khối lượng khai báo quá lớn, hải quan Bỉ mỗi ngày chỉ có thể kiểm tra thực tế 0,006% số lô hàng, tương đương khoảng 216 kiện — tức là cứ 20.000 kiện hàng thì chỉ kiểm tra 1 kiện.

Kết quả kiểm tra thực tế gây sốc: 30% hàng hóa B2C có vi phạm. B2C là viết tắt của Business to Consumer, tức doanh nghiệp bán trực tiếp cho người tiêu dùng, ví dụ như khi bạn mua hàng trên Temu hoặc Shein và người bán Trung Quốc gửi hàng trực tiếp đến nhà bạn.

Các vi phạm bao gồm sản phẩm không an toàn hoặc hàng giả, cũng như tờ khai nhập khẩu không khớp với nội dung thực tế của bưu kiện. Một vấn đề phổ biến khác là ghi sai xuất xứ quốc gia hoặc khai báo giá trị thấp hơn thực tế nhằm trốn thuế.

Trong năm 2025, hải quan Bỉ đã thu giữ 25.840 sản phẩm giả mạo, tăng 64% so với cùng kỳ năm trước; ngoài ra còn phát hiện 1.963 trường hợp vi phạm an toàn sản phẩm và 1.919 vụ khai báo giá trị thấp, tổng cộng thu hồi được 3,3 triệu euro (khoảng 3,79 triệu USD) tiền thuế và tiền phạt.

Bình Minh (t/h)