Tại sao ĐCSTQ lại bắt giữ Trần Chí trước khi Mỹ kịp hành động?

Trần Chí, người sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn Prince Holding (Prince Group) có trụ sở tại Campuchia, đã bị Hoa Kỳ truy tố vào tháng 10/2025. Các công tố viên Hoa Kỳ cáo buộc tập đoàn của ông là bình phong cho các kế hoạch lừa đảo trực tuyến trị giá hàng tỷ đô la và các hoạt động rửa tiền.

“Trần là một tài sản của ĐCSTQ,” một cựu đặc vụ của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) từng làm việc tại Prince Group cáo buộc. Người này đã trốn sang Úc và hiện sử dụng bí danh “Eric” vì lo ngại bị chính quyền trả thù.

“Tập đoàn Prince không phải là một tập đoàn kinh doanh bình thường, mà là một trong những cơ quan quan trọng nhất của Bắc Kinh tại Campuchia và khắp Đông Nam Á,” Eric chia sẻ với The Epoch Times. “Một khi Trần đã ở Trung Quốc, bất kể ông ta bị xử lý thế nào, ít nhất [ĐCSTQ] không phải lo lắng về việc ông ta bị Hoa Kỳ bắt giữ vào một ngày nào đó.”

Việc hồi hương đột ngột của Trần Chí cho thấy ĐCSTQ đã hành động khẩn cấp để ngăn ông ta rơi vào tay cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài, sau khi quân đội Hoa Kỳ bắt giữ lãnh đạo Nicolás Maduro khỏi Venezuela vào ngày 3/1, theo nhận định của Lai Jianping, một cựu luật sư tại Bắc Kinh và là học giả độc lập.

Ông nói thêm, việc quân đội Hoa Kỳ bắt giữ thành công Maduro có thể tạo đòn bẩy cho Washington gây áp lực lên các chính phủ như Campuchia để bàn giao những cá nhân bị Hoa Kỳ truy nã mà không cần sự can thiệp quân sự từ xa.

“Trần là một tài sản quan trọng của ĐCSTQ,” ông nói và lưu ý rằng Hoa Kỳ, Anh, Trung Quốc, Thái Lan và các quốc gia khác đều muốn bắt giữ người này. “Anh ta là một nhân vật cực kỳ nhạy cảm. Việc ai nắm giữ anh ta sẽ tạo ra sự khác biệt rất lớn.”

Campuchia mô tả việc dẫn độ Trần Chí cùng 2 nghi phạm khác là sự hợp tác song phương chống tội phạm xuyên quốc gia, cho biết việc này được thực hiện theo yêu cầu của các cơ quan chức năng Trung Quốc sau nhiều tháng điều tra chung.

Dù Hoa Kỳ không có hiệp định dẫn độ với Campuchia, nhưng thái độ công khai thận trọng của Bắc Kinh—như việc các phương tiện truyền thông lớn của nhà nước đưa tin hạn chế và Bộ Ngoại giao né tránh trả lời—đã làm dấy lên suy đoán rằng Trần Chí là nhân vật nhạy cảm về chính trị và Trung Quốc không muốn ông ta rơi vào tay Hoa Kỳ.

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc ở Bắc Kinh hôm 8/1, một phóng viên đã hỏi về việc hồi hương của Trần Chí. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh không xác nhận vụ việc, chỉ nói rằng “các cơ quan có thẩm quyền” sẽ công bố thông tin và đề nghị các phóng viên “hãy chờ xem”.

Bộ Ngoại giao và các cơ quan an ninh công cộng của Trung Quốc đã không trả lời các câu hỏi của truyền thông. Các cơ quan truyền thông nhà nước lớn nhất của Trung Quốc như CCTV, Nhân dân Nhật báo và Tân Hoa xã đã không đưa tin về việc Trần Chí bị dẫn độ cho đến gần 5h chiều ngày 8/1, khoảng một ngày sau khi phía Campuchia cho biết sự việc đã diễn ra.

Tại Trung Quốc, các tin tức về Trần Chí rất thưa thớt và bị kiểm soát chặt chẽ. Chính quyền Trung Quốc không cung cấp thêm chi tiết ngoài phát biểu của bà Mao Ninh, và các cuộc thảo luận trực tuyến về vụ án của Trần trên mạng xã hội Trung Quốc phần lớn đã bị các nền tảng xóa bỏ, khiến nhiều cư dân mạng cáo buộc ĐCSTQ đang bao che cho Trần và ngăn cản thảo luận công khai. Trung Quốc vẫn chưa công bố các cáo buộc chính thức đối với Trần Chí.

Các cáo buộc từ Hoa Kỳ và tài sản bị phong tỏa

Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (DOJ) đã truy tố Trần Chí tại New York về tội lừa đảo qua mạng và âm mưu rửa tiền vào tháng 10/2025.

Bản cáo trạng nêu rõ: “Để thực hiện các kế hoạch này, Trần và các đồng phạm đã điều hành Tập đoàn Prince xây dựng và vận hành các khu lừa đảo sử dụng lao động cưỡng bức khắp Campuchia, nơi công nhân bị ép buộc thực hiện các vụ lừa đảo với số lượng lớn”. Các công tố viên cáo buộc mạng lưới của ông ta liên quan đến lừa đảo trực tuyến quy mô công nghiệp, bao gồm cả các kế hoạch “mổ lợn” (pig-butchering).

Lừa đảo “mổ lợn” là những trò lừa đảo tinh vi, thường liên quan đến chuyện tình cảm hoặc tình bạn giả tạo. Những kẻ lừa đảo dành nhiều tuần hoặc nhiều tháng để tạo lòng tin trên mạng trước khi ép nạn nhân đổ số tiền lớn vào các khoản đầu tư giả—và sau đó chiếm đoạt tất cả. Bản cáo trạng cho biết: “Các kế hoạch này đã gây ra thiệt hại hàng tỷ đô la cho các nạn nhân ở Hoa Kỳ và trên toàn thế giới”.

DOJ cũng đã tiến hành thu giữ hơn 127.000 Bitcoin liên quan đến Trần Chí—trị giá khoảng 15 tỷ đô la vào thời điểm đó—trong khi nhiều khu vực tài phán bao gồm Hoa Kỳ, Anh, Singapore, Thái Lan, Đài Loan và Hồng Kông đã đóng băng hoặc thu giữ các tài sản liên quan đến ông ta.

“Trần và các đồng phạm đã sử dụng ảnh hưởng chính trị của mình ở nhiều quốc gia để bảo vệ doanh nghiệp tội phạm và hối lộ các quan chức nước ngoài nhằm tránh bị cơ quan thực thi pháp luật can thiệp,” bản cáo trạng nêu rõ.

Tập đoàn Prince không phản hồi yêu cầu bình luận. Vào ngày 11/11/2025, tổ chức này đã phủ nhận các cáo buộc và gọi chúng là “vô căn cứ”. Hai ngày trước đó, Trung tâm Phản ứng Khẩn cấp Virus Máy tính Quốc gia Trung Quốc đã công bố một báo cáo cáo buộc Hoa Kỳ đánh cắp tiền điện tử của Trần Chí.

Thịnh Tuyết (Sheng Xue), một nhà văn kiêm nhà báo người Canada gốc Hoa và là phó chủ tịch Liên đoàn vì một Trung Quốc Dân chủ, cho biết vụ án của Trần Chí giống như một cuộc chính trị nội bộ của giới tinh hoa ĐCSTQ hơn là một hoạt động thực thi pháp luật. Bà Thịnh nói rằng tuyên bố của Bắc Kinh về việc Hoa Kỳ “đánh cắp Bitcoin của Trần Chí” thực chất là lời cáo buộc Washington đã tịch thu kho báu của chính chính quyền Trung Quốc.

Trần Chí và Tập đoàn Prince

Trần Chí sinh năm 1987 tại huyện Liên Giang, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Ông ta bước vào thị trường bất động sản Campuchia vào năm 2011 và xây dựng nên Tập đoàn Prince. Ông trở thành công dân Campuchia vào năm 2014 và thành lập công ty vào năm sau đó.

Công ty đã mở rộng nhanh chóng từ bất động sản sang ngân hàng và tài chính (thông qua Prince Bank), cùng với du lịch và các lĩnh vực khác. DOJ lưu ý rằng Prince Group đã vận hành hàng chục thực thể kinh doanh tại hơn 30 quốc gia.

Sự thăng tiến của Trần Chí gắn liền chặt chẽ với giới tinh hoa chính trị Campuchia. Vào tháng 7/2020, ông ta được phong tước hiệu “Oknha” (Nghĩa hiệp), một danh hiệu dân sự danh giá thường dành cho các nhà tài trợ giàu có và các nhân vật kinh doanh có mối quan hệ mật thiết với nhà nước. Sau đó, ông giữ vai trò cố vấn cho cựu Thủ tướng Campuchia Hun Sen và con trai ông, Hun Manet, Thủ tướng đương nhiệm.

Tập đoàn Prince cũng xây dựng hồ sơ công khai tại Trung Quốc. Tập đoàn này đã giành được Giải thưởng Mô hình Trách nhiệm Xã hội của Doanh nghiệp tại Hội nghị Thượng đỉnh Tài chính Trung Quốc năm 2021 và 2022, đồng thời được truyền thông nhà nước Trung Quốc quảng bá rộng rãi.

Bà Thịnh chia sẻ với The Epoch Times rằng Trần Chí có mối quan hệ gia đình với Hoàng Khôn Minh, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông. Bà cáo buộc Trần đã giúp quản lý tài sản và rửa tiền cho “phe Phúc Kiến” của ĐCSTQ. Phe Phúc Kiến ám chỉ mạng lưới các quan chức có sự nghiệp thăng tiến cùng thời hoặc được nâng đỡ bởi ông Tập Cận Bình trong thời gian dài ông làm việc tại tỉnh Phúc Kiến.

Dựa trên cuộc điều tra độc lập của mình, bà Thịnh cáo buộc vai trò chính của Trần là rửa tiền cho giới tinh hoa ĐCSTQ. Bà cho rằng Trần có quyền tiếp cận các cá nhân có ảnh hưởng trong Bộ Công an và Bộ Ngoại giao, cũng như căn cứ của gia đình ông Tập tại Thâm Quyến.

Sau khi việc dẫn độ Trần Chí được công bố, ông Hun Sen dường như đã tìm cách giữ khoảng cách với vụ việc. Tối ngày 7/1, người phát ngôn của ông cho biết một số cá nhân đã lợi dụng tên tuổi của các lãnh đạo để bao che cho các hành vi bất hợp pháp—và những người đó chính là mục tiêu mà đảng cầm quyền dự định “triệt phá”.

Những “Giao dịch đen tối”

Eric, cựu đặc vụ ĐCSTQ từng làm việc tại Prince Group, cho biết các khu phức hợp lừa đảo ở Đông Nam Á có “mối quan hệ cộng sinh” với dự án cơ sở hạ tầng toàn cầu “Vành đai và Con đường” của ĐCSTQ. Ông mô tả các “giao dịch đen tối”, trong đó ĐCSTQ sử dụng các mạng lưới đó để hỗ trợ bành trướng ra nước ngoài và tạo chuỗi lợi ích gắn liền với con cháu của các quan chức cao cấp.

Eric cho biết tập đoàn này hỗ trợ các hoạt động của Trung Quốc ở nước ngoài bằng tiền bạc, nhân lực và vận tải, trong khi mạng lưới kinh doanh của Trần đóng vai trò là nguồn quỹ và căn cứ hậu cần cho các hoạt động tình báo Trung Quốc. Ông nói thêm rằng mình đã chứng kiến các quan chức an ninh chính trị cấp cao từ Bắc Kinh và Trùng Khánh tổ chức các cuộc họp kín tại câu lạc bộ riêng của Trần ở Campuchia, được gọi là Vân Tuyên Các (Yunxuan Pavilion).

Bà Thịnh nhận định, một khi Trần Chí đã ở Trung Quốc, việc đưa ra xét xử tại Hoa Kỳ sẽ khó khăn hơn nhiều—biến việc bàn giao cho Trung Quốc thành một cách để tránh những rắc rối ngoại giao và pháp lý.

“Cảm giác như chính quyền Trung Quốc và Campuchia đang diễn một vở kịch,” bà nói.

Ông Lai Jianping dự đoán rằng giờ đây khi Trần đã trở lại Trung Quốc, các nhà chức trách có thể dàn dựng một vụ án công khai hạn chế—có thể viện dẫn “bí mật quốc gia” để tránh các thủ tục mở—và sau đó để câu chuyện chìm vào quên lãng. “Sau khi bụi trần lắng xuống, việc ông ta có thực sự thụ án hay không… sẽ chẳng ai biết được,” ông nói.