Nghị sĩ Mỹ yêu cầu tăng cường ngăn chặn chip cao cấp bị tuồn sang Trung Quốc
- Lâm Yến
- •
Sau khi nhân viên của một công ty bán dẫn bị truy tố vì buôn lậu chip NVIDIA, các nghị sĩ Mỹ đã yêu cầu Bộ Thương mại tăng cường thực thi các quy định xuất khẩu, nhằm ngăn chặn việc nhiều chip trí tuệ nhân tạo (AI) cao cấp bị tuồn sang Trung Quốc.
Ngày 20/3, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, Thượng nghị sĩ Arkansas Tom Cotton, và Dân biểu Bill Huizenga thuộc khu vực thứ tư bang Michigan đã gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, bày tỏ quan ngại về tình trạng buôn lậu hàng loạt chip AI tiên tiến.
Họ yêu cầu Bộ trưởng Lutnick bắt đầu thực thi một số điều khoản chống vận chuyển trái phép trong Đạo luật An ninh Chip (Chip Security Act), áp dụng cơ chế xác minh vị trí đối với các chip chịu kiểm soát xuất khẩu, nhằm ngăn Bắc Kinh chiếm đoạt công nghệ tiên tiến nhất của Mỹ. Đây cũng là hai nghị sĩ chủ chốt thúc đẩy Đạo luật này.
“Chúng tôi gửi thư vì sốc trước một vụ buôn lậu chip quy mô lớn mới bị phanh phui. Sự việc này nhấn mạnh nhu cầu tăng cường thực thi kiểm soát xuất khẩu và áp dụng các biện pháp sáng tạo hơn,” thư viết. “Nhiều cuộc điều tra, báo cáo và lời khai cho thấy các chip tiên tiến của Mỹ đang bị chuyển trái phép.”
Các nghị sĩ nêu ra nhiều ví dụ liên quan đến việc buôn lậu chip gần đây. Trong chiến dịch mang tên Operation Gatekeeper (Người gác cổng), chính quyền Mỹ đã triệt phá một băng nhóm buôn lậu, mua chip NVIDIA qua trung gian, gỡ nhãn của nhà sản xuất và tìm cách chuyển lậu sang Trung Quốc.
Trong một vụ khác, 4 người đàn ông lập đường dây chợ đen để vận chuyển chip NVIDIA qua Malaysia và Thái Lan trước khi tới Trung Quốc. Kẻ cầm đầu bị bắt ngay trước khi nhậm chức Giám đốc Công nghệ của một công ty điện toán đám mây.
Đầu năm 2025, các cơ quan Singapore bất ngờ khám xét hơn 20 địa điểm liên quan đến việc chuyển chip trái phép, buộc tội 3 người làm giả giấy tờ nhằm che giấu việc chip NVIDIA bị đưa sang Trung Quốc.
Công ty Megaspeed, có trụ sở tại Singapore, là công ty con của một tập đoàn đám mây nhà nước Trung Quốc, đã nhập khẩu chip NVIDIA trị giá hơn 4,6 tỷ USD và hiện đang bị điều tra vì vi phạm quy định xuất khẩu của Mỹ.
Một quan chức Mỹ cho biết, phiên bản mới nhất của mô hình AI Trung Quốc DeepSeek được huấn luyện bằng chip NVIDIA Blackwell, nhiều khả năng đang đặt tại trung tâm dữ liệu ở một khu tự trị của Trung Quốc.
Trường hợp gây sốc nhất là vụ Bộ Tư pháp Mỹ truy tố đồng sáng lập và nhân viên của công ty bán dẫn vì buôn lậu chip quy mô lớn. 3 người bị cáo buộc sử dụng công ty vỏ bọc để tuồn hàng chục tỷ USD chip NVIDIA sang Trung Quốc, thậm chí dùng máy sấy gỡ nhãn gốc trên chip rồi dán nhãn giả để tránh bị phát hiện.
“Mỗi vụ buôn lậu chip đều phá hoại chính sách xuất khẩu của Mỹ và làm suy yếu lợi thế cạnh tranh công nghệ,” các nghị sĩ nhấn mạnh.
Họ thừa nhận việc thực thi kiểm soát xuất khẩu từ trước đến nay luôn là vấn đề nan giải, không có phương án nào tuyệt đối. Do đó, họ yêu cầu Bộ Thương mại xem xét thực thi một phần Đạo luật An ninh Chip mới được Quốc hội thông qua.
Theo Đạo luật, các chip tiên tiến chịu kiểm soát xuất khẩu phải có cơ chế xác minh vị trí. Mục đích là cho phép nhà xuất khẩu kiểm tra chip sau khi xuất khẩu còn ở trong quốc gia/khu vực được phép hay không, ngăn chặn việc tuồn hoặc chuyển sang các quốc gia bị hạn chế (như Trung Quốc), từ đó tăng hiệu lực kiểm soát xuất khẩu.
“Mặc dù không có công cụ nào tuyệt đối, nhưng các biện pháp chống buôn lậu mới sẽ giúp các công ty Mỹ yên tâm hơn khi bán sản phẩm và mở rộng thị trường,” thư viết.
Hai nghị sĩ nhấn mạnh: “Cơ sở hạ tầng điện toán toàn cầu cần được xây dựng trên công nghệ Mỹ, đồng nghĩa với việc xuất khẩu chip quy mô lớn, đồng thời ngăn chặn buôn lậu. Trong khi chúng tôi thúc đẩy Đạo luật An ninh Chip được thông qua, chúng tôi kêu gọi quý cơ quan bắt đầu thực thi một số điều khoản, bao gồm việc cung cấp giải pháp công nghệ chống buôn lậu cho các chip tiên tiến”.
Xem thêm
Từ khóa NVIDIA buôn lậu chip
