Drone cảm tử Iran tấn công tàu chở dầu, nguy cơ kinh tế toàn cầu leo thang
- Lý Ngọc
- •
Xung đột Iran tiếp tục leo thang, khi một mối đe dọa mới – “tàu không người lái cảm tử” – bắt đầu tấn công các tàu chở dầu tại Vịnh Ba Tư. Cùng với việc phong tỏa thực tế eo biển Hormuz, tình hình này đang gây tác động nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng và an ninh kinh tế toàn cầu.
Theo Reuters, kể từ khi chiến tranh bùng nổ, đã có ít nhất hai vụ tấn công vào tàu chở dầu được xác nhận sử dụng tàu không người lái chở đầy thuốc nổ (Sea Drones). Chiến thuật này đang nhanh chóng trở thành một mối đe dọa mới trên tuyến đường thủy chiến lược này.
Hiện nay, eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí đốt của thế giới – vẫn không thể lưu thông và đang trong tình trạng bị phong tỏa trên thực tế.
Chuyên gia an ninh hàng hải Robert Peters cho biết sức phá hoại của các tàu không người lái cảm tử trên biển không thể xem thường. Lượng thuốc nổ mà chúng mang theo lớn hơn nhiều so với máy bay không người lái trên không, thậm chí có thể tương đương với tên lửa đạn đạo. Nếu đánh trúng vị trí trọng yếu, chúng có thể khiến tàu thương mại bị tê liệt hoàn toàn.
“Nếu con tàu của bạn mất động lực và đối phương dự định tiến hành đợt tấn công tiếp theo, bạn sẽ rơi vào trạng thái cực kỳ dễ bị tổn thương”, ông nói.
Do ảnh hưởng từ việc phong tỏa eo biển và các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại, giá dầu quốc tế đã biến động mạnh. Theo dữ liệu mới nhất, giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng, trước đó thậm chí có lúc tăng vọt lên 120 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu West Texas Intermediate cũng tăng khoảng 8%, dao động trong khoảng 94–95 USD/thùng.
Để ổn định thị trường năng lượng, Cơ quan Năng lượng Quốc tế(IEA) đã đồng ý giải phóng 400 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược, quy mô lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cũng thông báo rằng Mỹ sẽ bắt đầu giải phóng 172 triệu thùng dầu từ Kho Dự trữ Dầu Chiến lược kể từ tuần tới, dự kiến hoàn tất trong vòng 120 ngày. Tổng thống Donald Trump cho biết chính phủ sẽ giải phóng một phần dự trữ để hạ nhiệt giá cả, sau đó sẽ bổ sung lại lượng dầu này.
Về tình hình quân sự, chiến sự hiện đã lan sang cơ sở hạ tầng của các nước láng giềng.
Gần đây, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hoặc tên lửa nhằm vào sân bay quốc tế Dubai, các bồn nhiên liệu gần sân bay quốc tế Bahrain và cảng Basra tại Iraq. Mục tiêu được cho là gây “tổn thất kinh tế” để buộc Mỹ và Israel phải ngừng chiến.
Iran tuyên bố thế giới nên chuẩn bị cho khả năng giá dầu lên tới 200 USD mỗi thùng.
Trong cuộc tấn công nhằm vào cảng Basra, hai tàu chở dầu nước ngoài đã bị tàu không người lái trên biển của Iran tấn công, gây ra các vụ nổ khiến ít nhất một người thiệt mạng, buộc Iraq phải đóng cửa toàn bộ các bến cảng dầu mỏ.
Quân đội Mỹ hiện đã phá hủy gần như toàn bộ lực lượng hải quân và không quân của Iran, khiến nước này gần như mất hoàn toàn khả năng phòng không và trinh sát radar. Hàng nghìn tên lửa của Iran đã bị quân đội Mỹ phá hủy ngay trước khi kịp phóng, đồng thời đánh chìm 16 tàu rải thủy lôi được cho là đang tìm cách phong tỏa tuyến hàng hải.
Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, chi phí quân sự trong tuần đầu của cuộc chiến đã lên tới 11,3 tỷ USD, trong đó riêng chi phí đạn dược trong cuối tuần đầu tiên đã chiếm 5 tỷ USD, cho thấy mức độ triển khai hỏa lực cực lớn.
Phía Mỹ nhấn mạnh rằng quân đội nước này đã giáng đòn nặng nề nhất trong lịch sử vào Iran, đồng thời đang xem xét các phương án bảo đảm an ninh cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
Các vụ tấn công nhằm vào các tàu chở dầu đã khiến giá dầu quốc tế tăng vọt 7%
Trước đó, ngày 11/3 Cơ quan Quản lý An toàn và Rủi ro Hàng hải cho biết ít nhất 3 tàu thương mại đã bị tấn công gần eo biển Hormuz. Đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt các vụ tấn công xảy ra gần đây tại eo biển và vùng biển xung quanh. Trong 3 tàu bị tấn công, có 1 tàu Thái Lan, 3 thành viên thủy thủ đoàn được cho là mất tích và đang bị mắc kẹt bên trong cabin.
Hoa Kỳ tuyên bố sẽ không cho phép Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ thông báo hôm thứ Ba rằng lực lượng Hoa Kỳ đã đánh chìm một số tàu của Iran gần eo biển Hormuz trong ngày hôm đó, bao gồm 16 tàu rải thủy lôi.
Mặc dù Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã công bố kế hoạch giải phóng lượng dự trữ dầu lớn nhất trong lịch sử, giá dầu quốc tế vẫn tăng hơn 7% vào thứ Năm (ngày 12 tháng 3) do xung đột leo thang ở Trung Đông.
Các báo cáo mới nhất cho thấy một vụ tấn công khác nhằm vào các tàu chở dầu đã xảy ra trong vùng biển Iraq, làm tê liệt hoàn toàn hoạt động của các cảng dầu nước này. Sự hoảng loạn trên thị trường đang làm lu mờ các nỗ lực can thiệp của chính phủ.
Sự chậm trễ trong khâu hậu cần và thiếu hụt nguồn cung
Mặc dù quy mô của lượng dầu được xả ra rất lớn, các nhà phân tích tin rằng nó vẫn chưa đủ để bù đắp cho sự thiếu hụt 20 triệu thùng dầu mỗi ngày do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.
Saul Kavonic, chuyên gia phân tích năng lượng của MST Marquee, nói với CNBC: “Quyết định của IEA phản ánh mức độ nghiêm trọng của nguy cơ thiếu hụt dầu mỏ và cũng cho thấy IEA không tin rằng cuộc xung đột sẽ sớm kết thúc”.
“Lượng dầu đã được giải phóng sẽ cần phải được bổ sung sau này, điều đó cho thấy giá dầu sẽ vẫn ở mức cao ngay cả sau khi chiến tranh kết thúc”, ông Kavonik cảnh báo.
Chiến lược gia đầu tư Pavel Molchanov của Raymond James đã chỉ ra chìa khóa cho những lo ngại của thị trường. Ông nói: “Giá cả vẫn đang trong ‘chế độ hoảng loạn’, bao gồm rất nhiều tâm lý cá nhân, nỗi sợ hãi và sự không chắc chắn”.
Lý Ngọc t/h
Xem thêm
Từ khóa IEA Iran tàu chở dầu
