Ford, công ty từng đưa ô tô đến với mọi nhà bằng cách tối ưu giá thành, dường như đang tìm cách lặp lại thành công đó bằng cách sản xuất xe điện (EV) giá rẻ, nhằm cạnh tranh trực diện với các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc.

Biển hiệu Ford được nhìn thấy bên ngoài một đại lý Ford ở Sunnyvale, California, Mỹ, ngày 22/11/2023. (Nguồn ảnh: Tada Images/Shutterstock)

Hãng xe này gần đây đã giới thiệu một cơ cấu vận hành tích hợp mang tên “Sáng tạo Sản phẩm và Công nghiệp hóa”. Thực thể mới này nhằm mục đích hợp nhất các đội ngũ thiết kế, kỹ thuật số và xe điện của công ty với hệ thống công nghiệp toàn cầu. Mục tiêu là chuyển đổi nhà sản xuất ô tô truyền thống này thành một nhà sản xuất hiện đại, có khả năng triển khai một trong những đợt ra mắt sản phẩm, phần mềm và dịch vụ mạnh mẽ nhất trong lịch sử lâu đời của hãng.

Như Jim Farley, Chủ tịch kiêm CEO của Ford, đã giải thích, việc tái cấu trúc doanh nghiệp đáng kể này là kết quả của nhiều năm nỗ lực xây dựng một Ford hiện đại — một tổ chức thống nhất “có khả năng mở rộng quy mô các dòng xe được định nghĩa bằng phần mềm chất lượng cao với nhiều lựa chọn hệ truyền động, trải nghiệm kỹ thuật số độc đáo và các tính năng cá nhân hóa trải nghiệm sở hữu xe được cải thiện theo thời gian.”

Bước đi của Ford diễn ra vào thời điểm mang tính bước ngoặt đối với ngành công nghiệp ô tô Detroit. Các báo cáo lợi nhuận từ cả Ford và GM đều cho thấy ngành công nghiệp đang chịu áp lực nặng nề — các khoản lỗ từ mảng xe điện đang làm cạn kiệt dòng tiền. Cả hai công ty ngày càng phụ thuộc vào các khoản hoàn thuế tiềm năng và doanh thu dịch vụ thay vì bán xe để duy trì lợi nhuận. Dòng tiền hoạt động của mảng ô tô tại GM đã giảm mạnh từ 2,4 tỷ USD xuống còn 533 triệu USD, trong khi Ford ghi nhận dòng tiền tự do âm 1,9 tỷ USD.

Hướng tới xe điện “giá rẻ”

Trọng tâm của cấu trúc mới là nền tảng Xe điện Phổ thông (UEV) “giá rẻ”. Theo công ty, nền tảng này kết hợp hệ truyền động siêu hiệu quả với kiến trúc phân vùng hoàn chỉnh được vận hành bởi phần mềm nội bộ, cùng các kỹ thuật hóa học pin giúp cắt giảm trọng lượng và đơn giản hóa quy trình sản xuất.

Nền tảng UEV đã tạo ra những linh kiện mới mang tính đột phá, chẳng hạn như động cơ hiệu suất cao, và sẽ cung cấp nền tảng để điện hóa danh mục sản phẩm của công ty. Dự kiến đến năm 2030, gần 90% các dòng xe toàn cầu của Ford sẽ cung cấp tùy chọn hệ truyền động điện hóa.

Một phần của đợt cải tiến sản phẩm đầy tham vọng này bao gồm thế hệ xe hybrid tiếp theo và sự ra mắt của chiếc xe đầu tiên được xây dựng trên nền tảng UEV — một mẫu xe bán tải cỡ trung mới, cùng với dòng F-150 và F-Series Super Duty thế hệ kế tiếp.

Vào tháng 8/2025, Ford đã công bố kế hoạch đầu tư 5 tỷ USD, bao gồm một loạt sản phẩm “đột phá”, khởi đầu là mẫu bán tải điện cỡ trung với mức giá khởi điểm mục tiêu khoảng 30.000 USD. Mẫu xe này sẽ được lắp ráp tại nhà máy của Ford ở Louisville, bang Kentucky, và dự kiến sẽ có mặt trên thị trường vào năm 2027.

Vũ khí bí mật

Nếu thực hiện thành công, nền tảng UEV của Ford có thể trở thành vũ khí bí mật trong cuộc cạnh tranh với các phương tiện năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc — một danh mục bao gồm xe điện chạy pin (BEV), xe hybrid sạc ngoài (PHEV) và xe điện chạy bằng pin nhiên liệu (FCEV).

Các dòng xe NEV của Trung Quốc đã trở nên phổ biến tại châu Âu nhờ các chính sách ưu đãi năng lượng sạch của EU, trong khi các khoản trợ cấp từ Bắc Kinh đã giúp biến ô tô thành trụ cột trong bộ máy xuất khẩu của nước này.

Dữ liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CAAM) cho thấy nước này đã xuất khẩu 7,1 triệu xe vào năm 2025, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong số đó, 2,62 triệu chiếc là xe NEV — một bước nhảy vọt 100% so với năm 2024.

Ford không phải là nhà sản xuất truyền thống duy nhất công bố các kế hoạch tham vọng nhằm đưa xe điện đến với đại chúng. Tháng 9 năm ngoái, Tập đoàn Volkswagen đã giới thiệu các mẫu xe điện phân khúc giá rẻ để cạnh tranh trực tiếp với các dòng xe không phát thải (ZEV) giá rẻ từ Trung Quốc đang tràn ngập thị trường châu Âu.

Bằng cách bổ sung các mẫu xe điện nhỏ hơn, giá cả phải chăng hơn như ID. Polo và ID. Crossed vào dòng sản phẩm của mình, Volkswagen rõ ràng đang thích nghi với một thị trường đang thay đổi — nơi những người tiêu dùng chú trọng ngân sách đang chiếm ưu thế.

“Canh bạc táo bạo”

Patrizia Porrini, giáo sư quản trị tại Đại học Long Island, mô tả cơ cấu tổ chức mới của Ford là một canh bạc táo bạo vào tương lai của ngành ô tô.

“Bằng cách tạo ra một tổ chức Sáng tạo Sản phẩm và Công nghiệp hóa thống nhất dưới quyền của COO Kumar Galhotra, công ty đang cố gắng phá vỡ các rào cản truyền thống giữa kỹ thuật, phần mềm và sản xuất — những rào cản từ lâu đã ngăn cản các hãng xe truyền thống tích hợp đầy đủ các nguồn lực quý giá nhất của họ”, bà Porrini chia sẻ với The Epoch Times.

Bà nói thêm rằng việc hệ thống hóa các nguồn lực chiến lược có thể đưa Ford lên vị thế thống trị sớm trong kỷ nguyên “xe được định nghĩa bằng phần mềm”, nơi chiếc xe trở thành một chiếc máy tính di động nhận cập nhật qua mạng.

Michael Satterfield, người sáng lập TheGentlemanRacer.com, nhận định rằng Ford có thể cạnh tranh với các nhà sản xuất Trung Quốc nếu thích ứng được với bối cảnh công nghệ ô tô hiện nay.

“Bộ phận mới này là một bước tiến lớn hơn nhiều so với những gì báo chí đưa tin. Ford cuối cùng dường như đã hiểu rằng cuộc chiến không chỉ là có xe điện để bán — mà là về việc chế tạo chúng nhanh hơn, rẻ hơn và thông minh hơn”, ông nói với tờ The Epoch Times.

Lợi thế cấu trúc

Carol Boyer, giáo sư tài chính tại Đại học Long Island, cũng đồng tình với quan điểm này. Bà tin rằng chiếc xe tải điện giá 30.000 USD của Ford có thể nhận được sự hưởng ứng từ người tiêu dùng Mỹ trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn ở mức cao.

“Với tình hình địa chính trị hiện tại cùng giá xăng dầu cao, đây có thể là thời điểm thích hợp cho Ford”, bà nói với tờ The Epoch Times.

Trong khi đó, ông Satterfield quan sát thấy các công ty Trung Quốc như BYD và NIO đang phát triển với tốc độ mà Detroit truyền thống không thể bắt kịp. “Họ coi ô tô như đồ điện tử tiêu dùng, liên tục cập nhật phần mềm và cắt giảm chi phí. Trong khi đó, các nhà sản xuất Mỹ vẫn coi xe điện như một sản phẩm công nghiệp truyền thống.”

Tuy nhiên, ông chỉ ra điểm mà Ford nắm giữ lợi thế cấu trúc: “Ford hiểu thị trường Mỹ theo cách mà nhiều thương hiệu Trung Quốc vẫn chưa làm được. Xe bán tải, những chuyến đi đường dài, khả năng kéo, di sản và sự kết nối cảm xúc vẫn rất quan trọng tại đây. Một chiếc xe bán tải ở Mỹ không chỉ là phương tiện giao thông — nó là bản sắc”.

Lợi thế đó khiến bước đi tiếp theo của Ford trở nên đặc biệt quan trọng.

Ông Satterfield lập luận rằng mẫu xe tải điện cỡ trung giá rẻ sắp tới của Ford có thể quan trọng hơn cả chiếc F-150 Lightning. Ngoài ra, Ford có nền tảng vững chắc trong lĩnh vực vận tải và xe bán tải điện sẽ mang lại rất nhiều giá trị kinh tế.

Thách thức thực thi

Tuy nhiên, ông Satterfield cảnh báo rằng khâu thực thi vẫn là một thách thức. “Hiện tại, ngành xe điện Trung Quốc đang phát triển với tốc độ của các công ty khởi nghiệp, trong khi Detroit vẫn đang bận rộn với các cuộc họp để… lên lịch cho các cuộc họp khác”.

Bà Porrini cũng tỏ ra hoài nghi: “Thay đổi sơ đồ tổ chức không phải là một chiến lược — việc thực thi trong các công ty truyền thống lớn luôn nổi tiếng là khó khăn. Đó mới là bài kiểm tra thực sự cho sự nhạy bén của đợt tái cấu trúc này:liệu Ford có thể thực hiện đúng những gì họ đã tuyên bố?”

Dẫu vậy, ông Satterfield tin rằng Ford có thứ mà các công ty Trung Quốc không có: lịch sử sản xuất, mạng lưới đại lý, lòng trung thành với thương hiệu và sự hiểu biết sâu sắc về cách người Mỹ sử dụng xe. “Nếu họ có thể kết hợp kinh nghiệm đó với tốc độ phát triển nhanh hơn và phần mềm tốt hơn, Ford sẽ có cơ hội thực sự. Nếu không, các bãi đậu xe trong tương lai trông sẽ giống Thâm Quyến hơn là Detroit”.