Ngoại trưởng G7 kêu gọi Iran ngừng cung cấp vũ khí cho Houthi

Trần Đình
•
Thứ Tư, 23/09/2026

Ngày 21/9, ngoại trưởng các nước G7 kêu gọi Iran chấm dứt việc cung cấp vũ khí và hỗ trợ cho lực lượng Houthi, đồng thời lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào Ả Rập Xê Út và tàu thuyền dân sự. G7 cảnh báo đà leo thang có thể làm gián đoạn thương mại quốc tế, đe dọa an ninh năng lượng toàn cầu và gây bất ổn kinh tế.

Cờ của 7 quốc gia thành viên Nhóm G7. (Ảnh: Shutterstock)

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Houthi gần đây tiến nhanh dọc bờ Biển Đỏ của Yemen, kiểm soát Mokha và nhiều đảo có vị trí chiến lược, qua đó mở rộng ảnh hưởng quanh eo biển Bab al-Mandab. Sau khi Iran hạn chế tàu thuyền qua eo biển Hormuz, vai trò của Bab al-Mandab đối với xuất khẩu dầu vùng Vịnh và vận tải biển toàn cầu càng tăng lên.

G7 yêu cầu chấm dứt hành động quân sự

Sau cuộc họp bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, ngoại trưởng Anh, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Mỹ ra tuyên bố chung, yêu cầu Iran “chấm dứt việc trang bị vũ khí và hỗ trợ cho lực lượng Houthi tại Yemen”.

Các ngoại trưởng nói: “Chúng tôi lên án bằng những từ ngữ mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công liên tục, không thể chấp nhận được do Houthi tiến hành tại Yemen và nhằm vào Vương quốc Ả Rập Xê Út”. Trong số đó có các vụ tấn công gây ảnh hưởng đến dân thường và hạ tầng dân sự.

G7 cũng yêu cầu Houthi chấm dứt mọi hành động quân sự, mọi đe dọa và tấn công nhằm vào hoạt động vận tải biển dân sự, đồng thời trở lại tiến trình chính trị một cách thiện chí. Theo G7, các hành động này tạo ra một “mô hình leo thang nguy hiểm”, có nguy cơ khoét sâu xung đột, làm suy yếu thương mại quốc tế và gây bất ổn kinh tế toàn cầu.

Các nước G7 bày tỏ đoàn kết với chính phủ hợp pháp của Yemen và Ả Rập Xê Út, đồng thời tái khẳng định ủng hộ sự thống nhất, chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của Yemen.

Kiểm soát quanh Bab al-Mandab

Hiện Houthi kiểm soát thủ đô Sana’a cùng phần lớn miền bắc và miền tây Yemen. Đầu tháng này, lực lượng này mở chiến dịch dọc Biển Đỏ, chiếm các vị trí chiến lược gồm Mokha và một số đảo, làm gia tăng rủi ro an ninh tại khu vực Bab al-Mandab — một tuyến hàng hải quan trọng nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương.

Sau khi xung đột Mỹ – Iran bùng phát vào tháng 2, Iran hạn chế tàu thuyền qua eo biển Hormuz, khiến Bab al-Mandab trở thành một trong những tuyến thay thế quan trọng cho năng lượng vùng Vịnh đi ra thị trường thế giới.

Giao tranh cũng gây hậu quả nhân đạo nghiêm trọng. Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, đợt leo thang mới ở duyên hải Biển Đỏ Yemen đã khiến gần 130.000 người phải rời bỏ nhà cửa trong nước; hơn 3.000 người khác đi thuyền vượt Biển Đỏ sang châu Phi. Dữ liệu của Liên Hợp Quốc cho biết các cuộc giao tranh gần đây khiến gần 700 người thiệt mạng và hàng nghìn người bị thương.

Ả Rập Xê Út đáp trả bằng các đợt không kích quy mô lớn. Theo AFP, các cuộc không kích gần đây vào Mokha do Houthi kiểm soát khiến ít nhất 6 người thiệt mạng và 8 người bị thương; phía Ả Rập Xê Út chưa công khai bình luận về cuộc không kích này.

Trong khi đó, Houthi cũng phóng hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa vào các thành phố, cơ sở hạ tầng ở tây nam Ả Rập Xê Út, với phạm vi tấn công bao gồm cả thủ đô Riyadh.

Anh, Pháp hỗ trợ Ả Rập Xê Út

Khi xung đột lan rộng, Anh đã chấp thuận đề nghị hỗ trợ quân sự của Ả Rập Xê Út và sẽ điều một máy bay tiếp dầu Voyager để thực hiện hoạt động “tiếp dầu trên không mang tính phòng thủ”. Thủ tướng Anh Andy Burnham nói Ả Rập Xê Út đang bị tấn công và Anh muốn góp phần giữ thông suốt các tuyến hàng hải quan trọng.

BBC dẫn các nguồn tin ngoại giao cho biết Pháp cũng cam kết hỗ trợ, sẵn sàng bảo vệ hạ tầng năng lượng của Ả Rập Xê Út theo phương thức “hoàn toàn mang tính phòng thủ”.

Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman được cho là cũng đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, Mỹ hiện chưa cam kết can thiệp quân sự trực tiếp. Trong cuộc điện đàm hôm Chủ nhật với Tổng thống Yemen Rashad al-Alimi, ông Trump cũng không cam kết hỗ trợ quân sự trực tiếp.

Iran phủ nhận việc cung cấp vũ khí

Mỹ, Anh, Pháp, Canada và các chính phủ phương Tây khác từ lâu cáo buộc Iran cung cấp vũ khí, tài chính, huấn luyện và các hỗ trợ khác cho Houthi.

Nhóm chuyên gia Liên Hợp Quốc từng nhận thấy nhiều loại vũ khí Houthi sử dụng có đặc điểm tương tự thiết bị do Iran sản xuất hoặc vận hành, đồng thời cho rằng bản thiết kế và kiến thức kỹ thuật liên quan có thể đã được chuyển giao từ Iran hoặc các bên ở nước ngoài.

Tuy nhiên, Iran phủ nhận việc cung cấp vũ khí cho Houthi. Tehran nói họ chỉ ủng hộ chính trị và không trực tiếp chỉ huy các hoạt động quân sự của lực lượng này.