Ông Greer: Hội đàm Mỹ – Trung tại Paris tập trung vào đất hiếm và ổn định thương mại
- Bảo Minh
- •
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Chính phủ Mỹ hy vọng duy trì quan hệ ổn định với phía Trung Quốc trước cuộc gặp của lãnh đạo hai nước.
Ông Greer và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ gặp Phó Thủ tướng Quốc vụ viện Trung Quốc Hà lập Phong tại Paris vào ngày 15/3 (Chủ nhật). Trong cuộc họp kéo dài 2 ngày, hai bên sẽ thảo luận những vấn đề còn tồn tại sau thỏa thuận đình chiến thương mại đạt được năm ngoái, đồng thời xây dựng phương án cụ thể cho hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (dự kiến diễn ra từ ngày 31/3 đến 2/4), qua đó định hình những thỏa thuận mà hai nhà lãnh đạo có thể đạt được.
Trước cuộc gặp cấp cao vào cuối tuần này, ông Greer cho biết Chính phủ Mỹ tìm cách duy trì quan hệ ổn định với Trung Quốc. Ông nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm 13/3 (thứ Sáu): “Chúng tôi muốn bảo đảm rằng quan hệ Mỹ – Trung tiếp tục ổn định”.
“Chúng tôi muốn bảo đảm tiếp tục có được các nguồn đất hiếm cần thiết cho ngành sản xuất, bảo đảm họ tiếp tục mua từ chúng tôi những sản phẩm mà họ nên mua, và bảo đảm hai nhà lãnh đạo có cơ hội gặp nhau, để quan hệ song phương phát triển theo hướng mà chúng tôi mong muốn.”
Tổng thống Trump hôm thứ Sáu khi nói về Trung Quốc cho biết: “Chúng tôi luôn duy trì mối quan hệ rất tốt” và “quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc đang tiến triển thuận lợi”.
Hiện nay, chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran vẫn đang tiếp diễn. Iran đã tấn công các tàu chở dầu tại eo biển Hormuz, tìm cách ngăn chặn lưu thông qua tuyến đường này nhằm đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao và gây hỗn loạn; trong khi đó, Trung Quốc sử dụng cảng Cảng Jask của Iran để vận chuyển dầu Iran sang Trung Quốc, tránh các tuyến hàng hải bị quân đội Mỹ giám sát. Ngoài ra, chính quyền Trung Quốc trong thời gian dài cũng cung cấp nguyên liệu quân sự và công nghệ cho Iran. Cuộc hội đàm Mỹ – Trung tại Paris cuối tuần này sẽ diễn ra trong bối cảnh đặc biệt đó.
Ông Greer: Tình hình thương mại đang trở nên cân bằng hơn
Mặc dù Mỹ và Trung Quốc đã ký thỏa thuận thương mại năm 2025, liên quan đến xuất khẩu đất hiếm, điều chỉnh thuế quan, cũng như mua sắm nông sản và kiểm soát xuất khẩu, song hiện giữa hai bên vẫn còn nhiều vấn đề phức tạp, như thuế quan, buôn lậu Fentanyl và vấn đề Đài Loan.
Tuy nhiên, ông Greer cho biết so với một năm trước, quan hệ kinh tế giữa hai nước đã “cân bằng hơn”. Ông nói: “Trong năm qua, thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Trung Quốc đã giảm 30%. Đây là một thay đổi rất lớn”.
“Tháng Một năm nay, giá trị nhập khẩu của chúng tôi từ Trung Quốc đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 2004. Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng tôi không còn thương mại với Trung Quốc. Chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục giao thương, nhưng tình hình thương mại đang trở nên cân bằng hơn.”
Mối quan tâm của phía Trung Quốc: Ngoại giao nguyên thủ và tăng cường liên lạc
Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc Trung Quốc cũng bày tỏ mong muốn duy trì quan hệ ổn định với Mỹ.
Người phát ngôn kỳ họp Lâu Cần Kiệm cho biết trong cuộc họp báo ngày 4/3 rằng ngoại giao nguyên thủ đóng vai trò dẫn dắt chiến lược không thể thay thế trong quan hệ Trung – Mỹ.
“Trung Quốc và Mỹ hợp tác thì cả hai cùng có lợi, đối đầu thì cả hai đều tổn hại,” ông nói.
“Phía Trung Quốc sẵn sàng cùng phía Mỹ tăng cường liên lạc ở mọi cấp độ và qua nhiều kênh khác nhau để mở rộng không gian hợp tác giữa hai bên.”
Tuy nhiên, ông cũng ám chỉ rằng Mỹ “không thể muốn làm gì thì làm trên thế giới”.
Những bất đồng căn bản vẫn tồn tại
Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ hôm thứ Tư (11/3) thông báo sẽ tiến hành điều tra theo Điều 301 của Luật Thương mại Hoa Kỳ năm 1974 đối với Trung Quốc và 15 đối tác thương mại khác liên quan đến tình trạng dư thừa công suất cơ cấu và sản lượng sản xuất. Cuộc điều tra nhằm xác định liệu tình trạng dư thừa công suất của các nước này có “gây gánh nặng hoặc hạn chế đối với thương mại Mỹ” hay không, trong bối cảnh Washington tìm cách thúc đẩy sản xuất trong nước.
Cuộc điều tra này nhằm trao thêm quyền cho chính quyền Trump trong việc áp đặt các mức thuế mới. Đây được xem là công cụ thương mại mới của Nhà Trắng sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ mức thuế “đối ứng” mà ông Trump áp đặt theo Luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế của Hoa Kỳ. Chính quyền Trump ám chỉ rằng trong vòng 5 tháng tới, mức thuế có thể quay trở lại mức “đối ứng” hiện nay.
Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ cho biết trong một tuyên bố rằng năm 2024 Trung Quốc đạt thặng dư thương mại với Mỹ ở mức 361 tỷ USD, lớn nhất trong số tất cả các đối tác thương mại của Mỹ, đồng thời cho biết con số thực tế có thể còn cao hơn do sự bất thường trong dữ liệu từ phía Bắc Kinh.
Hôm thứ Sáu, Bắc Kinh tuyên bố phản đối cuộc điều tra Điều 301 vừa được Mỹ công bố, gọi đây là “biện pháp hạn chế đơn phương”.
Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết Mỹ không có quyền đơn phương xác định liệu các đối tác thương mại có tình trạng dư thừa công suất hay không, đồng thời khẳng định Trung Quốc bảo lưu quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Các lãnh đạo nước ngoài cùng các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế nhiều lần kêu gọi Bắc Kinh giải quyết vấn đề phụ thuộc vào xuất khẩu, nhưng chính quyền Trung Quốc luôn phủ nhận việc tồn tại tình trạng dư thừa công suất.
Tuần này, Quốc hội Trung Quốc đã thông qua một kế hoạch phát triển kinh tế 5 năm mới, trong đó tăng cường năng lực nghiên cứu và phát triển độc lập của các ngành công nghệ cao, đồng thời chuẩn bị tiếp tục mở rộng xuất khẩu thương mại.
Xem thêm
Từ khóa mối quan hệ Mỹ - Trung Scott Bessent Jamieson Greer
