Ngoại trưởng Rubio tiết lộ trở ngại lớn nhất trong thỏa thuận Mỹ–Iran

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Hai (27/4) đã giải thích về bản chất chia rẽ nội bộ của chính quyền Iran, đồng thời nêu rõ trở ngại lớn nhất đối với một thỏa thuận Mỹ–Iran là gì.

Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Rubio nói rằng các nhà đàm phán của Iran thường xuyên bất đồng với các phe phái khác trong nội bộ chính quyền, điều này làm hạn chế nghiêm trọng phạm vi của các cuộc thương lượng hòa bình.

“Iran bị cai trị bởi các giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite cực đoan, và chính điều đó đã là một trở ngại rất lớn. Trở ngại khác là sự chia rẽ sâu sắc bên trong họ, tôi nghĩ điều này đã tồn tại từ lâu nhưng hiện nay càng rõ rệt hơn,” ông nói.

Ông cho biết: “Người ta thường nói có phe ôn hòa và phe cứng rắn. Ở Iran, tất cả đều là phe cứng rắn. Nhưng có những người hiểu rằng họ phải điều hành đất nước và nền kinh tế, trong khi một số khác lại hoàn toàn bị chi phối bởi tư tưởng tôn giáo”.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết, nhóm cứng rắn mang động cơ tôn giáo không chỉ bao gồm lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), mà còn bao gồm cả Lãnh tụ Tối cao cùng các cơ quan/ủy ban xung quanh ông.

Trong khi đó, ông nói rằng trong giới chính trị cũng có một nhóm “cứng rắn” khác — bao gồm ngoại trưởng, tổng thống và các lãnh đạo quốc hội — những người vẫn thuộc phe cứng rắn nhưng mang tính thực dụng hơn, vì họ hiểu rằng đất nước phải duy trì hoạt động kinh tế, người dân cần được trả lương và chính phủ phải chi trả ngân sách. Vì vậy tồn tại một căng thẳng nội tại: một bên muốn vừa cứng rắn vừa duy trì hoạt động quốc gia, trong khi bên kia không quan tâm đến thực tế và mang tư duy “tận thế”.

“Đáng tiếc là những người có tư duy tận thế lại đang nắm quyền lực cuối cùng trong hệ thống đó,” ông Rubio nói.

Ông cho rằng một trong những trở ngại của đàm phán Mỹ–Iran là các nhà đàm phán Iran không chỉ phải thương lượng với Mỹ, mà còn phải quay về thuyết phục các phe cứng rắn trong nước để xác định họ có thể đồng thuận điều gì.

Ông Rubio: Chính quyền Iran đang cố kéo dài thời gian

Ngoại trưởng Mỹ cũng nói rằng giới lãnh đạo Iran hiện đang rơi vào tình trạng chia rẽ và cố gắng “kéo dài thời gian” cho bản thân.

Ông cho rằng Iran đang đối mặt với khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Trước khi xảy ra chiến tranh, Iran đã từng có các cuộc biểu tình vì kinh tế, và hiện các vấn đề đó vẫn tiếp diễn, thậm chí còn tồi tệ hơn: giá cả tăng cao, hạn hán kéo dài, khó khăn trong trả lương công chức, nền kinh tế trì trệ và bị trừng phạt nặng nề.

Ông nói thêm rằng năng lực quân sự của Iran cũng suy giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng một nửa kho tên lửa, trong khi các cơ sở công nghiệp, hải quân và không quân đều bị phá hủy, khiến quốc gia này yếu hơn đáng kể.

Khi được hỏi nếu không đạt được thỏa thuận thì điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, ông Rubio nói quyết định cuối cùng thuộc về Tổng thống Donald Trump. Ông cũng nhấn mạnh rằng các biện pháp trừng phạt hiện nay đối với Iran là “rất nặng nề” và Mỹ vẫn có thể tiếp tục gia tăng áp lực.

Ông Rubio kết luận rằng cộng đồng quốc tế cần nhận thức rõ mối đe dọa từ Iran, đặc biệt là tham vọng sử dụng vũ khí hạt nhân và các công cụ kinh tế như tuyến vận tải qua eo biển Hormuz để gây sức ép với thế giới.

Xem thêm

Chính quyền Trump gia tăng sức ép buộc Iraq giải tán các lực lượng vũ trang thân Iran

Chính quyền Trump tiếp tục gia tăng áp lực lên Iraq, bao gồm cả việc ngừng chuyển giao USD.