Các quốc gia châu Âu tẩy chay World Cup vì đề xuất mới của FIFA

Rachel Roberts
•
Thứ Sáu, 31/07/2026

UEFA cho biết bóng đá “không phải để bán”, và 55 liên đoàn thành viên sẽ không tham gia các giải đấu của FIFA chừng nào các đề xuất thương mại này còn tồn tại.

Sân vận động Levi’s tại World Cup FIFA 2026: Australia gặp Paraguay (Nguồn: Wikimedia Commons)

Liên đoàn Bóng đá châu Âu (UEFA), cơ quan quản lý bóng đá châu Âu, cho biết toàn bộ 55 liên đoàn thành viên đã nhất trí bỏ phiếu tẩy chay World Cup nhằm phản đối kế hoạch của FIFA bán cổ phần cho các nhà đầu tư bên ngoài, khẳng định giải đấu bóng đá lớn nhất thế giới “không phải để bán”.

FIFA, cơ quan quản lý bóng đá thế giới do Chủ tịch Gianni Infantino đứng đầu, ngày 28/7 công bố kế hoạch thành lập một công ty con trị giá 20 tỷ USD để điều hành World Cup và các sự kiện khác, đồng thời chào bán tối đa 20% cổ phần cho các nhà đầu tư bên ngoài.

Theo đề xuất này, FIFA sẽ thành lập FIFA Forward Enterprise để giám sát các hoạt động thương mại và tổ chức sự kiện.

Trong tuyên bố với ngôn từ mạnh mẽ được công bố ngày 30/7, UEFA nêu rõ: “UEFA và 55 liên đoàn thành viên đoàn kết như một. Chúng tôi nhất trí và kiên quyết bác bỏ đề xuất của FIFA về việc chuyển nhượng quyền sở hữu cổ phần tại World Cup và các giải đấu khác của FIFA cho các nhà đầu tư tư nhân”.

“World Cup không thể bị coi là một sản phẩm đầu tư. Đây là một trong những di sản thể thao vĩ đại nhất của bóng đá. Giải đấu được vun đắp qua nhiều thế hệ cầu thủ, đội tuyển quốc gia và người hâm mộ trên khắp các châu lục. Không phần nào của giải đấu này được phép chuyển giao cho các nhà đầu tư tư nhân. World Cup không phải để bán”.

UEFA cho rằng việc một đề xuất quan trọng như vậy đối với bóng đá lại “được xây dựng trong bí mật và đưa đến sát thời điểm phê duyệt mà không có bất kỳ cuộc tham vấn thực chất nào với những người được giao trách nhiệm quản lý môn thể thao này” là hành động “vô trách nhiệm và không thể biện minh”.

“Đây không chỉ là một thất bại nghiêm trọng về năng lực lãnh đạo mà còn là sự từ bỏ trách nhiệm của FIFA với tư cách là đơn vị gìn giữ bóng đá thế giới”, tuyên bố nêu.

World Cup 2030 do 3 quốc gia đồng đăng cai

Kỳ World Cup tiếp theo dự kiến diễn ra vào năm 2030 với 3 quốc gia đồng đăng cai, gồm hai nước châu Âu là Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, cùng Morocco ở Bắc Phi.

Kỳ World Cup vừa qua với 48 đội tham dự, được FIFA tổ chức tại Mỹ, Canada và Mexico với chức vô địch thuộc về Tây Ban Nha, là giải đấu có quy mô lớn nhất trong lịch sử.

Theo đề xuất, FIFA vẫn sẽ giữ quyền kiểm soát doanh nghiệp mới nhưng sẽ bán cổ phần thiểu số cho các nhà đầu tư tư nhân, qua đó huy động tối đa 4,2 tỷ USD.

Theo FIFA, Thrive Eternal, quỹ đầu tư do Joshua Kushner, em trai của Jared Kushner (con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump), sáng lập, dự kiến sẽ dẫn đầu nhóm nhà đầu tư.

Sự chỉ trích từ UEFA

UEFA cho rằng thông báo của FIFA không phải là “một quyết định dân chủ” mà là “một hình thức quản trị bằng sự đe dọa”, đồng thời gọi đây là “một hành động ép buộc không xứng đáng với một tổ chức được giao trách nhiệm quản lý môn thể thao toàn cầu”.

UEFA nhấn mạnh sự phản đối của họ “không chỉ dừng lại ở quy trình”, mà còn vì các hệ quả từ kế hoạch của FIFA sẽ “thay đổi bóng đá mãi mãi”.

UEFA cho biết theo đề xuất thương mại của FIFA, “Mọi quyết định về lịch thi đấu quốc tế, mọi quyết định về thể thức thi đấu và mọi quyết định định hình tương lai của bóng đá sẽ không còn dựa trên điều gì có lợi nhất cho môn thể thao này, mà dựa trên điều gì có lợi nhất cho các cổ đông”.

Được thành lập năm 1904 và đại diện cho 211 liên đoàn thành viên, trong đó có 55 liên đoàn thuộc UEFA, FIFA là một trong những tổ chức thể thao giàu có nhất thế giới, thu về hàng tỷ USD từ bản quyền truyền hình, tài trợ và các thỏa thuận thương mại khác liên quan đến World Cup.

FIFA cho biết đề xuất này sẽ giúp tăng nguồn kinh phí dành cho việc mở rộng cơ hội tiếp cận bóng đá và thúc đẩy sự tham gia trên phạm vi toàn cầu, đồng thời toàn bộ lợi nhuận ròng sẽ được tái đầu tư cho môn thể thao này.

UEFA, dưới sự dẫn dắt của luật sư người Slovenia Aleksander Ceferin, cho rằng mô hình mà FIFA đề xuất “không có chỗ đứng trong bóng đá thế giới” và tương lai của môn thể thao này “không thể bị chi phối bởi kỳ vọng của những người có nghĩa vụ hàng đầu là tối đa hóa lợi nhuận tài chính”.

Tuyên bố nhấn mạnh lợi ích của các liên đoàn quốc gia, giải đấu, câu lạc bộ, cầu thủ và người hâm mộ không được trở thành “thứ yếu so với lợi nhuận của nhà đầu tư”, đồng thời khẳng định “bóng đá không thể đem tương lai của mình ra thế chấp để đổi lấy lợi ích tài chính”.

UEFA tuyên bố sẽ “không bao giờ” ủng hộ đề xuất này và nhấn mạnh không ai “có thẩm quyền về mặt đạo đức để bán thứ mà họ chỉ đang thay mặt các thế hệ tương lai gìn giữ”.

Không đội tuyển quốc gia nào thuộc UEFA sẽ tham gia bất kỳ giải đấu nào của FIFA chừng nào các đề xuất này “vẫn còn tồn tại”, đồng thời UEFA yêu cầu FIFA phải hủy bỏ hoàn toàn kế hoạch. UEFA cũng yêu cầu FIFA đưa ra “cam kết mang tính ràng buộc” rằng sẽ “không bao giờ mở quyền sở hữu đối với bộ máy quản trị hoặc các giải đấu của mình cho tư nhân”.

“Giải đấu vĩ đại nhất của thể thao thế giới”

Liên đoàn Bóng đá Anh bày tỏ ủng hộ quyết định này, viết trên X rằng tổ chức “đứng sát cánh cùng các đồng nghiệp châu Âu”.

Thủ tướng Anh Andy Burnham, người thay thế Keir Starmer vào tuần trước, cũng viết trên X rằng World Cup là “giải đấu vĩ đại nhất của thể thao thế giới và chưa bao giờ là thứ để bất kỳ ai đem bán”.

Cựu Chủ tịch FIFA Sepp Blatter cũng chỉ trích thỏa thuận này.

“Mối quan hệ gần gũi giữa Chủ tịch FIFA và Tổng thống Mỹ đã phát triển sang khía cạnh tài chính, gây tổn hại nghiêm trọng cho bóng đá”, ông Blatter viết trên X ngày 28/7. “Không ai có quyền bán môn thể thao của chúng ta”.

Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (Concacaf) cũng chỉ trích mạnh mẽ FIFA, cho biết họ không được tham vấn trong quá trình xây dựng kế hoạch.

Giải World Cup nữ dự kiến sẽ được tổ chức tại Brazil vào năm tới, trong khi FIFA sẽ tổ chức kỳ World Cup U-15 đầu tiên tại Azerbaijan vào tháng 10.

Kế hoạch của ông Infantino lần đầu được The Times của London và Financial Times đưa tin. Ông sẽ tái tranh cử chức Chủ tịch FIFA vào tháng 3/2027 và được dự đoán sẽ tiếp tục giữ cương vị này sau khi nhận được sự ủng hộ của hơn 200 liên đoàn bóng đá.

Kể từ khi tiếp quản vị trí lãnh đạo FIFA năm 2016, ông Infantino đã tăng nguồn tài chính dành cho phát triển bóng đá tại châu Phi, châu Á và Nam Mỹ, nơi ông nhận được phần lớn sự ủng hộ.

Theo FIFA, tổng số khán giả đến sân tại World Cup năm nay đã vượt 6,6 triệu lượt, cao hơn tổng lượng khán giả của hai kỳ World Cup 2018 và 2022 cộng lại, vốn đạt hơn 6,4 triệu lượt.

Tổng thống Trump ca ngợi giải đấu là “một trong những sự kiện thể thao vĩ đại nhất mọi thời đại”.

“Giải phóng tiềm năng thương mại”

Trong bài phát biểu tại thành phố New York vào đêm trước trận chung kết World Cup, ông Infantino cho biết ông muốn “Giải phóng tiềm năng và cơ hội thương mại mà FIFA đang sở hữu” để tạo thêm doanh thu.

“Với tư cách là cơ quan quản lý bóng đá toàn cầu, FIFA có trách nhiệm bảo đảm môn thể thao này đến được mọi nơi trên thế giới, đồng thời giá trị mà nó tạo ra sẽ hỗ trợ các liên đoàn và cộng đồng ở khắp mọi nơi”, ông Infantino nói.

“Giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của chúng tôi cần một mô hình phù hợp, trong đó hoạt động thương mại của bóng đá được vận hành như một doanh nghiệp chuyên biệt và tập trung, để giá trị mà nó tạo ra được chia sẻ nhiều hơn và tốt hơn trên toàn thế giới.”