Hà Nội yêu cầu tái chế phế thải xây dựng ngay tại công trường

Minh Long
•
Thứ Năm, 30/07/2026

Trước lượng chất thải xây dựng phát sinh khoảng 3.000-3.400 tấn mỗi ngày, Hà Nội yêu cầu các dự án ưu tiên tái chế ngay tại công trường, đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực xử lý và hạn chế tình trạng đổ trộm phế thải.

Ngày 27/7, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành Chỉ thị số 18/CT-UBND về tăng cường quản lý, xử lý, gia cố và tái chế chất thải rắn xây dựng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vật liệu phát sinh từ các công trình, đồng thời giảm lãng phí tài nguyên và hạn chế ô nhiễm môi trường.

Theo đó, thành phố yêu cầu các chủ đầu tư, ban quản lý dự án và đơn vị thi công ưu tiên tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên, hạn chế đào bỏ nền cũ và giảm khối lượng đất phải vận chuyển đi nơi khác. Đối với phần đất đào phát sinh trong quá trình thi công, các đơn vị cần nghiên cứu các giải pháp gia cố phù hợp để tái sử dụng ngay tại dự án, phục vụ san nền, đắp nền hoặc làm móng công trình.

Với những dự án đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng hoặc chuẩn bị thi công, Hà Nội yêu cầu ưu tiên xử lý và tái chế chất thải rắn xây dựng ngay tại công trường nếu điều kiện mặt bằng cho phép. Sản phẩm sau tái chế được khuyến khích sử dụng trực tiếp cho chính công trình nhằm giảm chi phí vận chuyển, hạn chế phát sinh chất thải và nâng cao hiệu quả sử dụng vật liệu.

Đối với các dự án chưa triển khai, chủ đầu tư phải chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát đầy đủ điều kiện địa chất ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, từ đó lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp để tận dụng tối đa địa hình tự nhiên. Chỉ thị cũng yêu cầu không đào bỏ lớp nền cũ khi chưa có phương án gia cố, đồng thời phải lập phương án cân đối khối lượng đào, đắp và tái sử dụng vật liệu phát sinh trong quá trình thi công.

Ngoài việc ưu tiên tái chế tại công trường, Hà Nội cũng định hướng tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế và vật liệu thân thiện với môi trường trong các công trình sử dụng vốn Nhà nước, đồng thời khuyến khích các dự án ngoài ngân sách áp dụng giải pháp tương tự nhằm từng bước mở rộng thị trường vật liệu tái chế trên địa bàn.

Để nâng cao năng lực xử lý chất thải xây dựng, UBND TP. Hà Nội giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đôn đốc chủ đầu tư dự án Nhà máy xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng tại xã Dục Tú (Đông Anh) có công suất 2.000 tấn/ngày, bảo đảm khởi công trước 15/8/2026.

Đồng thời, sở này phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu mở rộng khu xử lý chất thải tại xã Tiến Thắng (Mê Linh) với công suất 480 tấn/ngày ở giai đoạn 1 và 960 tấn/ngày ở giai đoạn 2, hoàn thành việc lựa chọn nhà đầu tư trước cùng thời điểm để đáp ứng nhu cầu xử lý lâu dài của thành phố.

Bên cạnh đó, các sở, ngành được giao rà soát và xác định vị trí các điểm tập kết, xử lý tạm thời theo đề xuất của các địa phương. Nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, UBND các xã có thể cho thuê đất với thời hạn không quá 5 năm để phục vụ hoạt động tập kết và xử lý chất thải xây dựng. Thành phố cũng ưu tiên sớm đưa các điểm đủ điều kiện vào hoạt động trong giai đoạn tháng 7-8/2026.

Theo chỉ thị, Sở Xây dựng có trách nhiệm hoàn thiện hướng dẫn về sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình xây dựng, xây dựng lộ trình nâng dần tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế đối với các công trình sử dụng vốn Nhà nước và nghiên cứu áp dụng đối với các dự án ngoài ngân sách. Đồng thời, sở sẽ hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, định mức và đơn giá đối với từng loại vật liệu tái chế để làm cơ sở lập dự toán và quản lý chi phí.

Thành phố cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý chất thải xây dựng. Hoạt động vận chuyển sẽ được tăng cường giám sát thông qua thiết bị định vị GPS, camera và kết nối dữ liệu nhằm theo dõi khối lượng, lộ trình vận chuyển cũng như điểm tiếp nhận chất thải. Chủ đầu tư phải lập phương án quản lý chất thải theo toàn bộ vòng đời dự án, đồng thời kiểm soát việc giao nhận bằng phiếu xác nhận, chứng từ, dữ liệu điện tử và hồ sơ nghiệm thu đối với sản phẩm tái chế.

Đối với các công trình giao thông, chỉ thị yêu cầu ưu tiên gia cố đất ngay tại chỗ, hạn chế đào bỏ đất có thể xử lý để tái sử dụng. Các đơn vị cũng phải thống kê khối lượng đất đào dư thừa, nhu cầu vật liệu sau khi tận dụng và gửi thông tin về Sở Xây dựng cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường để điều phối phù hợp giữa các dự án.

Nhằm tăng cường quản lý trên thực địa, Công an TP. Hà Nội được giao chỉ đạo lực lượng nghiệp vụ và công an cơ sở tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi đổ trộm chất thải xây dựng tại khu vực ven đô, ven sông, kênh mương và đất công.

Theo UBND TP. Hà Nội, thành phố hiện triển khai giải phóng mặt bằng cho khoảng 1.428 dự án, làm phát sinh 3.000-3.400 tấn chất thải xây dựng mỗi ngày, trong đó khoảng 90% là vật liệu vô cơ có khả năng tái chế. Trong khi đó, công tác phân loại tại nguồn chưa đồng bộ, năng lực xử lý còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Hiện chất thải xây dựng chủ yếu được tiếp nhận tại 4 điểm xử lý với tổng công suất khoảng 1.670 tấn/ngày, gồm một điểm chôn lấp tại xã Nguyên Khê có công suất 360 tấn/ngày và ba điểm trung chuyển, tái chế bằng công nghệ nghiền với tổng công suất khoảng 1.310 tấn/ngày, đặt tại khu vực gần nút giao Pháp Vân – Cầu Giẽ (phường Yên Sở), khu VT12 (phường Phúc Lợi) và xã Thư Lâm.

Thành phố đánh giá lượng chất thải xây dựng tiếp tục tăng cùng quá trình triển khai các dự án hạ tầng, chỉnh trang đô thị và phát triển đô thị mới. Vì vậy, việc mở rộng hệ thống xử lý, tăng cường tái chế ngay tại công trường, sử dụng vật liệu tái chế và ứng dụng công nghệ trong quản lý được kỳ vọng sẽ góp phần giảm lãng phí tài nguyên, hạn chế ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng chất thải xây dựng trong thời gian tới.