Ông Trump đích thân giám sát chiến dịch quét sạch hàng giả và đường dây rửa tiền TQ

Trình Văn, Dịch Như
•
Thứ Ba, 23/06/2026

Gần đây, Mỹ đã gỡ bỏ 22 sản phẩm dao kéo, đồ dùng ăn uống của các doanh nghiệp Trung Quốc khỏi hệ thống mua sắm liên bang do giả mạo nhãn “Sản xuất tại Mỹ” (Made in USA). Được biết, vụ việc này do đích thân Tổng thống Donald Trump chỉ đạo xử lý. Các nhà phân tích cho rằng, động thái này của Mỹ nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trong nước, nhưng trên thực tế còn là một đợt thanh lọc và trấn áp mới đối với hành vi “rửa xuất xứ” của doanh nghiệp Trung Quốc cũng như sự thâm nhập của chuỗi cung ứng do chính quyền Trung Quốc chi phối. Điều này đồng thời làm tổn hại thêm uy tín quốc tế của doanh nghiệp Trung Quốc, khiến họ phải đối mặt với nhiều cuộc rà soát và rào cản thương mại hơn tại Mỹ cũng như trên thị trường quốc tế.

Tổng thống Donald Trump. (Nguồn ảnh: Fanpage Nhà Trắng)

Tổng thống Trump đích thân chỉ đạo gỡ bỏ các sản phẩm dao kéo giả mạo “Sản xuất tại Mỹ” của doanh nghiệp Trung Quốc

Được biết, tại “Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp Nhỏ” tổ chức ở Nhà Trắng ngày 4/5, ông Matthew Roberts, Giám đốc điều hành của Sherrill Manufacturing ở bang New York, đã trực tiếp khiếu nại với Tổng thống Trump và bà Kelly Loeffler, Giám đốc Cơ quan Quản lý Doanh nghiệp Nhỏ Mỹ (SBA), cáo buộc một số công ty Trung Quốc chỉ thực hiện khâu lắp ráp cuối cùng tại Mỹ nhưng lại giả mạo nhãn “Sản xuất tại Mỹ” để đưa sản phẩm vào hệ thống mua sắm của chính phủ liên bang.

Sherrill Manufacturing được cho là doanh nghiệp “duy nhất” tại Mỹ sản xuất 100% dao kéo, đồ dùng ăn uống bằng thép không gỉ ngay trong nước. Lịch sử của công ty được cho là có thể truy nguyên từ thời kỳ Thế chiến thứ I, khi cung cấp các sản phẩm dao kéo cho quân đội Mỹ.

Sau đó, bà Loeffler nói với truyền thông rằng: “Khi phát hiện các doanh nghiệp nước ngoài khai man rằng sản phẩm của họ đủ tiêu chuẩn mang nhãn ‘Sản xuất tại Mỹ’ trong hệ thống mua sắm liên bang, Tổng thống Trump đã chỉ đạo SBA và Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp (GSA) triển khai các biện pháp mạnh mẽ.”

Ngày 12/6, SBA và GSA đã cùng thông báo loại bỏ 22 sản phẩm dao kéo của Trung Quốc khỏi danh mục cung ứng cho các cơ quan liên bang.

Bà Loeffler nói: “Chính quyền hiện nay áp dụng chính sách không khoan nhượng đối với hành vi lãng phí, gian lận và lạm dụng. Chúng tôi đang gửi đi một thông điệp rõ ràng tới thị trường rằng sẽ không dung thứ cho bất kỳ doanh nghiệp nước ngoài nào mạo danh nhãn ‘Sản xuất tại Mỹ’, cũng như không chấp nhận việc họ lợi dụng điều đó để chèn ép những doanh nghiệp nhỏ của Mỹ hoạt động trung thực và được truyền lại qua nhiều thế hệ như Sherrill.”

Trong khi đó, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cũng đã mở cuộc điều tra đối với các vụ mua sắm liên bang liên quan đến hành vi giả mạo nhãn “Sản xuất tại Mỹ”, đồng thời khuyến khích người dân tố giác các hành vi vi phạm tương tự.

Mỹ trấn áp hành vi gian lận “rửa xuất xứ” của doanh nghiệp Trung Quốc

Ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump từng dựa trên Đạo luật Mua hàng Mỹ năm 1933 và Đạo luật Hiệp định Thương mại năm 1979 để ban hành sắc lệnh hành pháp, yêu cầu các cơ quan liên bang ưu tiên mua nguyên liệu sản xuất trong nước như thép, nhôm và xi măng.

Sau khi trở lại Nhà Trắng, đầu năm nay ông Trump tiếp tục ký một sắc lệnh tương tự nhằm bảo vệ ngành sản xuất và việc làm trong nước, đồng thời thúc đẩy quá trình đưa sản xuất quay trở lại Mỹ và tái thiết nền tảng công nghiệp quốc gia.

Giáo sư Phàn Gia Trung, Khoa Kinh tế Đại học Quốc gia Đài Loan, nói với The Epoch Times rằng chính quyền Trump sử dụng chính sách thuế quan để khuyến khích ngành sản xuất quay trở lại Mỹ và dựng lên các rào cản thuế quan cao đối với Trung Quốc. Những năm gần đây, “tỷ trọng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ liên tục giảm”, nhưng các doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển phần lớn hàng xuất khẩu sang các nước ASEAN rồi tái xuất sang Mỹ thông qua thương mại trung chuyển. “Hiện tượng ‘rửa xuất xứ’ vì thế ngày càng nghiêm trọng”, bao gồm cả việc “giả mạo hàng hóa là ‘Sản xuất tại Mỹ’”.

Theo các báo cáo, trong 7 năm qua, tỷ trọng xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ đã giảm từ gần 19% xuống khoảng 14%, sau đó tiếp tục giảm xuống dưới 10%. Hiện nay, Mỹ đã từ thị trường xuất khẩu đơn lẻ lớn nhất của Trung Quốc rơi xuống vị trí thứ 3, trong khi ASEAN vươn lên đứng đầu và Liên minh châu Âu vẫn giữ vị trí thứ 2.

Giáo sư Tạ Điền của Trường Kinh doanh Aiken thuộc Đại học Nam Carolina nói với The Epoch Times: “Giả mạo sản phẩm là ‘Sản xuất tại Mỹ’ trong khi thực chất không phải được sản xuất tại Mỹ liên quan đến vấn đề xuất xứ hàng hóa. Nếu ghi nhãn sai hoặc cố ý giả mạo thì về bản chất đó là hành vi gian lận.”

Ông cho rằng việc Mỹ gỡ bỏ các sản phẩm dao kéo giả mạo của doanh nghiệp Trung Quốc diễn ra trong “bối cảnh chiến tranh thương mại và cạnh tranh công nghệ Mỹ–Trung”, đồng thời “đây thực chất là một lời cảnh báo đối với các công ty Trung Quốc rằng kiểu hành vi này không thể tiếp tục được nữa, sớm muộn cũng sẽ bị phát hiện”.

Ông Phàn Gia Trung cho biết vấn đề doanh nghiệp Trung Quốc “đóng gói lại” sản phẩm dưới danh nghĩa sản xuất tại nước khác để “rửa xuất xứ” là “khá nghiêm trọng ở Mỹ, và trên toàn thế giới đều có”. Ông nói thêm: “Đặc biệt tại Đài Loan, có rất rất nhiều sản phẩm thực chất là ‘Made in China’ nhưng lại được đóng gói thành ‘Made in Taiwan’.”

Ông cho rằng Mỹ sẽ tiếp tục trấn áp hành vi “rửa xuất xứ” của doanh nghiệp Trung Quốc. “Dao kéo chỉ là một phần rất nhỏ; nhiều loại sản phẩm khác có thể cũng sẽ lần lượt được đưa vào phạm vi kiểm soát.”

Mỹ tiếp tục thanh lọc sự thâm nhập của chuỗi cung ứng do ĐCSTQ chi phối

Ngày 8/6 năm nay, Bộ Chiến tranh Mỹ (tiền thân là Bộ Quốc phòng) vừa cập nhật “Danh sách các doanh nghiệp quân sự của ĐCSTQ”, bổ sung nhiều tập đoàn lớn của Trung Quốc như Alibaba, Baidu và BYD, nâng tổng số doanh nghiệp trong danh sách từ khoảng 130 năm ngoái lên 188. Đây là đợt cập nhật có quy mô lớn nhất và ảnh hưởng rộng nhất từ trước tới nay, phản ánh mức độ hoài nghi ngày càng gia tăng của Mỹ đối với chính sách “quân dân hợp nhất” của ĐCSTQ.

Các doanh nghiệp nằm trong danh sách này sẽ không lập tức bị trừng phạt, nhưng sẽ gặp nhiều trở ngại hơn trong việc tiếp cận công nghệ Mỹ và khó giành được các hợp đồng quốc phòng của Mỹ.

Chỉ trong vài ngày, từ lĩnh vực công nghệ quân sự đến hàng tiêu dùng thường nhật, Mỹ dường như đang gia tăng sức ép lên các doanh nghiệp Trung Quốc trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Nhà kinh tế học Hoàng Đại Vệ nói với The Epoch Times rằng: “Khi đặt hai sự việc này cạnh nhau, logic rất rõ ràng: Mỹ đang gắn vấn đề an ninh quốc gia với nguồn gốc thực sự của chuỗi cung ứng.”

Ông cho rằng việc Mỹ gỡ bỏ các sản phẩm dao kéo giả mạo nhãn “Sản xuất tại Mỹ” có ba mục tiêu chính:

“Thứ nhất, bảo vệ các nhà sản xuất, doanh nghiệp và việc làm trong nước của Mỹ; thứ hai, ngăn chặn hàng hóa Trung Quốc xâm nhập hệ thống mua sắm liên bang thông qua các hình thức ghi nhãn sai, lắp ráp hoặc tái xuất; thứ ba, tái thiết cơ chế thẩm tra xuất xứ trong hoạt động mua sắm của chính phủ.”

“Mỹ không chỉ chống bán phá giá mà còn đang thanh lọc những kênh xám đưa hàng hóa Trung Quốc vào hệ thống mua sắm công”, ông Hoàng Đại Vệ nói. “Bề ngoài là vấn đề dao kéo, nhưng thực chất đây là một đợt thanh lọc mới đối với sự thâm nhập của chuỗi cung ứng Trung Quốc. Điều đó cho thấy Mỹ hiện không chỉ nhắm vào các sản phẩm công nghệ cao mà còn mở rộng việc rà soát sang hàng tiêu dùng phổ thông và hoạt động mua sắm của chính phủ.”

Hành vi gian lận của doanh nghiệp Trung Quốc tự hủy hoại uy tín quốc tế, đối mặt nhiều rào cản thương mại hơn

Uy tín quốc tế của doanh nghiệp Trung Quốc và các sản phẩm “Sản xuất tại Trung Quốc” (Made in China) đang có xu hướng phân hóa rõ rệt: một mặt được đánh giá là “giá rẻ, chất lượng tốt”, mặt khác lại bị chỉ trích là “hàng kém chất lượng, gia công cẩu thả”.

Ông Tạ Điền cho rằng: “Do ĐCSTQ làm giả, quốc gia làm giả, từ trên xuống dưới đều như vậy”, nên nhiều cá nhân và doanh nghiệp Trung Quốc cũng “liều lĩnh làm theo”. Điều đó khiến danh tiếng của “Sản xuất tại Trung Quốc” không được tốt, trở thành biểu tượng của “hàng kém chất lượng hoặc thiếu độ tin cậy”. Dù nhiều doanh nghiệp Trung Quốc hiện sản xuất sản phẩm rất tốt, họ vẫn khó thoát khỏi “cái bóng tiêu cực” đó.

Ông Phàn Gia Trung nhận định rằng do nền kinh tế Trung Quốc phụ thuộc vào xuất khẩu, các doanh nghiệp nước này đã sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để bán phá giá sang các quốc gia khác. Điều này khiến “xung đột thương mại giữa Trung Quốc với các nước khác ngày càng nghiêm trọng hơn”. Ông nói: “Trong ngắn hạn có thể thúc đẩy xuất khẩu, nhưng về lâu dài các quốc gia khác chắc chắn sẽ dựng lên các hàng rào thương mại.”

Ông Hoàng Đại Vệ cũng cho rằng việc dán nhãn “Sản xuất tại Mỹ” cho những sản phẩm thực chất là “Sản xuất tại Trung Quốc” “không còn là cạnh tranh hàng hóa thông thường, mà là hành vi gây hiểu lầm về xuất xứ, thậm chí có thể cấu thành gian lận trong mua sắm công, từ đó làm tổn hại uy tín của doanh nghiệp Trung Quốc trên thị trường Mỹ”.

Ông cho biết mặc dù người tiêu dùng Mỹ vẫn sẽ phụ thuộc vào một lượng lớn sản phẩm “Sản xuất tại Trung Quốc” có chi phí thấp và đã trưởng thành về công nghệ, nhưng “trong tương lai, do hành vi vi phạm pháp luật của một số doanh nghiệp riêng lẻ, các doanh nghiệp Trung Quốc nói chung sẽ phải đối mặt với các ngưỡng tiếp cận ngày càng cao. Việc kiểm tra xuất xứ, lao động cưỡng bức, quân dân hợp nhất và nhiều vấn đề khác sẽ ngày càng được siết chặt”.

Mỹ–Trung hình thành xu thế tách rời dần từng bước

Một số nhận định cho rằng việc Mỹ gỡ bỏ các sản phẩm dao kéo giả mạo của doanh nghiệp Trung Quốc phản ánh sự coi trọng đặc biệt của chính quyền Trump đối với vấn đề an ninh chuỗi cung ứng. Trong khi tăng cường năng lực sản xuất nội địa, Mỹ cũng muốn “giảm sự phụ thuộc vào hàng hóa và hệ thống sản xuất của Trung Quốc”.

Liệu đây có phải là một biểu hiện của quá trình “tách rời Mỹ–Trung” hay không?

Ông Phàn Gia Trung cho rằng “quá trình tách rời Mỹ–Trung vẫn luôn diễn ra”, nhưng không theo kiểu “cắt đứt hoàn toàn chỉ trong một lần”, mà được thực hiện bằng phương thức “từng bước, có lĩnh vực nhanh và có lĩnh vực chậm”.

Ông lấy ví dụ, Mỹ đang tách rời nhanh hơn trong các lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia. “Mỹ trước tiên phải xây dựng một ‘chuỗi cung ứng phi đỏ’. Ví dụ như các sản phẩm liên quan đến AI và chip bán dẫn đều phải tách khỏi chuỗi cung ứng của ĐCSTQ. Những lĩnh vực liên quan đến an ninh quốc gia sẽ được xử lý trước, còn các lĩnh vực khác thì chậm hơn.”

Ông Hoàng Đại Vệ cho rằng đây là quá trình “tách rời theo tầng lớp”. Theo đó, các lĩnh vực như công nghệ cao, AI, xe điện, điện toán đám mây và công nghệ lưỡng dụng quân sự–dân sự sẽ phải chịu sự rà soát an ninh ở mức cao. Trong khi đó, các vật tư then chốt phục vụ mua sắm chính phủ, y tế, năng lượng và cơ sở hạ tầng sẽ dần được thay thế bằng sản phẩm sản xuất trong nước hoặc từ các quốc gia đồng minh. Đối với hàng tiêu dùng thông thường, việc tách rời hoàn toàn là không khả thi, nhưng các yêu cầu về xuất xứ và tuân thủ chuỗi cung ứng sẽ được tăng cường.

Ông nhấn mạnh: “Mỹ không phải không muốn hàng hóa Trung Quốc, mà là muốn chuỗi cung ứng đứng sau những sản phẩm đó phải có thể truy xuất, có thể kiểm soát và có thể tin cậy.”

Ở chiều ngược lại, ông Phàn Gia Trung cho rằng phía ĐCSTQ cũng đang thúc đẩy các biện pháp tách rời với Mỹ. “ĐCSTQ cũng đang thực hiện nhiều biện pháp tách rời và chuẩn bị cho khả năng đó trong tương lai. Xu hướng Mỹ–Trung tách rời là điều khó đảo ngược, chỉ là sẽ không diễn ra theo kiểu 100% ngay lập tức để tránh phát sinh các loại rủi ro.”

Ông kết luận: “Tình hình hiện nay là Mỹ và Trung Quốc vẫn đang tiếp tục tách rời, nhưng chưa đến mức cắt đứt hoàn toàn ngay lập tức.”