Hội nghị G7: Tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược
- Lý Tư Tề
- •
Một trong những chủ đề được quan tâm tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 2026 là làm thế nào để giảm sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược của Trung Quốc. Thủ tướng Nhật Bản đã đề xuất một khuôn khổ hợp tác mới nhằm điều phối việc dự trữ khoáng sản chiến lược giữa các nước G7 và những quốc gia cùng chí hướng, qua đó đối phó với sự kiểm soát của chính quyền Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng.
Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã đến địa điểm tổ chức Hội nghị G7 tại Pháp vào thứ Hai (15/6). Bà kêu gọi “đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa nguồn cung” và đề xuất một cơ chế hợp tác mới. Theo đề xuất này, các quốc gia tham gia có thể phải duy trì lượng dự trữ khoáng sản chiến lược tương đương ít nhất 90 ngày sử dụng, đồng thời phối hợp với Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) để cùng hỗ trợ nguồn cung khi xảy ra gián đoạn.
Hiện nay, Trung Quốc kiểm soát khoảng 70% hoạt động khai thác đất hiếm trên toàn cầu và 90% công suất chế biến đất hiếm. Kể từ khi bà Takaichi phát biểu vào tháng 11 năm ngoái rằng “một cuộc khủng hoảng tại Đài Loan có thể trở thành mối đe dọa sinh tồn đối với Nhật Bản và dẫn đến phản ứng quân sự”, Bắc Kinh đã tìm cách sử dụng các biện pháp hạn chế nguồn cung đất hiếm và các khoáng sản chiến lược khác để gây sức ép lên Tokyo.
Trong một tuyên bố được Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen công bố ngày 14/6, một ngày trước khi Hội nghị G7 khai mạc, bà nhấn mạnh:
“Chúng ta cũng cần bảo vệ thị trường trước các hành vi cạnh tranh không công bằng. Trong những năm gần đây, chúng tôi đã phát triển và sử dụng nhiều công cụ khác nhau, từ các biện pháp bảo vệ đến các biện pháp chống trợ cấp, nhằm ứng phó với cạnh tranh không lành mạnh và thậm chí là các hành động cưỡng ép. Các nước G7 đều nhất trí rằng việc duy trì sự đoàn kết và phối hợp trong vấn đề này là vô cùng quan trọng.”
Bà nói thêm: “Nền kinh tế của tất cả chúng ta đều đang đối mặt với những thách thức tương tự. Vấn đề nguyên liệu thô chiến lược là một ví dụ điển hình. Chúng ta cần hợp tác để đảm bảo nguồn cung đầy đủ các nguyên liệu này. Chính vì vậy, chúng tôi đang cùng các nước G7 và các đối tác khác xây dựng một thỏa thuận về nguyên liệu thô chiến lược. Sự đoàn kết là điều kiện tiên quyết để G7 tạo dựng một môi trường cạnh tranh công bằng trên phạm vi toàn cầu”.
Trong tuyên bố, bà cũng đề cập: “Khi nhìn lại năm 2025, người ta sẽ ghi nhớ đây là năm đầu tiên tất cả các quốc gia thành viên đều ghi nhận thâm hụt thương mại với Trung Quốc. Liên minh châu Âu đã ghi nhận mức thâm hụt thương mại lớn nhất trong lịch sử, lên tới 360 tỷ euro. Rõ ràng đây là tình trạng không bền vững”.
Vì vậy, bà nhấn mạnh chiến lược của Liên minh châu Âu là “giảm thiểu rủi ro chứ không phải tách rời”.
Trong cuộc họp báo của G7 ngày 15/6, khi được hỏi về đề xuất của Mỹ liên quan đến việc thiết lập một cơ chế thị trường chung cho khoáng sản chiến lược, bà von der Leyen cho biết phần lớn nguồn cung khoáng sản quan trọng hiện tập trung tại Trung Quốc, và EU đã trực tiếp trải nghiệm những hậu quả nghiêm trọng từ các hạn chế xuất khẩu do Bắc Kinh áp đặt.
Bà nói: “Năm ngoái, chúng tôi đã tận mắt chứng kiến tác động như thế nào khi các khoáng sản này bị sử dụng để làm suy giảm năng lực sản xuất của châu Âu. Trong nhiều tuần liền, chúng tôi phải đối mặt với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu khoáng sản chiến lược, gây hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế. Đây không phải là nguyên nhân duy nhất, nhưng nó khiến chúng tôi nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc đa dạng hóa nguồn cung và tránh phụ thuộc lâu dài vào một nguồn duy nhất”.
Bà cho biết ngoài việc đối thoại với phía Trung Quốc để yêu cầu thay đổi chính sách, EU cần tăng cường năng lực nội khối và hợp tác với các đối tác đáng tin cậy trên toàn thế giới có nguồn tài nguyên khoáng sản chiến lược, đồng thời ký kết các thỏa thuận hợp tác về khoáng sản quan trọng.
Đề xuất công khai của Mỹ về việc xây dựng cơ chế thị trường chung cho khoáng sản chiến lược được đưa ra từ tháng 2 năm nay. Ngày 4/2, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance phát biểu tại một hội nghị ở Washington D.C. với sự tham dự của hơn 50 quốc gia về phát triển tài nguyên khoáng sản chiến lược rằng Mỹ sẽ đề xuất một hệ thống thiết lập mức giá sàn toàn cầu đối với các khoáng sản chiến lược.
Ngoài việc thiết lập mức giá sàn chung, cơ chế này còn bao gồm việc phối hợp trợ cấp, bảo đảm thu mua, xây dựng các tiêu chuẩn thị trường chung, cùng đầu tư vào khai thác và chế biến khoáng sản, cũng như áp dụng các loại thuế điều chỉnh đối với bên ngoài.
Hội nghị Thượng đỉnh G7 là cuộc họp thường niên của lãnh đạo bảy nền kinh tế công nghiệp phát triển gồm Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Canada, tập trung thảo luận các vấn đề lớn về kinh tế toàn cầu, an ninh, năng lượng và địa chính trị.
Hội nghị năm nay được tổ chức tại thị trấn nghỉ dưỡng suối nước nóng Évian-les-Bains của Pháp. Vào ngày khai mạc hội nghị (15/6), Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chia sẻ lại trên nền tảng X một đoạn video phỏng vấn với kênh truyền hình kinh tế TF1 của Pháp. Trong video, ông nói: “Chúng ta cần đạt được một thỏa thuận về khoáng sản chiến lược và đất hiếm. Điều đó sẽ giúp chúng ta giảm phụ thuộc vào nước ngoài và đa dạng hóa nguồn cung”.
Xem thêm
Từ khóa Đất hiếm Trung Quốc đất hiếm Hội nghị thượng đỉnh G7
