Vụ sinh viên 18 tuổi bị đâm chết ở Anh: Tranh cãi về “tiêu chuẩn kép” của cảnh sát
- Chu Thần
- •
Gần đây, một vụ án đã khiến rất nhiều người Anh phẫn nộ. Sinh viên năm nhất 18 tuổi Henry Nowak đã bị người đàn ông Sikh Vickrum Digwa đâm chết ở Southampton. Khi cảnh sát tới hiện trường, họ tin vào lời nói dối của Digwa, rồi ngược lại bắt giữ Henry đang thoi thóp. Đêm hôm đó, Henry tử vong tại bệnh viện.
Vụ án xảy ra vào ngày 3/12/2025, khi đó chưa thu hút sự chú ý rộng rãi. Truyền thông chính thống chỉ coi đây là một vụ đâm chém đêm khuya mang tính địa phương thông thường và đưa tin sơ lược.
Nhưng sau khi kẻ giết người Digwa bị tuyên án tù chung thân, phải thụ án ít nhất 21 năm vào ngày 28/5 năm nay, vụ việc đã gây chấn động toàn nước Anh. Đặc biệt sau khi tòa công bố đoạn video từ camera gắn trên người cảnh sát, hình ảnh có sức tác động rất mạnh này đã tạo ra tranh cãi gay gắt và làn sóng phẫn nộ rộng khắp.
Diễn biến vụ việc
Đoạn phim từ camera gắn trên người cho thấy, sau khi một nam và một nữ cảnh sát tới hiện trường, Henry đã ngồi bệt xuống đất vì kiệt sức. Anh nói với cảnh sát: “Tôi không thở được.”
Viên cảnh sát nam hỏi tên Henry. Giọng Henry rất yếu, cảnh sát không nghe rõ, có lẽ tưởng anh đã say rượu, rồi hỏi xem ngoài Henry ra còn ai bị thương không.
Lúc này, Digwa lại “ngậm máu phun người”, nói rằng chính hắn mới là người bị thương, còn nói Henry “tóm cổ anh trai tôi, giật khăn quấn đầu của tôi xuống, túm tóc tôi”. Khi cảnh sát hỏi Digwa có bị thương không, hắn nói: “Mắt tôi sưng, hơi bầm tím thôi.”
Henry lại van nài: “Tôi bị đâm rồi, tôi không thở được.” Cảnh sát dường như không nghe thấy. Henry cầu cứu nhiều lần, nhưng cảnh sát không để ý mà còn còng tay anh.
Nữ cảnh sát hỏi Henry bị đâm ở đâu. Henry lúc đó gần như không còn nói được nữa. Nữ cảnh sát hơi mở áo anh ra xem qua nhưng không thấy vết thương.
Lúc này, Henry đã gần như mất phản ứng với thế giới bên ngoài, nhưng cảnh sát lại nói với anh rằng anh bị bắt vì nghi ngờ “tấn công người khác”, rồi còn đọc cho anh biết các quyền của mình — nhiều người cho rằng đó có thể là những lời cuối cùng Henry nghe được trước khi chết.
Khoảng một phút sau khi bị còng tay, Henry hoàn toàn mất ý thức, tình trạng cơ thể xấu đi đột ngột và rơi vào trạng thái không phản ứng. Lúc đó cảnh sát mới nhận ra có điều không ổn, bắt đầu tháo còng để kiểm tra vết thương, đồng thời tiến hành hồi sức tim phổi tại chỗ và khẩn cấp gọi xe cứu thương.
Sau khi xác định rằng Digwa cùng anh trai và cha hắn đã nói dối, cảnh sát đã bắt giữ họ ngay tại chỗ.
Đáng tiếc, lúc này khoang ngực của Henry đã xuất huyết rất nghiêm trọng. Sau đó, chuyên gia bệnh học xác nhận trước tòa rằng do vết thương quá nặng, ngay cả khi xe cứu thương đến ngay lúc đó thì hiện trường cũng không còn bất kỳ biện pháp y tế nào có thể cứu sống anh. Henry được tuyên bố tử vong vào lúc 0 giờ 37 phút sáng hôm sau. Khi đó đã khoảng một giờ kể từ lúc cảnh sát tới hiện trường vụ án.
Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy nguyên nhân cái chết của Henry là do xuất huyết nội tạng nghiêm trọng mang tính hủy diệt.
Kẻ sát nhân Digwa khi đó mang theo hai con dao, trong đó có một con dao găm dài 21 cm. Pháp y xác nhận Henry bị đâm tổng cộng năm nhát, trong đó nhát chí mạng ở ngực, đâm sâu 8 cm, xuyên qua phổi và cắt đứt một tĩnh mạch lớn quan trọng phía sau xương đòn.
Ngoài ra, anh còn bị đâm hai nhát ở đùi, một nhát ở bụng dưới và một vết cứa ở mặt.
Báo cáo pháp y chỉ ra rằng Henry mặc áo màu tối, và khi đó là đêm khuya. Quan trọng hơn, vì tĩnh mạch sau xương đòn bị cắt ở vị trí sâu trong cơ thể, máu không phun ra ngoài nhiều mà chảy ngược hết vào khoang ngực, nên lúc đầu cảnh sát không nhìn thấy vết thương.
Pháp y tìm thấy hơn 1.200 ml máu tụ trong khoang ngực của Henry.
“Con trai tôi chết mà không có chút phẩm giá nào”
Vào thời điểm vụ án xảy ra tháng 12/2025, vì đây là một vụ giết người hình sự nghiêm trọng, toàn bộ chứng cứ ban đầu tại hiện trường, đặc biệt là video từ camera cảnh sát, đã bị niêm phong trực tiếp như chứng cứ tư pháp cốt lõi.
Khi đó, gia đình chỉ biết rằng Henry bị đâm trong một cuộc xung đột giữa các sắc tộc và cuối cùng đã tử vong.
Trong quá trình xét xử vụ án, khi đoạn âm thanh hình ảnh từ hiện trường được công khai phát tại tòa như bằng chứng của bên công tố, cha mẹ Henry mới lần đầu tận mắt chứng kiến, tận tai nghe thấy trong những phút cuối đời, con trai mình vừa nôn ra máu, vừa 9 lần cầu xin “Tôi không thở được”, nhưng lại bị cảnh sát coi như tội phạm, quật xuống đất rồi còng tay ra sau lưng.
Cha của Henry, ông Mark Nowak, lên án cách cảnh sát đối xử với Henry là “cực kỳ vô nhân đạo và mang tính sỉ nhục”, và nói: “Henry lẽ ra không nên chết trên đường phố Southampton dưới sự quản lý của cảnh sát.”
Bên ngoài tòa án, ông nói với truyền thông: “Henry đã nói với cảnh sát rằng nó không thở được, tới chín lần… Nó bị kéo lê trên nền sỏi, hai tay bị bẻ ra sau… Con trai tôi chết mà hoàn toàn không có phẩm giá. Nó không nhận được sự chữa trị và chăm sóc mà nó xứng đáng có. Trước khi bất kỳ ai chọn tin nó, nó đã mất ý thức rồi.”
Ngược lại, kẻ giết người Digwa “được đối xử tử tế”, và “theo những gì chúng tôi biết, Digwa từ đầu đến cuối thậm chí còn không bị còng tay.”
Thái độ của gia đình hung thủ
Từ đoạn phim camera cảnh sát công bố, có thể thấy người nhà Digwa xuất hiện tại hiện trường và đã cung cấp lời khai giả, đánh lừa cảnh sát.
Địa điểm xảy ra vụ án tuy không ở ngay trước nhà Digwa, nhưng rất gần nhà hắn. Sau khi đâm Henry, hắn lập tức gọi điện cho người nhà để bàn đối sách.
Sau đó, anh trai Digwa gọi số 999 báo cảnh sát, nói rằng anh ta và em trai bị Henry tấn công bằng hành vi phân biệt chủng tộc và bạo lực. Trong cuộc gọi, anh ta phủ nhận việc có bất kỳ vũ khí nào tại hiện trường, và tuyệt nhiên không nhắc gì đến việc Henry đã bị thương chí mạng, khiến trung tâm tiếp nhận tin báo và những cảnh sát đầu tiên tới hiện trường bị dẫn dắt sai lệch nghiêm trọng.
Sau vụ giết người, mẹ của hung thủ, bà Kiran Kaur, 52 tuổi, đã giấu hung khí dính đầy máu trong nhà riêng của mình. Bà Kaur đã bị buộc tội tiếp tay cho tội phạm vào ngày 28/5, hiện đang bị cảnh sát giam giữ tại trại tạm giam chờ tuyên án.
Bà nội của Digwa, bà Bimla Kaur, khi trả lời phỏng vấn Daily Mail, mô tả Digwa là một “cậu bé có vấn đề”, nhưng lại đổ lỗi cho nước Anh. Bà nói: “Vickrum (tên của Digwa) từ trước đến nay luôn là một đứa trẻ khó dạy, nhưng điều đó không hiếm ở những đứa trẻ sinh ra tại Anh.”
Anh trai và cha của Digwa dù cũng cố tình gây hiểu lầm cho cảnh sát, nhưng lại không bị truy tố.
Lời xin lỗi của cảnh sát
Trước làn sóng phẫn nộ của công chúng, phó cảnh sát trưởng Hampshire, ông Robert France, biện minh rằng trong vòng ba phút sau khi tiếp xúc với Henry, cảnh sát thực ra đã bắt đầu hồi sức tim phổi.
Ông nói: “Đây là một bi kịch hoàn toàn. Tôi rất tiếc vì đêm đó họ đã không cứu được Henry, và tôi cũng rất tiếc rằng Henry lại bị còng tay và bị tuyên bố bắt giữ ngay trong lúc mất ý thức. Nhưng chuyên gia pháp y tại tòa đã nói rất rõ: hôm đó dù cảnh sát có làm gì thì cũng không thể cứu được Henry. Vết thương của cậu ấy rất sâu và nằm bên trong cơ thể, lượng máu mất đi cực lớn nhưng hoàn toàn là xuất huyết nội.”
Văn phòng Hành vi Cảnh sát Độc lập (IOPC) đã vào cuộc điều tra; tòa án cũng đã lên lịch tổ chức điều tra nguyên nhân tử vong có sự tham gia của bồi thẩm đoàn, để chính thức xem xét liệu các biện pháp cưỡng chế mà cảnh sát sử dụng trong lúc kéo lê có gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng xuất huyết nội của Henry, qua đó gián tiếp dẫn đến cái chết của anh hay không.
Kiểu thực thi “tiêu chuẩn kép” được ghi thành văn
Trên thực tế, cảnh sát Anh quả thật có kiểu thực thi “tiêu chuẩn kép” được ghi thành văn. Hội đồng Cảnh sát trưởng Quốc gia (NPCC) trong một hướng dẫn có tên “Cam kết chống phân biệt chủng tộc” đã nói rằng “công bằng chủng tộc” không có nghĩa là “đối xử như nhau” hay “không phân biệt màu da”; “người da trắng nên được đối xử khác với các sắc tộc khác”.
Cam kết này là phần cốt lõi của “Kế hoạch hành động về chủng tộc của cảnh sát”, tạo ra áp lực chính trị rất lớn đối với cảnh sát cấp cơ sở. Cảnh sát rất sợ bị gắn mác “phân biệt chủng tộc có hệ thống”.
Ngày 2/6, các cuộc biểu tình và bạo loạn đã nổ ra trên đường phố Southampton. Hàng trăm người biểu tình tụ tập trước đồn cảnh sát địa phương để phản đối cách cảnh sát đối xử với Henry. Họ hô vang: “Cảnh sát phân biệt chủng tộc cút khỏi đường phố của chúng tôi” và “Các người thật đáng xấu hổ”. Họ giương cờ Anh và các biểu ngữ tự làm với những khẩu hiệu như “Máu Henry đang ở trên tay các người”, “Cứu lấy con em chúng ta” và “Tống cảnh sát tại hiện trường vào tù”.
Người biểu tình còn cố tiến vào con phố nơi gia đình Digwa sinh sống, nhưng bị cảnh sát chặn lại. Một số người ném chai lọ, lon bia và thùng rác vào cảnh sát.
Dưới sức ép của dư luận, ngày 3/6, các bộ trưởng và văn phòng thủ tướng tuyên bố rằng phát biểu “người da trắng nên được đối xử khác với các sắc tộc khác” là sai.
Thứ trưởng phụ trách cảnh sát Sarah Jones nói với GB News: “Đó rõ ràng là cách dùng từ sai. Tôi cho rằng điều đó là sai và tạo ra ấn tượng sai lệch.” Bà nhấn mạnh rằng “mọi người đều bình đẳng trước pháp luật”, đồng thời nói thêm: “Chúng ta phải bảo đảm điều đó luôn đúng, và tôi cho rằng trong đại đa số trường hợp, phản ứng của cảnh sát là đúng.”
Người phát ngôn của Thủ tướng cho biết: “Hội đồng Cảnh sát trưởng Quốc gia đang rà soát tài liệu này để bảo đảm trong hướng dẫn không có sự mơ hồ.”
Hiện tại, Tổng chưởng lý đang xem xét việc đề nghị tăng án đối với Digwa.
Vấn đề mang theo dao và các vật dụng có lưỡi sắc
Một nguyên nhân khác khiến vụ án gây tranh cãi là vấn đề mang theo dao và các vật dụng có lưỡi sắc.
Mặc dù việc mang theo dao hoặc vật sắc nhọn tại Anh là hành vi trái pháp luật, nhưng theo Điều 139 của Đạo luật Tư pháp Hình sự năm 1988, việc mang theo dao vì lý do trang phục truyền thống dân tộc hoặc tín ngưỡng tôn giáo có thể được xem là căn cứ bào chữa hợp pháp. Đạo luật Vũ khí Tấn công năm 2019 tiếp tục bảo vệ quyền của người Sikh đối với việc sở hữu và cung cấp “kirpan” — con dao nghi lễ, một trong năm vật linh thiêng của đạo Sikh.
Kirpan được pháp luật cho phép thì tương đối nhỏ và cùn. Tối xảy ra bi kịch, ngoài việc đeo một kirpan truyền thống nhỏ trong áo, Digwa còn treo bên cổ bằng vỏ dao chính con dao găm chết người dài 21 cm đó.
Digwa thường xuyên tham gia các môn luyện chiến đấu bằng vũ khí. Hắn sưu tập rất nhiều loại dao nghi lễ. Tuy nhiên, cảnh sát sau đó phát hiện nhiều con dao hắn sở hữu thực ra là vũ khí bất hợp pháp.
Cha của Henry kêu gọi cải cách khẩn cấp luật pháp, nhấn mạnh rằng luật phải dựa trên “lẽ thường”, tuyệt đối không được cho phép bất kỳ ai mang theo những con dao như hung khí đã giết con trai ông rồi đi ngang nhiên trên đường phố nước Anh.
Cùng lời trăn trối, khác kết quả
Cái chết của Henry đã gây ra làn sóng phẫn nộ như sóng thần ở Anh. Lãnh đạo Đảng Cải cách Nigel Farage đem vụ việc này so sánh với cái chết của người đàn ông da đen George Floyd ở Mỹ, vụ việc từng gây chấn động toàn cầu năm 2020.
Lời trăn trối cuối cùng của cả hai đều là “Tôi không thở được”, và cả hai đều bị còng tay, chết đi trong tình trạng mất hết phẩm giá, nhưng phản ứng của giới chính trị thì rất khác nhau.
Ông Farage nói rằng khi Floyd chết vì bạo lực cảnh sát hồi đó, ông Starmer — lúc ấy là lãnh đạo phe đối lập ở Anh — đã “dẫn đầu việc quỳ một gối trong Quốc hội”, phong trào “Black Lives Matter” lan khắp nước Anh dữ dội, đến mức tượng của Thủ tướng thời chiến Winston Churchill cũng bị bôi bẩn bằng sơn, và toàn bộ truyền thông đều đưa tin dày đặc.
Ông cho rằng cảnh sát Anh sau khi nghe hung thủ thuộc nhóm thiểu số tố ngược lại rằng mình bị “phân biệt chủng tộc” thì lập tức không tin nạn nhân, thậm chí phớt lờ lời cầu cứu “tôi không thở được”, là vì họ đã bị đầu độc bởi cái gọi là “đào tạo chống phân biệt chủng tộc” đang thịnh hành ở phương Tây sau vụ Floyd năm 2020. Ông cho rằng cảnh sát “vì sợ bị gắn mác phân biệt chủng tộc nên thà tin lời nói dối của hung thủ còn hơn tin vào sự thật ngay trước mắt.”
Ông nói: “Bây giờ hàng chục nghìn người dân Anh đã nhìn rất rõ, chúng ta đang sống dưới chế độ ‘thực thi tiêu chuẩn kép’”.
Ông trực tiếp gắn vụ án này với “thành kiến nhằm vào người da trắng”. Ông kêu gọi nước Anh nên thúc đẩy một quan điểm rằng “mạng sống của người da trắng cũng quan trọng như mạng sống của người da đen.”
Ông cũng nói rằng bản án dành cho hung thủ là quá nhẹ, và Tổng công tố Anh nên xem xét lại.
Ông Musk lên tiếng
Vụ Henry cũng thu hút sự chú ý từ Mỹ, bên kia Đại Tây Dương. Tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk đã liên tiếp đăng và chia sẻ nhiều bài viết liên quan đến vụ án trên X, đồng thời nói rằng ông sẵn sàng bỏ tiền giúp gia đình Henry khởi kiện dân sự riêng đối với cảnh sát.
Trong một bài đăng, ông viết: “Bạn biết không? Chính sách cảnh sát chính thức ở Anh yêu cầu phân biệt chủng tộc với người da trắng. Điều này cực kỳ sai trái, phải thay đổi ngay lập tức!”
Đáp lại chỉ trích của ông Musk, Thủ tướng Anh Starmer nói ông Musk đang “can thiệp thô bạo vào chính trị nước tôi, cố tình kích động chia rẽ và thù hận ở đất nước chúng tôi. Ở Anh, chúng tôi là những con người lý trí và bao dung… lợi dụng bi kịch của một người trẻ để gây bạo loạn là điều hoàn toàn không thể tha thứ.”
Gia đình Henry hiện chưa công khai cho biết họ có chấp nhận sự hỗ trợ tài chính từ ông Musk hay không. Trong tuyên bố, họ nói: “Chúng tôi hoàn toàn không muốn cái chết của Henry bị lợi dụng để tạo ra thêm chia rẽ, hận thù hoặc đối đầu trong xã hội. Chúng tôi hy vọng câu chuyện của Henry sẽ giúp mọi người khi bước ra đường đều an toàn hơn.”
Xem thêm
Từ khóa phân biệt chủng tộc Anh tiêu chuẩn kép Henry Nowak cảnh sát Anh
