Tiệc Quân đội Trung Quốc vắng Ủy viên Quân ủy Trung ương, chuyên gia nêu nguyên nhân
- Alex Wu
- •
Tại tiệc chiêu đãi nhân Ngày thành lập Quân đội (1/8) do quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) tổ chức cách đây ít ngày, không có bất kỳ Ủy viên Quân ủy Trung ương (CMC) nào tham dự. Điều này được cho là cho thấy sự kiện đã bị hạ cấp. Các nhà phân tích nhận định đây là hệ quả của chiến dịch thanh trừng quy mô lớn trong quân đội do ông Tập Cận Bình tiến hành. Mặc dù liên tục thanh trừng các tướng lĩnh, ông Tập vẫn chưa thể hoàn toàn kiểm soát quân đội.
Việc toàn bộ các thành viên của Quân ủy Trung ương (CMC), cơ quan chỉ huy và ra quyết định quân sự cao nhất của chính quyền Trung Quốc, đồng loạt vắng mặt tại tiệc chiêu đãi kỷ niệm 99 năm thành lập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã thu hút sự chú ý rộng rãi. Các nhà phân tích trao đổi với The Epoch Times cho rằng điều này phản ánh tác động từ chiến dịch thanh trừng đang diễn ra của lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình, đồng thời cho thấy ông vẫn chưa hoàn toàn củng cố được quyền kiểm soát đối với quân đội.
Bộ Quốc phòng ĐCSTQ đã tổ chức tiệc chiêu đãi nhân Ngày thành lập Quân đội 1/8 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh vào ngày 31/7. Tân Hoa Xã đưa tin Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân tham dự và đọc diễn văn. Tuy nhiên, hãng tin này không hề đề cập đến ông Trương Thăng Dân, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương và cũng là thành viên CMC duy nhất còn lại ngoài ông Tập. Báo cáo chính thức chỉ cho biết “lãnh đạo các cơ quan thuộc Quân ủy Trung ương và các đơn vị quân đội liên quan đóng tại Bắc Kinh” tham dự sự kiện.
Ông Đổng Quân được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 12/2023 sau khi người tiền nhiệm Lý Thượng Phúc bị cách chức. Tuy nhiên, khác với thông lệ, đến nay ông vẫn chưa được thăng lên hàm thành viên Quân ủy Trung ương.
Kể từ Đại hội XX của ĐCSTQ năm 2022, ông Tập đã thanh trừng 5 trong số 7 thành viên của Quân ủy Trung ương khóa hiện tại, chỉ còn lại ông và ông Trương Thăng Dân. Ông cũng đã thanh trừng nhiều sĩ quan cấp cao, trong đó có các tư lệnh và chính ủy của Hải quân, Không quân và Lực lượng Tên lửa – những người bị cho là không trung thành với ông – khiến bộ máy lãnh đạo quân đội xuất hiện nhiều khoảng trống. Nhiều vị trí hiện vẫn bị bỏ trống.
Theo các nhà phân tích từng trao đổi với The Epoch Times, chiến dịch thanh trừng của ông Tập đã gây ra sự bất mãn rộng rãi trong quân đội và vấp phải sự phản kháng trong nội bộ Đảng.
Nhà phân tích Trung Quốc Lý Lâm Nhất, hiện sống tại Mỹ, cho biết theo thông lệ của ĐCSTQ, chỉ các quan chức cấp thành viên Quân ủy Trung ương trở lên mới được nêu tên khi tham dự các sự kiện. Vì vậy, trong các buổi chiêu đãi Ngày thành lập Quân đội những năm trước, các thành viên đương nhiệm của CMC đều tham dự và luôn được truyền thông nhà nước nêu tên.
Ông nói: “Việc không có bất kỳ thành viên Quân ủy Trung ương nào xuất hiện đã làm giảm đáng kể vị thế của buổi chiêu đãi Ngày 1/8. Nguyên nhân chủ yếu là do cơ cấu nhân sự của Quân ủy đã bị phá vỡ bởi chiến dịch thanh trừng quy mô lớn của ông Tập Cận Bình.”
Các báo cáo chính thức trước đây cho thấy số lượng tướng lĩnh cấp cao tham dự tiệc chiêu đãi Ngày 1/8 đã giảm dần trong những năm gần đây, song song với chiến dịch thanh trừng của ông Tập. Năm 2023, buổi lễ có sự tham dự của các thành viên CMC gồm Lý Thượng Phúc, Lưu Chấn Lập, Miêu Hoa và Trương Thăng Dân. Năm 2024 còn ba thành viên CMC là Lưu Chấn Lập, Miêu Hoa và Trương Thăng Dân tham dự, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Đổng Quân phát biểu. Năm 2025 chỉ còn Lưu Chấn Lập và Trương Thăng Dân tham dự cùng ông Đổng Quân. Đến năm 2026, chỉ còn ông Đổng Quân tham dự và phát biểu.
Ông Viên Hồng Băng, học giả luật người Trung Quốc sống lưu vong tại Úc và có các nguồn tin trong giới lãnh đạo cấp cao của ĐCSTQ, nói với The Epoch Times: “Đây là bức tranh chân thực về tình cảnh hiện nay của Tập Cận Bình – ông ấy đang bị cô lập và bị chính các đồng minh cũ bỏ rơi.”
Ông cho biết trong nội bộ ĐCSTQ và giới quan chức ở Bắc Kinh đang lan truyền một câu nói: “Mỹ không cần động tay; chính Tập Cận Bình đã tự tiến hành một ‘cuộc tấn công chặt đầu’ và xóa sổ toàn bộ cơ cấu chỉ huy của PLA – lực lượng ‘cận vệ của Đảng’”.
PLA là “đội cận vệ của ĐCSTQ”
Ngày 30/7, trước Ngày thành lập Quân đội 1/8, Bộ Chính trị Trung ương ĐCSTQ đã tổ chức phiên học tập tập thể về quốc phòng và quân đội. Tại cuộc họp, ông Tập một lần nữa nhấn mạnh phải bảo đảm rằng “quân đội luôn tuân theo sự chỉ huy của Đảng”.
Việc ĐCSTQ và các lãnh đạo nước này nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu “quân đội luôn tuân theo sự chỉ huy của Đảng” đã vấp phải nhiều chỉ trích, vì đi ngược nguyên tắc phổ quát rằng quân đội phải phục vụ quốc gia chứ không phải một đảng phái chính trị.
Năm 2021, nhà sản xuất âm nhạc, nhà văn và người dẫn chương trình nổi tiếng Cao Hiểu Tùng từng châm biếm khẩu hiệu này trong chương trình Xiaosong Qitan, cho rằng: “Một quân đội chỉ phục tùng mệnh lệnh của Đảng thì được gọi là Schutzstaffel (SS)”.
Schutzstaffel (SS), thường được dịch sang tiếng Trung là “đội cận vệ của Đảng”, trong tiếng Đức có nghĩa là “đội bảo vệ”. Đây là một tổ chức bán quân sự quan trọng dưới quyền Adolf Hitler và Đảng Quốc xã tại Đức Quốc xã.
Sau phát biểu này, ông Cao trở thành mục tiêu kiểm duyệt của ĐCSTQ. Tuy nhiên, nhận định cho rằng PLA là “SS của ĐCSTQ” đã được nhiều hãng truyền thông quốc tế trích dẫn và gây tiếng vang trong dư luận Trung Quốc, trong bối cảnh chế độ độc tài của ĐCSTQ và vai trò của PLA trong việc đàn áp người dân.
Một bài đăng trên diễn đàn hải ngoại Pincong cũng kêu gọi các chính phủ và truyền thông trên thế giới sử dụng cụm từ “SS của ĐCSTQ” để chỉ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, và nhận được nhiều sự hưởng ứng.
Bài viết nêu: “‘Giải phóng’ là một từ mang ý nghĩa tích cực, nhưng nhiều thập niên qua đã chứng minh rằng ĐCSTQ không mang lại sự giải phóng cho người dân Trung Quốc mà là sự nô dịch, đe dọa và đàn áp”.
Bài viết cũng cho rằng: “PLA của ĐCSTQ còn tàn bạo và độc ác hơn cả lực lượng SS của Đức Quốc xã trong Thế chiến II, nhưng thật khó tìm được cách gọi nào phù hợp hơn”.
Ông Viên Hồng Băng nhận định việc ông Tập liên tục nhấn mạnh và củng cố sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội thực chất là nhằm tăng cường sự trung thành tuyệt đối của toàn bộ hệ thống quan chức ĐCSTQ, bao gồm cả quân đội, đối với cá nhân ông.
“Tuy nhiên, không ai có thể giành được sự trung thành tuyệt đối từ người khác. Yêu cầu đó của Tập Cận Bình đi ngược cả bản chất con người lẫn logic chính trị cơ bản”, ông nói.
Theo ông Viên, chính vì vậy mà ông Tập buộc phải tiến hành hết đợt thanh trừng quy mô lớn này đến đợt khác.
“Điều mà Tập Cận Bình đang phải đối mặt hiện nay là ông ấy hoàn toàn cô độc và bị tách rời khỏi tất cả những người từng là thân tín. Ông ấy chỉ còn có thể dựa vào một bộ máy mật vụ khổng lồ để duy trì sự cai trị bằng cảnh sát mật, nhưng mô hình cai trị đó rõ ràng là không bền vững.”
Ông Viên cho rằng việc ông Tập một lần nữa nhấn mạnh sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội nhân dịp Ngày thành lập Quân đội năm nay là bởi “ĐCSTQ hiện đã trở thành đảng của chế độ độc tài tuyệt đối của cá nhân Tập Cận Bình”.
Ông nói: “Cái gọi là chấp nhận sự lãnh đạo của Đảng thực chất là chấp nhận sự lãnh đạo tuyệt đối của Tập Cận Bình, người đứng đầu tập đoàn chính trị ĐCSTQ”.
Minh Hoàng biên dịch
Xem thêm
Từ khóa ĐCSTQ PLA quân đội Trung Quốc Quân ủy Trung ương Tập Cận Bình Thanh trừng Trung Quốc
