Tổng thống Trump nghĩ gì về việc Trung Quốc thanh trừng Trương Hựu Hiệp

Trương Đình
•
Thứ Hai, 02/02/2026

Sự kiện Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Đảng cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Trương Hựu Hiệp và Ủy viên Quân ủy Trung ương Lưu Chấn Lập bị thanh trừng đã thu hút sự chú ý toàn cầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Bảy (31/1) đã bày tỏ quan điểm về vụ việc này. Ông cho biết sẽ theo dõi sát sao diễn biến.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại cuộc họp báo ở Mar-a-Lago, Palm Beach, Florida, sau Chiến dịch Absolute Resolve ở Venezuela dẫn đến việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, thứ Bảy, ngày 3 tháng 1 năm 2026. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Hôm thứ Bảy (31/1) khi đang trên chuyên cơ Air Force One tới West Palm Beach, bang Florida, ông Trump đã trao đổi với giới truyền thông. Khi một phóng viên hỏi rằng một tuần trước Trung Quốc (ĐCSTQ) đã xảy ra một cuộc đại thanh trừng trong quân đội, ông có nhận định gì về việc này, ông Trump trả lời: “Theo tôi, Trung Quốc chỉ có một ‘ông chủ’, đó chính là Chủ tịch Tập Cận Bình. Người tôi làm việc cùng chính là ông ấy”.

Khi được hỏi liệu ông có lo ngại về sự ổn định của Trung Quốc hoặc vấn đề Đài Loan do sự kiện này hay không, ông Trump nói: “Tôi cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình chính là ‘ông chủ’. Tôi đang theo dõi sự việc này rất chặt chẽ”.

Trước khi ông Trump trực tiếp trả lời câu hỏi của phóng viên, Nhà Trắng đã từ chối bình luận về các thông tin liên quan đến việc Trương Hựu Hiệp thất thế. Một quan chức cấp cao của Mỹ nói với Reuters rằng chính quyền Trump cam kết “xây dựng một lực lượng quân sự có khả năng chống lại mọi hành động xâm lược tại bất kỳ khu vực nào thuộc Chuỗi đảo thứ nhất.”

Ngày 24/1, ĐCSTQ chính thức công bố việc Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị “lập án điều tra vì vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”. Thông tin này đã gây bùng nổ dư luận và thu hút sự chú ý của giới lãnh đạo cấp cao Mỹ.

Ngày 28/1, tại phiên điều trần của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng bày tỏ quan điểm về làn sóng thanh trừng gần đây trong nội bộ ĐCSTQ. Ông nói rằng việc các tướng lĩnh này ngã ngựa là “một phần của mô hình mà chúng ta đã chứng kiến trong vài năm qua, tức là việc thanh trừng các lãnh đạo quân đội của họ”.

“Đây là vấn đề nội bộ trong hệ thống của họ. Rõ ràng họ không chia sẻ hay thảo luận sâu với chúng tôi về bất kỳ chi tiết liên quan nào, nhưng không nghi ngờ gì nữa, đây là điều mà chúng tôi đang theo dõi rất sát”, ông nói thêm.

Sự kiện Trương Hựu Hiệp cũng đã thu hút sự quan tâm của các chuyên gia ở hải ngoại. Về nguyên nhân Trương Hựu Hiệp ngã ngựa, hiện tồn tại nhiều suy đoán khác nhau, từ tham nhũng, binh biến – chính biến cho đến rò rỉ bí mật hạt nhân, nhưng tất cả những điều này đều chưa thể được xác thực. Tuy nhiên, một số chuyên gia nước ngoài đã nhìn từ căn nguyên của thể chế ĐCSTQ để lý giải tính tất yếu của các cuộc thanh trừng.

Giám đốc Trung tâm Trung Quốc thuộc viện nghiên cứu Hudson Institute ở Washington, chuyên gia nghiên cứu vấn đề Trung Quốc Dư Mậu Xuân, ngày 30/1 đã đăng trên Washington Post bài viết với tiêu đề “Tính tất yếu của cuộc đại thanh trừng trong quân đội Đảng Cộng sản”. Ông cho rằng thể chế cộng sản quyết định việc người đứng đầu đảng luôn nghi ngờ cấp dưới không đủ trung thành; “trong chế độ độc tài cộng sản, tội lớn nhất không phải là tham nhũng, không phải là bất tài, mà là khiến lãnh tụ tối cao không ngủ được”.

Theo Dư Mậu Xuân, các nhà độc tài thích nhất là nói đến “lòng trung thành tuyệt đối”, nhưng “lòng trung thành tuyệt đối” lại khó có thể được kiểm chứng một cách tuyệt đối. Hôm nay anh hô khẩu hiệu, nhưng phía sau có đang tính toán điều gì không? Vì vậy, kết quả của việc các nhà độc tài theo đuổi “trung thành tuyệt đối” thường là nỗi sợ hãi sâu sắc hơn và sự đa nghi ngày càng nghiêm trọng, cuối cùng dẫn đến hết đợt thanh trừng này đến đợt thanh trừng khác.

Dư Mậu Xuân nói rằng, theo logic này, cuối cùng nhà độc tài tất yếu sẽ rơi vào trạng thái rối loạn thần kinh không thể tự thoát ra, luôn cảm thấy có người đang âm mưu hãm hại, chơi trò trung thành hai mặt, hay lén lút cấu kết với thế lực nước ngoài.

Cựu chuyên gia phân tích vấn đề Trung Quốc của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) Dennis Wilder hôm thứ Sáu tuần trước cũng viết trên Financial Times rằng có một điểm có thể khẳng định, đó là “tội lỗi thực sự của Trương Hựu Hiệp tuyệt đối không phải là tham nhũng hay năng lực lãnh đạo yếu kém, mà là quyền lực của ông ta lớn đến mức khiến Tập Cận Bình không thể dung thứ”.

Một số chuyên gia khác cho rằng, các cuộc đại thanh trừng gần đây của ĐCSTQ trên thực tế không những không giúp tăng cường năng lực lãnh đạo của Tập Cận Bình đối với quân đội, mà còn gây ra những tác động tiêu cực trong nội bộ quân đội. Nghiên cứu viên cao cấp Lyle Morris thuộc Viện Nghiên cứu Chính sách của Hiệp hội châu Á (Asia Society Policy Institute) nói với BBC rằng quân đội Trung Quốc hiện nay “đang rơi vào tình trạng hỗn loạn”, tồn tại một “khoảng trống lãnh đạo khổng lồ”.

“Điều này bất lợi cho chính Tập Cận Bình, bất lợi cho năng lực lãnh đạo và quyền kiểm soát của ông ta đối với quân đội”, Morris nhận định.

BBC cho biết, việc ĐCSTQ thanh trừng các tướng lĩnh cấp cao nhất cũng làm dấy lên sự bất an trong hàng ngũ sĩ quan cấp dưới; họ có thể lo sợ rằng người tiếp theo gặp nạn sẽ là ai. Chứng kiến số phận của các tướng lĩnh cấp trên, họ có thể không muốn được thăng chức lên vị trí mà bất cứ lúc nào cũng có thể trở thành tâm điểm trong chiến dịch “chống tham nhũng” của Tập – một “vùng chết” (deadly zone).

“Theo logic chính trị như vậy, Trương Hựu Hiệp không phải là người cuối cùng, và người tiếp theo cũng sẽ không khiến ai ngạc nhiên”, ông Dư Mậu Xuân nhận định.

Từ khóa Donald Trump trump Trương Hựu Hiệp