Hôm thứ Tư (17/6), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ hoãn việc đề cử ông Jay Clayton làm tân Giám đốc Tình báo Quốc gia (DNI).

Công tố viên Liên bang đương nhiệm kiêm cựu Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ Jay Clayton. (Nguồn: sec.gov)

Ông Clayton từng là công tố viên liên bang và là Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Tuy nhiên, quyết định tạm gác đề cử này khiến nỗ lực của Quốc hội nhằm tái phê chuẩn một đạo luật giám sát tình báo đối ngoại then chốt trở nên rối ren hơn.

Phiên điều trần phê chuẩn ông Clayton tại Ủy ban Tình báo Thượng viện vốn theo kế hoạch được tổ chức vào thứ Tư.

Chủ tịch Ủy ban, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tom Cotton, sau đó lên tiếng nhằm giảm bớt đồn đoán. “Ông Clayton hiện vẫn là ứng viên được đề cử cho vị trí này và đang chờ Thượng viện xem xét phê chuẩn,” ông viết. “Trừ khi Tổng thống yêu cầu ông ấy không tham dự hoặc quyết định rút đề cử, chúng tôi sẽ tổ chức phiên điều trần theo đúng lịch đã được hoãn lại.”

Quyết định đề cử Clayton được công bố từ đầu tháng này. Trước đó, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm ông Bill Pulte – người đứng đầu Cơ quan Phát triển Đô thị và Nhà ở – làm quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia, động thái gây nhiều tranh cãi trong Quốc hội.

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ và một bộ phận nghị sĩ Đảng Cộng hòa cho rằng ông Pulte không đủ tư cách đảm nhiệm chức vụ này vì thiếu kinh nghiệm trong lĩnh vực an ninh quốc gia.

Điều này cũng khiến tiến trình tái phê chuẩn Điều 702 của Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài (FISA) rơi vào bế tắc. Một số thượng nghị sĩ tuyên bố, chỉ khi ông Pulte bị thôi chức quyền DNI, họ mới bỏ phiếu ủng hộ gia hạn điều khoản này.

Hôm thứ Tư, ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social rằng ông muốn “tạm dừng” quy trình đề cử Clayton và để Pulte tiếp tục giữ chức quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia. Tuy nhiên, động thái này được dự báo sẽ châm ngòi cho một vòng tranh cãi mới tại Quốc hội về FISA và năng lực của ông Pulte.

Tổng thống viết rằng ông hy vọng Quốc hội lùi phiên điều trần của ông Clayton tại Ủy ban Tình báo, và trước tiên hãy tổ chức bỏ phiếu phê chuẩn tân Công tố viên Liên bang Quận Nam New York – người sẽ kế nhiệm ông Clayton. Cuối tuần qua, ông Trump tuyên bố sẽ đề cử luật sư riêng của mình là ông James McDonald cho vị trí này, nhưng các nghị sĩ Dân chủ được cho là sẽ phản đối.

Ông Trump còn nói rằng, trước khi Quốc hội thông qua được Đạo luật “Cứu nước Mỹ” (The Save America Act) – dự luật về điều kiện cử tri mà ông từ lâu đặt ưu tiên – ông sẽ không ký bất kỳ dự luật nào tái phê chuẩn FISA. Đạo luật về quyền bầu cử này hiện chưa có đủ 60 phiếu để vượt qua thủ tục tranh luận tại Thượng viện.

“Vì vậy, để tăng thêm phần kịch tính, nhưng cũng là vì lợi ích quốc gia và người dân, tôi sẽ không phê chuẩn FISA nếu không có Đạo luật ‘Cứu nước Mỹ’ đi kèm,” ông Trump viết.

Trong tuần này, Lãnh đạo khối đa số Thượng viện, Thượng nghị sĩ Cộng hòa John Thune, công khai thừa nhận dự luật về điều kiện cử tri kia chưa đủ phiếu để thông qua. Dự luật yêu cầu cử tri Mỹ phải xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch mới được bỏ phiếu.

“Cách duy nhất để thông qua dự luật này là xóa bỏ quy tắc ‘ngăn chặn tranh luận’ (filibuster),” ông Thune nói. “Còn hiện tại, chúng ta còn lâu mới đạt tới số phiếu cần thiết.”

Ông Trump hôm thứ Tư, trong cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, nói rằng ông muốn FISA được gia hạn, nhưng cũng muốn dự luật về quyền bầu cử được thông qua.

Khi được hỏi Pulte sẽ giữ chức quyền Giám đốc Tình báo Quốc gia trong bao lâu, ông Trump trả lời: “Cho đến khi tất cả những người khác đều được phê chuẩn xong.”

Nhắc đến ông Pulte và sự phản đối của đảng Dân chủ, ông Trump nói: “Ông ấy là một người rất có năng lực – chính vì thế mà họ sợ.”

Theo Lâm Yến / Epoch Times