Các nhà lãnh đạo thế giới tham dự tang lễ của TNS Graham

Lễ tưởng niệm Thượng nghị sĩ Cộng hòa kỳ cựu của Mỹ Lindsey Graham được tổ chức tại Washington D.C. vào thứ Ba (28/7), với sự tham dự của nhiều nguyên thủ quốc gia cùng Tổng thống Donald Trump và các quan chức cấp cao của Mỹ để tưởng nhớ chính trị gia có tầm ảnh hưởng lớn trên trường quốc tế.

Ông Graham đã phục vụ tại Quốc hội Mỹ hơn 30 năm và có ảnh hưởng sâu rộng trong chính trường cũng như lĩnh vực ngoại giao quốc tế. Ông qua đời ngày 11/7 do bị bóc tách động mạch chủ cấp tính, hưởng thọ 71 tuổi. Tang lễ của ông bao gồm các nghi thức đón linh cữu tại Điện Capitol và lễ tưởng niệm tại Nhà thờ Chính tòa Quốc gia Washington, đánh dấu lời tiễn biệt trang trọng dành cho ông.

Tổng thống Trump đã đọc điếu văn tại Nhà thờ Chính tòa Quốc gia Washington, cùng người dẫn chương trình Fox News Sean Hannity và nhiều lãnh đạo bảo thủ khác tưởng nhớ ông Graham. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng tham dự, cho thấy tầm ảnh hưởng của ông Graham trên chính trường thế giới.

Ngoài ra, các đại sứ và phái đoàn ngoại giao của các nước đồng minh tại Mỹ, bao gồm nhiều quốc gia thành viên NATO cùng các đối tác ở Trung Đông, cũng tập trung tại Washington để dự lễ tưởng niệm, cùng tri ân người đồng minh kiên định, từng nhiều lần thăm các nước NATO và khu vực Trung Đông khi còn sinh thời.

Trump: “Ông ấy là một người cứng rắn thực sự, nhưng không gây thù chuốc oán”

Trong bài điếu văn tại Nhà thờ Chính tòa Quốc gia Washington, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Ở thủ đô Washington cũng như trên toàn thế giới, không có sự kiện lớn nào diễn ra mà Lindsey Graham không biết hoặc không có tiếng nói”. Ông cũng ca ngợi ông Graham đã qua đời khi sự nghiệp đang ở đỉnh cao.

Ông Trump tiếp tục ca ngợi khả năng hợp tác vượt qua ranh giới đảng phái của ông Graham và hài hước nói: “Dù bầu không khí chính trị ở Washington có căng thẳng đến đâu thì gần như ai cũng quý mến Lindsey, dù là đảng Cộng hòa hay Dân chủ. Được rồi, không phải tất cả mọi người, nhưng ông ấy thực sự là một người rất cứng rắn”. Ông Trump còn đùa rằng ông Graham “là người đầu tiên có thể khiến bạn bật cười, đồng thời cũng là người cuối cùng mà bạn muốn trở thành kẻ thù”.

Ông Trump đặc biệt nhắc đến bài phát biểu đầy cảm xúc của Graham trong quá trình vận động Thượng viện phê chuẩn Thẩm phán Tòa án Tối cao Brett Kavanaugh, gọi đó là “khoảnh khắc huy hoàng nhất của Lindsey và cũng là một dấu mốc trong lịch sử Thượng viện.”

Trong bài phát biểu, ông Trump cũng thích thú nhắc lại cuộc cạnh tranh “khốc liệt” giữa hai người trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa năm 2016, trong đó ông từng công khai số điện thoại cá nhân của Graham khiến điện thoại của vị thượng nghị sĩ liên tục bị gọi đến.

“Đó là khởi đầu cho tình bạn của chúng tôi. Người cười cuối cùng lại là Lindsey, vì trong suốt 10 năm sau đó, không có ngày nào ông ấy không gọi điện cho tôi. Điều đó thật không dễ dàng”, ông Trump nói.

Nhắc đến em gái của ông Graham là Darline Graham, ông Trump cho biết sau khi cha mẹ qua đời, ông Graham đã đảm nhận trách nhiệm giám hộ và nuôi dưỡng em gái trưởng thành. Trước đây, ông Graham từng nói việc nuôi dạy em gái là thành tựu khiến ông tự hào nhất trong cuộc đời.

Ông Trump nói: “Không có gì phù hợp hơn việc hôm nay Darline tiếp tục di sản phụng sự đất nước của anh trai mình tại Thượng viện. Tôi không hề nghi ngờ rằng hôm nay ông ấy đang dõi theo từ thiên đường và vô cùng tự hào về em gái mình”.

Ngoài ra, Sean Hannity cũng ôn lại tình bạn kéo dài hàng chục năm với Graham, ca ngợi ông “mang lại tỷ suất người xem rất cao” và là vị khách nhiệt huyết, đầy sức hút cá nhân. Hannity đặc biệt cảm ơn Trump vì đã dành tình bạn cho Graham, giúp ông có cơ hội “đứng ở hàng ghế đầu của lịch sử ở cấp độ cao nhất”.

Quốc hội Mỹ tổ chức nghi thức đón linh cữu trọng thể, nghị sĩ hai đảng bày tỏ lòng tiếc thương

Lễ tưởng niệm bắt đầu tại Đại sảnh Vòm tròn của Điện Capitol (Capitol Rotunda). Linh cữu của Graham được Đội danh dự khiêng linh cữu của quân đội Mỹ (Armed Forces Body Bearer Team) hộ tống vào tòa nhà Quốc hội nhằm ghi nhận sự nghiệp quân ngũ của ông trong Không quân Mỹ, nơi ông nghỉ hưu với quân hàm đại tá.

Tại lễ tưởng niệm ở Quốc hội, Phó Tổng thống JD Vance đã đọc điếu văn. Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune đánh giá cao sự nghiệp của Graham tại Quốc hội và nói rằng: “Đối với rất nhiều người ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện, Lindsey không chỉ là một đồng nghiệp mà còn là một người bạn chân thành.”

Trong bài phát biểu, Vance cho biết Graham quan tâm đến mọi người xung quanh, từ những nhân viên cấp thấp nhất đến đội ngũ phục vụ.

“Ông ấy luôn tò mò về con người, bởi vì ông ấy yêu quý mọi người và thật sự quan tâm đến họ… Ông ấy đối xử bình đẳng với tất cả mọi người, bởi ông ấy yêu từng người trong hội trường này. Đó là minh chứng tuyệt vời cho phẩm chất của ông ấy.”

Vance cũng mô tả Graham là một chính trị gia có phong cách rất riêng, gọi ông là “một nhân vật Mỹ độc nhất vô nhị” (A true American original). Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tom Cotton trước đó cũng viết rằng Graham là “một người Mỹ độc nhất vô nhị, một con người thực sự đi lên từ hai bàn tay trắng.”

Ông Thune nói thêm rằng, trong giờ phút mọi người nói lời từ biệt cuối cùng với Graham, việc dành cho ông nghi thức danh dự đặc biệt tại Điện Capitol là “không thể phù hợp hơn.”

Các nhà lãnh đạo thế giới hội tụ tại Nhà thờ Chính tòa

Buổi chiều, lễ tang được chuyển đến Nhà thờ Chính tòa Quốc gia Washington.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trực tiếp đến viếng và gọi Graham là một trong những đồng minh kiên định nhất của Israel. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng bay tới Washington để dự tang lễ.

Khi còn sống, Graham đã 10 lần thăm Ukraine. Trước khi qua đời, ông vừa hoàn tất chuyến thăm Kyiv và là người ủng hộ mạnh mẽ hợp tác an ninh Mỹ – Ukraine cũng như các biện pháp trừng phạt Nga.

Nhân chuyến đi này, Zelensky và Netanyahu cũng tới Nhà Trắng để hội đàm cấp cao với Tổng thống Trump về tình hình Trung Đông và cuộc khủng hoảng Ukraine.

Trump sẽ phát biểu tưởng nhớ “người thì thầm bên tai Trump”

Mối quan hệ giữa ông Trump và ông Graham từ lâu luôn thu hút sự chú ý. Hai người từng là đối thủ trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Cộng hòa năm 2016, sau đó xây dựng mối quan hệ đồng minh chính trị chặt chẽ. Dù từng trải qua những giai đoạn căng thẳng, cuối cùng họ vẫn duy trì mức độ tin cậy chiến lược rất cao.

Nhờ khả năng hiểu rõ và tác động đến các quyết sách đối ngoại của Tổng thống, ông Graham được các đồng nghiệp mệnh danh là “người thì thầm bên tai Trump”.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Fox & Friends của Fox News vào sáng thứ Ba, ông Trump khi nhắc đến lập trường cứng rắn của Graham cho biết ông luôn kiên định trong việc bảo vệ sức mạnh của nước Mỹ và ủng hộ Ukraine.

“Thành thật mà nói, Lindsey thực sự rất nhiệt huyết trong việc bảo vệ những lập trường của mình”, ông Trump nói trong chương trình.

Sau khi Graham qua đời, chiếc ghế Thượng nghị sĩ còn trống đã được Thống đốc bang Nam Carolina Henry McMaster chỉ định em gái ông là Darline Graham Nordone tạm thời đảm nhiệm.

Được ông Trump công khai khuyến khích và ủng hộ, bà Darline đã tuyên bố ra tranh cử trong cuộc bầu cử sơ bộ đặc biệt của đảng Cộng hòa vào ngày 11/8 để giành trọn vẹn nhiệm kỳ Thượng viện kéo dài 6 năm.

Thúc đẩy dự luật tâm nguyện cuối cùng và an táng

Để tưởng nhớ tâm nguyện cuối cùng của Graham, Thượng viện Mỹ đã lên lịch tiến hành cuộc bỏ phiếu thủ tục đầu tiên vào tối thứ Ba đối với “Dự luật trừng phạt Nga” do ông thúc đẩy với sự ủng hộ của cả hai đảng.

Dự luật nhằm áp thuế đối với các quốc gia mua năng lượng của Nga và được xem là lời tri ân thiết thực của các đồng nghiệp tại Quốc hội đối với sự nghiệp chính trị của ông.

Sau khi kết thúc các hoạt động tưởng niệm tại Washington, thi hài của Graham sẽ được đưa về quê nhà Nam Carolina vào ngày thứ Tư. Tại đây, Nghị viện bang sẽ tổ chức lễ tưởng niệm với màn bay chào của các tiêm kích F-16. Sau đó sẽ diễn ra lễ viếng công khai tại Nhà thờ First Baptist ở thành phố Columbia, trước khi ông được an táng trong lễ riêng tư tại quận Pickens, khép lại cuộc đời của một nhân vật kỳ cựu trên chính trường Mỹ.